II SA/Po 75/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi Miasta Poznań na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę Pismem z dnia 21 czerwca 2002 r., K. M., K. L., D. S., I. C. i A. K. wniosły o zwrot nieruchomości położonej w P. stanowiącej część działek nr [...], [...] i [...] z mapy nr 12, obręb P. w granicach dawnej działki nr [...] z mapy 4. Decyzją z dnia [...] 2011 r., znak [...] Starosta P. orzekł o zwrocie na rzecz wnioskodawczyń działek nr [...] i [...] , oznaczonych na mapie z projektem podziału stanowiącej załącznik do decyzji, oraz o odmowie zwrotu działki nr [...] cz. oznaczonej na mapie z projektem podziału stanowiącej załącznik do decyzji i działki nr [...] cz. W stosunku do działki nr [...] cz. Starosta umorzył postępowanie. Jednocześnie organ i instancji zatwierdził podział działki nr [...] oraz nie zobowiązał wnioskodawczyń do zwrotu należności określonych w art. 140 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Po rozpoznaniu odwołania Miasta P. Wojewoda Wielkopolski decyzją z [...] 2011 r., znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Pismem z 22 kwietnia 2013 r. pełnomocnik wnioskodawczyń poinformował, że 3 lipca 2012 r. zmarła jedna z wnioskodawczyń - K. M.. Poinformował również, że pozostałe wnioskodawczynie podtrzymują wniosek o zwrot nieruchomości. Decyzją z dnia [...] 2014 r., nr [...] Starosta P. orzekł o: I. zwrocie na rzecz K. H. L. w 1/4 części, I. C. w 1/4 części, D. M. S. w 1/4 części oraz A. E. K. w 1/4 części, części nieruchomości położonych w P. na os. B. C., zapisanych w księdze wieczystej KW nr [...] , prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. [...] w P. i stanowiących własność Miasta P., oznaczonych w ewidencji gruntów jako część działki nr 587/119 cz., arkusz mapy 12, obręb P., oznaczonych na mapie z projektem podziału, stanowiącej załącznik do decyzji jako działka nr [...] o powierzchni 880 m2 oraz działka nr [...] o powierzchni 1 055 m2; II. odmowie zwrotu na rzecz K. H. L., I. C., D. M. S. oraz A. E. K., części nieruchomości położonych w P. na os. B. C.: - zapisanej w księdze wieczystej KW nr PO1P/00238198/5, prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. [...] w P. i stanowiącej własność Miasta P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako: część działki nr 587/116, arkusz mapy 12, obręb P., oznaczonej na mapie z projektem podziału, stanowiącej załącznik do decyzji jako działka nr [...] cz., - zapisanej w księdze wieczystej KW nr PO1P/00101088/2, prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. [...] w P. i stanowiącej własność Miasta P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako: działka nr [...] cz., arkusz mapy 12, obręb P.; III. zatwierdzeniu podziału nieruchomości - działki gruntu nr 587/119 z arkusza mapy 12 obrębu P., położonej w P. na os. B. C., zapisanej w księdze wieczystej KW nr PO1P/00238198/5, prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. [...] w P. i stanowiącej własność Miasta P., na działki nr [...] o powierzchni 53 210 m2, nr [...] o powierzchni 880 m2 oraz nr [...] o powierzchni 1 055 m2 zgodnie z mapą podziału stanowiącą załącznik do ww. decyzji, IV. niezobowiązywaniu Katarzyny H. L., I. C., D. M. S. oraz A. E. K., do zwrotu na rzecz Miasta P. należności określonych w art. 140 ust. 1 i ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami; V. umorzeniu postępowania z wniosku K. H. L., I. C., D. M. S. oraz A. E. K., o zwrot części nieruchomości położonej w P. na os. B. C., zapisanej w księdze wieczystej KW nr PO1P/00162440/3, prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. [...] w P. i stanowiącej własność Miasta P. w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, oznaczonej w ewidencji i gruntów jako działka nr [...] cz., arkusz mapy 12, obręb P.. