II SA/Po 744/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia; oddala skargę. Wojskowy Komendant Uzupełnień postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. powołując się na art. 21 i 219 kpa, art.14 ust.4 i art.49 ust.1 pkt.3 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej / Dz. U. nr 241, poz.2416 z 2004 r. / oraz §6 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 4 marca 2010 r. w sprawie wojewódzkich sztabów wojskowych i wojskowych sztabów uzupełnień / Dz. U nr 4 poz.242 / odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę tj. potwierdzenia odbywania służby wojskowej w okresie od 30 marca 1971 r. do dnia 31 października 1972 r. w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że A. K. zwrócił się z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o odbywaniu zasadniczej służby wojskowej w warunkach szczególnych. Rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego postanowienia załatwiającego wniosek odmownie organ pierwszej instancji ustalił, że wnioskodawca w okresie od 30 marca 1971r. do 30 października 1972r. odbywał zasadniczą służbę wojskową w J.W.4788 na stanowisku radiomechanika RCN. Uzupełniając postępowanie celem ustalenia charakterystyki zajmowanego stanowiska w okresie odbywania służby wojskowej organ zwrócił się do Dowództwa Marynarki Wojennej o wydanie takiej charakterystyki. Ponieważ dokumentacja została przekazana do Archiwum Marynarki Wojennej organ zwrócił się również do Archiwum Marynarki Wojennej o przesłanie kopii rozkazów lub innych dokumentów (w tym atestów żywnościowych – podwyższających normę żywieniową). Z ustaleń Archiwum wynika, że nie odnaleziono atestów żywnościowych oraz potwierdzenia pełnienia zasadniczej służby wojskowej w warunkach szczególnych. Również Oddział Zabezpieczenia Marynarki Wojennej pismem z dnia 23 maja 2011r. poinformował o braku dokumentacji pozwalającej ustalić charakterystykę zajmowanego przez wnioskodawcę stanowiska. Powyższe poszukiwania charakterystyki odbywania zasadniczej służby wojskowej dały podstawę do stwierdzenia, że brak potwierdzających dokumentów o odbywaniu służby wojskowej w warunkach szczególnych. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył wnioskodawca za pośrednictwem swego pełnomocnika domagając się przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie żalącego postanowienie nie jest prawidłowe, ponieważ wnioskodawca pełnił zasadniczą służbę wojskową w warunkach szczególnych, a Komendant powinien na podstawie uzyskanych informacji o miejscu i stanowisku służby ocenić iż była to służba w warunkach szczególnych. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego na podstawie art. 138 §1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przedstawiono chronologicznie przebieg postępowania i poszukiwania dokumentów potwierdzających fakt odbywania zasadniczej służby wojskowej zgodnie z ustaleniami organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazano, że podstawowym aktem prawnym jest rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /Dz. U z 1983 r. nr 8 poz.43/. §4 ust.3 cyt. rozporządzenia stanowi, że do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach zalicza się również okresy służby o których mowa w §5-10. W załączniku do rozporządzenia znajdują się wykazy prac w szczególnych warunkach, których wykonanie uprawniało do niższego wieku emerytalnego. W wykazie B wymienione są prace w portach morskich. Z zapisów w karcie ewidencyjnej i kserokopii rozkazu dziennego nr PF 75 dowódcy 2 Oddziału Zabezpieczenia z dnia 30.03.1971 r. wynika fakt odbywania służby wojskowej w Jednostce Wojskowej 4788 na stanowisku radiomechanika. Jednakże z posiadanych dokumentów nie wynika aby była to służba w warunkach szczególnych. Dalej podano, że wobec stosownych zapisów w karcie ewidencyjnej i braku potwierdzenia pełnienia służby w warunkach szczególnych przez wszystkie instytucje wojskowe do których się zwrócono Wojskowy Komendant Uzupełnień nie mógł wystawić żądanego zaświadczenia. Skargę do Sądu na powyższe postanowienie za pośrednictwem swego pełnomocnika złożył A. K. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do organu pierwszej instancji oraz zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 24 ust.2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych / Dz. U z 2009 r. nr 153 poz.1227 / w zw. z §1 ust.1 , §4 ust.1 i §6 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz na naruszeniu art. 6 , art. 7 i art. 218 §2 kpa poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem strony. W ocenie skarżącego rozpatrzenie żądania skarżącego i wydanie stosownego zaświadczenia powinno zostać poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym dotyczącym opisu stanowiska służby skarżącego, analizy wykonywanych przez niego prac, a w konsekwencji powinno uwzględniać charakter pełnionej służby . W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotem postępowania przed organami administracji była odmowa wydania zaświadczenia potwierdzającego odbywanie służby wojskowej w warunkach szczególnych. Problematykę wydawania zaświadczeń regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 218 k.p.a. i nast. Zgodnie z art. 218 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić jedynie w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Sąd orzekający w pełni podziela pogląd, iż w niniejszej sprawie podjęte czynności i zebrane dokumenty oraz ustalony w ich wyniku stan faktyczny nie pozwoliły na wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez skarżącego A. K. służby wojskowej w warunkach szczególnych. Wojskowy Komendant Uzupełnień kierując się wytycznymi Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego zawartymi w postanowieniu z 14.04.2011 r zwrócił się do Archiwum Marynarki Wojennej oraz do Oddziału Zabezpieczenia Marynarki Wojennej celem ustalenia charakterystyki zajmowanego stanowiska. Z żadnych dokumentów znajdujących się w zasobach wojskowych nie wynika, że wnioskodawca pełnił służbę w warunkach szczególnych. Nie ma racji skarżący zarzucając, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem ogólnych reguł określonych w art. 6 i 7 kpa. Zgodnie z art. 217 k.p.a. zaświadczenie stanowi dokument urzędowy, zawierający potwierdzenie istniejących obiektywnie faktów lub stanu prawnego, wydawany na żądanie podmiotu mającego w tym interes prawny przez organ administracji publicznej. Przepis art. 218 § 2 k.p.a. przewiduje przeprowadzenie przed wydaniem zaświadczenia postępowania wyjaśniającego, ale jedynie "w koniecznym zakresie". Powinno to być postępowanie uproszczone, bez pełnego stosowania wszelkich reguł dotyczących przeprowadzania dowodów, a przy tym nie tyle stwarzające dopiero te określone fakty, które mają zostać zaświadczone, lecz raczej wyjaśniające wątpliwości związane z już istniejącymi faktami. Tak więc gdy po sprawdzeniu w dostępnych rejestrach i ewidencji wojskowej, że brak zapisów o szczególnych warunkach pełnienia służby wojskowej przez skarżącego organy nie miały żadnej podstawy do tego, aby prowadzić dalsze postępowanie wyjaśniające i ustalać, czy twierdzenia skarżącego są prawdziwe. Istota postępowania w sprawie wydania zaświadczenia powoduje, że nie można w nim stosować zasady regulowanej w art. 75 §1 kpa to jest dopuszczenia jako dowód wszystkiego co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Konieczne postępowanie wyjaśniające o jakim mowa w art. 218 §2 kpa dotyczy ustalenia co zostało zawarte w ewidencji, rejestrach czy zbiorze dokumentów. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16.03.1999 r. sygn III SA 955/98 "jeśli potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie można dokonać na podstawie danych znajdujących się w posiadaniu organu z uwagi na jego działalność, organ nie ma obowiązku prowadzenia w tej sytuacji postępowania obejmującego czynności wyjaśniające i ocenę dowodów, a działania takie należałoby uznać za niedopuszczalne, gdyż wkraczałoby ono w kompetencję innych organów". Postępowanie o wydanie zaświadczenia żądanej przez wnioskodawcę treści nie może zatem zastępować potwierdzenia faktów, których ustalenie mogłoby nastąpić ewentualnie w toku innego postępowania. Nie ma więc racji skarżący, że doszło do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, w tym art. 24 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ tych przepisów organy nie stosowały i nie mogły stosować. Nietrafny jest zarzut naruszenia przepisów §1 ust.1 §4 ust.1 i §6 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Postępowanie przeprowadzone przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień wykazało, że brak jakichkolwiek zapisów w ewidencji wojskowej o odbywaniu służby wojskowej w warunkach szczególnych. Fakt ten przesądza o tym, że zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę organ nie mógł wystawić. Reasumując w ocenie sądu nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów jak również brak podstaw do twierdzenia aby zostały naruszone jakiekolwiek przepisy prawa wobec czego skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz.1270/.