II SA/Po 743/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2009 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2008r. nr [...] w przedmiocie przedłożenia ekspertyzy technicznej oddala skargę. /-/ M. Kwiecińska /-/ J. Szaniecka /-/A.Łaskarzewska Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. ([...]), wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nałożył na A. i M. P. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 sierpnia 2008 r. oceny technicznej dotyczącej kompleksowego odprowadzenia wód opadowych z połaci dachowych wszystkich obiektów szklarniowych zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...] w m. W. nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, iż na wniosek G. K. w dniu 24 kwietnia 2008 r. przeprowadził kontrolę na wyżej wymienionej nieruchomości położonej w miejscowości W. nr [...] gm. B., w zakresie prawidłowości odprowadzania wód opadowych z połaci dachowych znajdujących się na przedmiotowym terenie; w wyniku kontroli stwierdzono, że na wymienionej nieruchomości zlokalizowane są obiekty szklarniowe związane z prowadzonym przez inwestora gospodarstwem ogrodniczym. Ustalono, iż aktualnie wody opadowe odprowadzane są częściowo do istniejącego zbiornika oraz do rowu biegnącego w granicy działek nr [...] i [...]. W ocenie organu, ze względu na kwestionowanie takiego rozwiązania przez G. K. – właścicielkę działki nr [...] – istnieją wątpliwości, czy taki sposób odprowadzania wód opadowych z obiektów szklarniowych jest poprawny i czy nie powoduje on zalewania przyległych terenów uprawnych, konieczne okazało się opracowanie przedmiotowej oceny. Na uzasadnienie prawne swojego stanowiska organ przytoczył treść przepisu art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu ocena techniczna zawierająca wymienione przez organ elementy będzie stanowiła podstawę do merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Z postanowieniem organu I instancji nie zgodziła się G. K., która w odwołaniu zarzuciła organowi poczynienie błędnych ustaleń faktycznych. Skarżąca podkreśliła, iż wody opadowe z połaci dachowych obiektów szklarniowych odprowadzane są jedynie do rowu biegnącego w granicy działek nr [...] i [...], a nie częściowo do zbiornika, który nie jest użytkowany. Zdaniem odwołującej organ nie wyjaśnił dogłębnie wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. ([...]), wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i określił termin ich wykonania do dnia 30 września 2008 r., w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z uwagi na wątpliwości, czy obecny sposób odprowadzania wód opadowych z obiektów szklarni jest prawidłowy i czy nie powoduje zalewania przyległych terenów uprawnych. Organ odwoławczy zauważył, iż postanowienie wydawane w trybie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma na celu zgromadzenie dowodów i materiałów niezbędnych do załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie dostarczona ocena albo ekspertyza, sporządzona prze uprawnioną osobę, powinna zawierać miedzy innymi opis ogólny wraz z rozwiązaniem projektowym kompleksowego sposobu odprowadzania wód opadowych, wnioski ogólne, precyzyjny rysunek i, fotografie z opisem, sprawdzające obliczenia. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, iż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Z rozstrzygnięciem organu II instancji nie zgodziła się G. K., która w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż wody opadowe z połaci dachowych szklarni usytuowanych na działkach nr [...] i [...] są odprowadzane częściowo do istniejącego zbiornika i do rowu biegnącego w granicy działek nr [...] i [...], podczas gdy w rzeczywistości wody opadowe z połaci dachowych są odprowadzane jedynie do rowu, a zbiornik nie jest użytkowany; ponadto zarzuciła nieuwzględnienie faktu, że szklarnie są użytkowane od kilku lat bez pozwolenia wodnoprawnego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia 18 marca 2009 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z materiału zdjęciowego na okoliczność usytuowania rowu i odprowadzania wód opadowych z połaci dachów szklarni usytuowanych na działkach nr [...] i [...], to jest, że odprowadzane są tylko do rowu, a ponadto o przeprowadzenie dowodu z załączonych kopii map ewidencyjnych na okoliczność, iż rów biegnie przez działkę nr [...]