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg postępowania i dokonane w jego toku ustalenia. Starosta wskazał, iż aktem notarialnym z dnia 16 marca 1976 r., rep. A[...] W. i K. małż. M. sprzedali, w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, położoną przy ul. Paradowskiego w P. nieruchomość, stanowiącą działkę nr [...] z mapy 4, nr rej. gruntów 345 o powierzchni 2 501 m2, zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...] . Jej cenę zgodnie z oszacowaniami biegłych ustalono na kwotę 181 662,75 zł. Stosownie do zapisów aktu notarialnego została ona przeznaczona pod dzielnicę mieszkaniową P. N., zgodnie z przedłożonym pismem Urzędu Dzielnicowego P. [...] , Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia 15 listopada 1975 r. znak: GPT.440/2789/74, stwierdzającym że granice planowanej dzielnicy P. - N. ustalone zostały zgodnie ze szczegółowym planem zagospodarowania tej dzielnicy, zatwierdzonym zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 1974 r. Dalej organ wyjaśnił, iż aktualnie dawna działka nr [...] w następstwie kolejnych podziałów nieruchomości odpowiada częściom działek nr [...], [...] i [...] z arkusza mapy 12 obrębu P., a wnioskodawczynie są następcami prawnymi W. i K, co potwierdzają orzeczenia sądowe. Organ wskazał, że w latach 1976 - 1986 działki nr [...] cz,, [...] cz. i 587/119 cz. z arkusza mapy 12 obrębu P. objęte były nieobowiązującym już planem zagospodarowania przestrzennego Miasta P., zatwierdzonym przez Wojewodę P.ego w dniu 22 sierpnia 1975 r., stanowiącym integralną część planu zagospodarowania przestrzennego województwa P., zatwierdzonego uchwalą Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. nr [...] dniu 21 października 1977 r. (Dz. Urz. WRN z 1977 r., nr 14 poz. 110), którego aktualność została potwierdzona w wykazie aktów prawa miejscowego (Dz. Urz. Woj. P. o nr 4 z dnia 25 czerwca1985 r.) i zgodnie z nim należały do jednostki strukturalnej BIl, dla której przewidywano jako funkcję podstawową mieszkalnictwo. Zgodnie z rysunkiem planu działki te znajdowały się na pograniczu terenu mieszkalnictwa wysokiej intensywności MW oraz terenu zieleni intensywnego użytkowania. Natomiast z przekazanego przez Miejską Pracownię Urbanistyczną fragmentu wypisu i wyrysu z planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego zespołu osiedli mieszkaniowych P. - N. w dzielnicy P. [...] zatwierdzonego zarządzeniem nr 18/74 Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 1974 r. ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej Miasta P. nr 3 z dnia [...] 1974 r., dawna działka nr [...] znajdowała się na terenie jednostki funkcjonalnej E o funkcji mieszkaniowej (zabudowa wielorodzinna), na pograniczu terenów oznaczonych jako: O18ZP, to jest zieleni parkowej (założenia realizacyjne: obsadzenie materiałem roślinnym) oraz E9ZPp, to jest ogrodu dziecięcego, na obszarze skrzyżowania sieci głównego układu uzbrojenia. Starosta wyjaśnił, iż w trakcie oględzin przedmiotowej nieruchomości przeprowadzonych w dniu 28 lipca 2004 r. ustalono, że nieruchomość jest zabudowana budynkiem biura parafialnego, otoczonym parkanem z siatki drucianej: wzdłuż siatki rosną drzewa iglaste. Na pozostałej części nieruchomości znajdował się ogólnodostępny parking o nawierzchni gruntowej oraz boks śmietnika otoczony parkanem z siatki drucianej i grupą drzew liściastych. Na nieruchomości występują również następujące media: kable niskiego napięcia, kable wysokiego napięcia, kanalizacja sanitarna i deszczowa, gaz, woda, przewody telekomunikacyjne i magistrala ciepłownicza 2 x 800. Kolejne oględziny przeprowadzono w dniu 9 października 2008 r. Z oględzin tych wynikało, że fragment działki nr [...] (stanowiący część wywłaszczonej działki nr [...]) stanowi fragment ulicy osiedlowej ogrodzonej łańcuchem metalowym na słupkach oddzielających od placu parkingowego. Natomiast na części działki nr [...] znajdują się fragment nieutwardzonego parkingu, plac ogrodzony płotem z siatki metalowej i otoczony drzewami, z kontenerami na śmieci i surowce wtórne, a także trzepakami, zieleń nieurządzona, a także fragment ogrodzonego terenu urządzonego wraz z budynkiem biura parafialnego. