II SA/Po 742/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. H. i J. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017r. Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia lokalu mieszkalnego do stanu poprzedniego postanawia zwolnić skarżących M. H. i J. H. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący M. H. i J. H. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w kwocie 500 zł złożyli na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku podali, że ich sytuacja finansowa jest bardzo zła. Uzyskiwane dochody to wyłącznie renta skarżącego w wysokości [...] zł oraz [...] zł dodatku pielęgnacyjnego miesięcznie. Skarżąca nie pracuje i zajmuje się opieką nad mężem. Oświadczyli, że otrzymywana renta pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Nadto podali, że nie posiadają żadnego majątku, poza mieszkaniem o powierzchni [...] m², który mogliby spieniężyć na pokrycie opłaty od skargi i nie są w stanie jej ponieść bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji. Środki finansowe, które pozostają po opłaceniu zobowiązań nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych i niezbędnych potrzeb utrzymania rodziny. Nadto skarżący oświadczyli, że sami prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Stałe miesięczne zobowiązania stanowią czynsz [...] zł, media [...] zł, rata kredytu [...] zł, ubezpieczenie [...] zł, telefon [...] zł oraz węgiel [...]zł rocznie. Nadto wskazali, że nie posiadają żadnego innego majątku, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.") skarżący potwierdzili, że nie mają żadnych źródeł dochodów stałych czy dorywczych poza źródłami wymienionymi we wniosku o prawo pomocy. Nie prowadzą działalności gospodarczej, obroty na rachunku bankowym oscylują w granicach kwoty [...]zł i obejmują wyłącznie wpływy z renty i dodatku pielęgnacyjnego. Pożyczka została zaciągnięta na remont mieszkania i okres spłaty określono na 2020r. Skarżący powtórzyli, że prócz mieszkania nie mają żadnych innych nieruchomości, ani wartościowych przedmiotów, posiadają samochód osobowy z 2001r. Na potwierdzenie przedstawionej sytuacji majątkowej i finansowej przedłożyli roczne zaznanie podatkowe za 2016r. (dochód brutto wyniósł [...]zł), rachunki i faktury za media, umowę kredytu na kwotę [...]zł. oraz decyzji ZUS z 17 lipca 2017r. Przepis art. 246 §1 P.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie częściowym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.). Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006r., sygn. akt II FS 741/06). Wobec powyższego, ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że taki wnioskodawca powinien poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że sytuacja rodzinna, majątkowa i finansowa wnioskodawców uzasadnia stanowisko, że nie dysponują środkami potrzebnymi na zapłacenie kosztów sądowych postępowania, chociażby w części. Z dochodów w łącznej wysokości [...] zł, pochodzących z renty oraz dodatku pielęgnacyjnego skarżącego ponoszą wszystkie stałe koszty koniecznego utrzymania domu i rodziny. Regulują wszystkie zobowiązania i nie podali by mieli przy tym jakieś zaległości płatnicze, terminowo spłacają kredyt. Skarżący ponosi zwiększone wydatki na leki i leczenie. Zaznaczyć należy, że skarżący wykorzystują posiadany majątek nieruchomy na zaspokojenie potrzeb bytowych. Z przedstawionej sytuacji finansowej i majątkowej skarżących wynika, że po zaspokojeniu koniecznych potrzeb swojego utrzymania nie pozostają wolne środki, które mogliby przeznaczyć na koszty sądowe należne w niniejszej sprawie. Przyznać zatem należało prawo pomocy w żądanym zakresie i zwolnić skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska