II SA/Po 744/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski ( spr ) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia WSA Bożena Popowska Protokolant sekr.sąd. Justyna Frankowska-Sarbak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi Z.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego ; oddala skargę /-/ B.Popowska /-/ J.Stankowski /-/ P.Miładowski JFS Decyzją z dnia [...] października 2001r., nr [...], na podstawie art. 104 kpa oraz artykułu 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 1998r., nr 64, poz. 414 z późn. zm.) Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej postanowił przyznać Z. B. zasiłek celowy na energię w miesiącu październiku 2001r., w wysokości 55,29zł. Organ określił dochody gospodarstwa domowego Skarżącego i przyznał zasiłek w niższej wysokości niż było to określone we wniosku, ze względu na ograniczone środki finansowe. Decyzją z dnia [...] października 2001r., nr [...], na podstawie art. 104 kpa w związku z art. 2 ust. 3 i 4 oraz art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania Z. B. zasiłku celowego na opłacenie rachunku za zużycie wody na kwotę 208,67 zł. Organ dokonał analizy konta Wnioskodawcy w Spółdzielni Mieszkaniowej i stwierdził, że wykazuje ono saldo dodatnie, z którego może być pokryta kwota rachunku. Organ wziął ponadto pod uwagę, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, gdy odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Decyzją z dnia [...] października 2001r., nr [...], na podstawie art. 104 kpa w związku z art. 2 ust. 4, art. 4 ust. 1 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 marca 1997r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania zasiłku okresowego (Dz.U. z 1997r., nr 26, poz. 140) Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania Z. B. zasiłku okresowego. Organ uznał, że dochody gospodarstwa Wnioskodawcy nie przekraczają ustawowego kryterium dochodowego, lecz z uwagi na niską dotację z Urzędu Wojewódzkiego, liczne przypadki pomocy obligatoryjnej oraz ograniczone środki finansowe Ośrodka, należało odmówić przyznania zasiłku okresowego. W odwołaniu od powyższych decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego Z. B. opisał trudna sytuację życiową swojej rodziny oraz zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 130 § 1 i 2, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, a także art. 49a i 49b ustawy o pomocy społecznej. Decyzją z dnia [...] marca 2002r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżone decyzje w mocy na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001r., nr 79, poz. 856z późn. zm.), oraz art. 138 § 1 ust. 1 kpa. Organ II instancji podniósł, że przyznawanie pomocy społecznej ma charakter fakultatywny i może być ona przyznana wtedy, gdy organ uzna, że istnieje taka możliwość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że pomoc społeczna jest przyznawana rodzinie Odwołującego się regularnie a jej odmowa wynika jedynie z obowiązku realizowania przez ośrodek zadań obligatoryjnych oraz z ograniczonych możliwości finansowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Z. B. wniósł skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podnosząc te same argumenty co w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z obowiązującą w czasie orzekania w II instancji ustawą z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 1998r., nr 64, poz. 414 z późn. zm.) udzielanie wszelkich świadczeń z pomocy społecznej uzależnione jest od spełniania przez wnioskodawców kryteriów dochodowych określonych w art. 4 ustawy oraz od celów i możliwości pomocy społecznej (art. 2 ust. 4 ustawy). Rozpatrywany decyzjami Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] października 2001r., nr [...]i [...], zasiłek celowy, przyznawany jest w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu. W decyzji nr [...] organ przyznał zasiłek w mniejszej wysokości niż żądał tego Wnioskodawca, ze względu na ograniczone możliwości finansowe, a więc z powodów określonych w art. 2 ust. 4 ustawy. Zgodnie z wyrokiem NSA z 17 kwietnia 2002r., sygn. II SA/Gd 4332/01, organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach realizować muszą swe ustawowe cele. Wymaga to realistycznej oceny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do świadczeń. Racjonalne gospodarowanie posiadanymi środkami finansowymi wymaga określenia, które z potrzeb muszą być zaspokojone niezbędnie i w jaki sposób. Należy zatem uznać, że decyzja organu I i II instancji w tym zakresie wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami. Z kolei w decyzji Dyrektora MOPS z [...] października 2001r., [...]odmówiono przyznania zasiłku celowego, ze względu na istnienie środków na wskazane przez Wnioskodawcę cele na koncie Spółdzielni Mieszkaniowej. Należy tu wskazać, że organy I i II instancji błędnie wskazały podstawę prawną jako art. 2 ust. 3 i 4, podczas gdy odmowa tego rodzaju świadczenia w podanej sytuacji powinna nastąpić na podstawie art. 1 ust. 3 ustawy. Decyzja Dyrektora MOPS z [...] października 2001r., nr [...], dotyczyła odmowy przyznania zasiłku okresowego, który zgodnie z dyspozycją art. 31 ust. 1 ustawy może być przyznany rodzinom, jeżeli dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego osoby lub rodziny ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1, a dochody oraz posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie ich niezbędnych potrzeb, w szczególności ze względu na: długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, brak możliwości zatrudnienia, brak uprawnień do renty rodzinnej po osobie, na której ciążył obowiązek alimentacyjny, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Dyrektor MOPS powołał się w tej decyzji również na ograniczone środki finansowe ośrodka spowodowane udzieleniem bardzo niskiej dotacji z Urzędu Wojewódzkiego. W świetle przytoczonego wyżej orzecznictwa dotyczącego art. 2 ust. 4 decyzja ta, oraz następująca po niej decyzja organu II instancji, zostały wydane zgodnie z prawem. Wobec powyższego, na podstawie art. 151ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. /-/B. Popowska /-/J. Stankowski /-/P. Miładowski JFS