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 1 marca 2011 r., w związku z projektem podziału nieruchomości, stwierdzono, iż projektowana działka nr [...] stanowi teren niezabudowany, porośnięty w większości zielenią spontaniczną, w części północnej, wzdłuż granic działki drzewami iglastymi, a w północno - zachodnim narożniku stanowi fragment nieutwardzonego placu postojowego. Cały teren ponadto jest zaśmiecony, ze znajdującymi się na nim licznymi elementami gruzu. Nie stwierdzono istniejącego na mapie budynku kaplicy. Natomiast projektowana działka nr [...] stanowi w większości fragment nieutwardzonego placu postojowego, wraz z przebiegającym przez jej środkową część nieutwardzonym przejazdem, Zachodnia część porośnięta roślinnością spontaniczną jest zaśmiecona, natomiast w północno - wschodniej części na działce znajduje się niewielkie wysypisko żużlu. Południowo - wschodnia część działki oddzielona jest od powyższego dziką ścieżką pieszą, porośnięta jest niepielęgnowaną roślinnością (kilka drzew, krzewy oraz chwasty) i również silnie zaśmiecona. Ponadto w środkowej części działki stwierdzono istnienie lampy oświetleniowej. Z kolei oględziny przeprowadzone 7 stycznia 2014 r. w związku podziałem działki nr [...] wykazały, iż projektowana do wydzielenia działka nr [...] stanowi teren niezabudowany, porośnięty zielenią spontaniczną, zaśmiecony. W części wschodniej na działce tej znajduje się grupa drzew iglastych, hałdy ziemne, a także pozostałości ciągu pieszego (krawężniki). Odnośnie projektowanej do wydzielenia działki nr [...] w części wschodniej stanowi fragment nieutwardzonego parkingu (nieurządzone miejsca postojowe). W części południowej znajdują się na niej hałdy nawierzchni bitumicznej, w części zachodniej teren porośnięty jest spontanicznie chwastami i samosiejkami. Teren jest nieuporządkowany i zaśmiecony. Powyższy sposób zagospodarowania potwierdziły także oględziny przeprowadzone w dniach 11 marca 2014 r. oraz 3 października 2014 r. Starosta wskazał także, iż z pozyskanych dokumentów wynika, że przez teren dawnej działki nr [...] przebiega sieć wodociągowa, sieć kanalizacji sanitarnej, sieć kanalizacji deszczowej, sieć gazowa, konsumentowa linia kablowa, sieć oświetlenia, magistrala cieplna. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy Starosta P. stwierdził, iż w stosunku do części nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot spełnione zostały przesłanki zbędności określone w przepisie art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Cel wywłaszczenia nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa aktem notarialnym z dnia 16 marca 1976 r., rep. [...] stanowiący inwestycje przyszłej dzielnicy P. - N. w P., a zgodnie z planem szczegółowego zagospodarowania przestrzennego tej dzielnicy - urządzoną zieleń parkową i ogród dziecięcy nie został zrealizowany, co potwierdzają licznie zebrane dokumenty oraz protokoły oględzin, Znajdująca się na przedmiotowym obszarze zieleń nie znajduje się w administracji Zarządu Zieleni Miejskiej, nie stanowi parku, ani inwestycji [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, nie jest również przez nią pielęgnowana. Wyjątek stanowią wydzielona zieleń okalająca infrastrukturę osiedlową (plac z kontenerami na odpady i trzepakami na dywany) oraz otoczenie nieistniejącego budynku kościelnego, obecnie niepielęgnowane, inwestycja dawnego dzierżawcy terenu. Zrealizowane zostały natomiast, zgodne z planem szczegółowym, sieci głównego układu uzbrojenia, w związku z czym wystąpiono do operatorów sieci przesyłowych znajdujących się na obszarze objętym postępowaniem, z prośbą o wkreślenie pasów eksploatacji tych sieci. Organ wyjaśnił także, iż powołanemu w postępowaniu biegłemu geodecie zlecono wykonanie projektu podziału działki nr [...] (następnie oznaczonej nr [...] i ostatecznie [...] ) w celu wydzielenia części, na których nie zrealizowano infrastruktury osiedlowej (kontenerów na śmieci, trzepaków, itp.) i która nie znalazła się w strefie eksploatacyjnej żadnej z sieci przesyłowych wybudowanych dla potrzeb dzielnicy P. - N. w P., w terminach zgodnych z przepisami