. Skarżąca zarzuciła także, iż nie otrzymała od organu protokołu kontroli z dnia 24 kwietnia 2008 r. w sprawie prawidłowości odprowadzania wód opadowych z przedmiotowych szklarni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca aktualnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie z tą zasadą sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czy też zawartą w skardze argumentacją. Zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżących. Zaskarżone rozstrzygnięcie organu II instancji z dnia [...] lipca 2008 r. dotyczy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które zostało wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości między innymi co do stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Wskazać należy, iż przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego określa wprost przesłanki nałożenia wymienionego obowiązku stanowiąc, że nałożenie w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia przez osoby wymienione w ust. 1 odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz może być dokonane tylko wówczas, jeżeli istnieje uzasadniona wątpliwość co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 4 października 2005 r., OSK 816/04 niepubl., wyrok WSA w Olsztynie, II SA/Ol 323/08, dostępny w internetowej bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie okoliczności przedstawione organowi I instancji przez skarżącą oraz wyniki kontroli przeprowadzonej na działkach nr [...] i [...] w miejscowości W. nr [...] doprowadziły do powstania uzasadnionych wątpliwości co do tego, czy sposób odprowadzania wód opadowych z obiektów szklarniowych położonych na tychże działkach jest poprawny i czy nie powoduje on zalewania przyległych terenów uprawnych. W konsekwencji nałożenie na inwestorów obowiązku przedłożenia odpowiedniej oceny technicznej jest uzasadnione. Zarzut skarżącej dotyczący błędnego ustalenia stanu faktycznego jest na tym etapie postępowania administracyjnego przedwczesny. Trafnie organ odwoławczy zauważył, iż postanowienie wydawane w trybie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma na celu zgromadzenie dowodów i materiałów niezbędnych do załatwienia sprawy. Wyniki oceny technicznej pozwolą na jednoznaczne rozstrzygnięcie, w jaki sposób są odprowadzane wody opadowe z wyżej wymienionych działek i czy nie powoduje naruszenia prawa. Zatem stwierdzenie organu I instancji, iż aktualnie wody opadowe odprowadzane są częściowo do istniejącego zbiornika oraz do rowu biegnącego w granicy działek nr [...] i [...] jest pewnym założeniem, opartym na oświadczeniu inwestorów oraz wynikach kontroli i nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości sposobu odprowadzania wody, bowiem temu służyć będzie dopiero ekspertyza, do sporządzenia której zobowiązany został właściciel nieruchomości. Ocena techniczna powinna opisywać mechanizm odprowadzania wód opadowych z działek inwestorów, co pozwoli na poczynienie stanowczych ustaleń faktycznych w tym względzie, to jest wyjaśnić, czy wody te są odprowadzane do zbiornika i rowu biegnącego wzdłuż granicy działki skarżącej, czy też tylko do tego rowu. Ponadto, poza przesądzeniem powyższej kwestii, ocena techniczna będzie istotnym dowodem umożliwiającym rozstrzygnięcie, czy stwierdzony sposób odprowadzania wód opadowych jest prawidłowy, w tym czy nie powoduje zalewania terenów uprawnych skarżącej. Na marginesie stwierdzić należy, iż fakt istnienia rowu biegnącego w granicy działek nr [...] i nr [...] został ustalony w sprawie i żadna ze stron tej okoliczności nie kwestionuje. Wobec powyższego, mając na uwadze treść art. 106 § 3 p.p.s.a., przeprowadzenie dowodu z przedłożonych przez skarżącą dokumentów nie jest uzasadnione ani możliwe. Sposób odprowadzania wód opadowych z działek inwestorów, jak to już wyżej wspomniano, zostanie ustalony w postępowaniu administracyjnym po sporządzeniu wymaganej oceny technicznej. Organ nadzoru budowlanego będzie zobowiązany w dalszej fazie postępowania zapewnić skarżącej możliwość zapoznania się z tym dokumentem oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (art. 10 § 1 kpa), jak i rozważyć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności podnoszonych przez skarżącą, a dotyczących użytkowania obiektów szklarniowych przez inwestorów bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego (art. 75 i art. 77 § 1 kpa). Reasumując stwierdzić należy, iż organy obydwu instancji w niniejszej sprawie trafnie orzekły o potrzebie sporządzenia oceny technicznej dotyczącej sposobu odprowadzania wód opadowych z wyżej opisanej nieruchomości. Nie dopuściły się także błędu w ustaleniach faktycznych uzasadniającego uchylenie wydanych postanowień. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. /-/ M.Kwiecińska /-/ J.Szaniecka /-/ A. Łaskarzewska BR