art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z uwagi, iż zwrotowi podlega tylko część wywłaszczonej nieruchomości organ orzekł jednocześnie o jej podziale w oparciu o art. 96 ust. 1b ustawy o gospodarce nieruchomościami w celu wydzielenia tej części nieruchomości, która podlega zwrotowi. Organ wyjaśnił także, iż pełnomocnik wnioskodawczyń pismem złożonym w dniu 21 lipca 2011 r. wycofał wniosek w zakresie żądania zwrotu części działki aktualnie oznaczonej w ewidencji gruntów jako nr [...] z arkusza mapy 12 obrębu P., znajdującej się w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej (KW nr [...] ) W tych okolicznościach postępowanie o zwrot wyżej wskazanej części nieruchomości stało się bezprzedmiotowe i podległo umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Ponadto Starosta P. wskazał, iż z uwagi na treść art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami powołał rzeczoznawcę majątkowego w celu ustalenia czy wartość zwracanej nieruchomości uległa zmianie. W opinii rzeczoznawcy majątkowego sporządzonej na dzień 2 października 2014 r., ustalono, iż wartość części nieruchomości stanowiących projektowane działki nr [...] i [...] , według stanu z dnia wywłaszczenia i cen na dzień wyceny wynosi 485 360,00 zł, wartość części nieruchomości według stanu z dnia zwrotu i cen na dzień wyceny uwzględniająca działania podjęte na nich po nabyciu nieruchomości wynoszą 360 684,00 zł. Stwierdzono zatem zmniejszenie ich wartości na kwotę 125 134,00 zł. Cenę nabytej przez Skarb Państwa aktem notarialnym rep. A[...] z dnia 16 marca 1976 r. nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] z mapy 4, nr rej, gruntów [...] o powierzchni 2501 m2, ustalono na łączną kwotę 181 662,75 zł obejmującą należność za grunt i składniki budowlane oraz składniki roślinne, tj. odpowiednio kwoty 152 613,00 zł oraz 29 049,75 zł, Proporcjonalnie obliczona kwota odszkodowania, po zwaloryzowaniu przy zastosowaniu wskaźnika wzrostu cen i usług konsumpcyjnych Prezesa GUS za okres od 1977 r, do września 2014 r. wynoszącego 4286,22934063 oraz denominacji wynosi 60 243,27 zł. Po uwzględnieniu zmiany wartości (zmniejszenie na kwotę 125 134,00 zł) wnioskodawcy nie są zobowiązani do zwrotu na rzecz Miasta P. należności określonych w art. 140 ust. 1 i ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Miasto P. podnosząc, iż projektowana działka nr [...] ark. 12, obr. P. zajęta była pod budynek tymczasowej kaplicy, który powstał zgodnie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego Miasta P. z 1975 r. Pozwolenie na budowę budynku tymczasowej kaplicy zostało wydane przez Wydział Urbanistyki Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta P. (decyzja z dnia [...] 1987 r., znak [...] ). Następnie projektowana działka nr [...] w latach 1990 - 2010 była przedmiotem umowy dzierżawy pomiędzy Miastem P., a Rzymsko-Katolickim Ośrodkiem Duszpasterskim p. [...] . Działka nr [...] obecnie zagospodarowana jest pod parking. Położenie parkingu w bliskim otoczeniu kościoła i bloków mieszkalnych wskazuje na fakt, że jest on wykorzystywany przez mieszkańców osiedla W. J. i stanowi infrastrukturę osiedla. Ponadto zdaniem strony, niezasadnym jest rozpatrywanie przez Starostę P. zrealizowania celu wywłaszczenia tylko na przestrzeni 10 lat od wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, tj. od 1976 r. do 1986 r. Zgodnie z uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt. P 38/11, nie można uznać za zbędną nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r,. na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano ceł określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] 2014 r. o nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz zgromadzone w sprawie dokumenty i poczynione przez organ I instancji czynności Dalej Wojewoda przywołał treść art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 pkt 1-2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami określających przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, wskazując, że zgodnie z art. 216 ust. 1 tej ustawy przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się również, do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Następnie organ odwoławczy wskazał, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11, w stosunku do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, w przypadku złożenia wniosku o zwrot przed 22 września 2004 r. rzeczywiście nie należy badać, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany w wyżej wskazanych terminach. Jednakże badaniu nadal podlega to, czy na dzień złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości cel wywłaszczenia został zrealizowany. Wojewoda zauważył, iż w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia określony jest w decyzji w sposób ogólnikowy, nieprecyzyjny lub bardzo generalny, organ prowadzący postępowanie zwrotowe jest zobowiązany ustalić precyzyjnie cel wywłaszczenia, jaki miał być zrealizowały na konkretnej nieruchomości. Owo doprecyzowanie celu wynikającego z decyzji wywłaszczeniowej może nastąpić jedynie w oparciu o analizę dokumentacji, która powstała przed wywłaszczeniem. Dokumenty, dowody, opinie, pisma czy inne dowody, które powstały po dacie wywłaszczenia, nie mogą być same w sobie przydatne dla uszczegółowienia celu konkretnego wywłaszczenia. W ocenie Wojewody wobec braku określenia celu wywłaszczenia w akcie notarialnym z 16 marca i 1976 r. Repertorium [...] przy jednoczesnym odwołaniu się w nim do szczegółowego planu zagospodarowania osiedli mieszkaniowych P. - N. w dzielnicy P. [...], zatwierdzonego zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 1974 r. należy przyjąć ustalenia tego planu za wiążące. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda zauważył, iż z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że 20 sierpnia 1987 r. decyzją Wydziału Urbanistyki. Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w P., znak: [...] udzielono Rzymskokatolickiemu Kościołowi Parafialnemu [...] w P., pozwolenia na budowę tymczasowego baraku kaplicy z częścią katechetyczną i zapleczem magazynowym budowy kościoła. Dnia 1 kwietnia 1990 r. została zawarta umowa dzierżawy dla części dawnej działki [...] z Rzymsko-Katolickim Ośrodkiem Duszpasterskim [...] na czas od 1 stycznia 1990 r. do czasu wybudowania kościoła na os. B. C.. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa umowa została zerwana na wniosek dzierżawcy 30 kwietnia 2010 r. zaś budynek kaplicy został rozebrany na przełomie maja i kwietnia 2010 r. Z uwagi na fakt, że powyższa decyzja wydana została po wywłaszczeniu nie sposób jej uznać za dowód przydatny do dookreślenia celu wywłaszczenia. Zdaniem Wojewody z przeprowadzonych oględzin przedmiotowej nieruchomości, jak też ze znajdującej się w aktach sprawy mapy, na której biegły geodeta wkreślił granice dawnej działki nr [...] oraz notatki urzędowej z 10 sierpnia 2009 r., znak [...] wynika, że dawna działka nr [...], której granice zostały wkreślone przez geodetę uprawnionego J. C. na kserokopii mapy przekazanej przez Zarząd Zieleni Miejskiej, nie znajduje się w granicach parku, znajdującego się w administracji Zarządu Zieleni Miejskiej. W ocenie organu II instancji, realizacja parkingu i budynku kaplicy na nieruchomości przeznaczonej pod zieleń parkową i ogród dziecięcy nie mieści się w pojęciu modyfikacji celu wywłaszczenia. Organ II instancji podziela ustalenia Starosty P., że w ramach zrealizowanego celu wywłaszczenia mieszczą się jedynie uzbrojenie oraz pielęgnowana zieleń. Skargę na powyższa decyzję wniosło Miasto P. zarzucając naruszenie przepisów: - art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r., o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie, że nie nastąpiła modyfikacja celu wywłaszczenia działki nr [...] i nr [...] , ark. 12, obr. P.; - art. 7, 77 § 1, Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędną interpretację zebranego materiału dowodowego. Strona podniosła, iż zarówno zieleń parkowa jak i parking stanowią infrastrukturę osiedla co potwierdzają liczne orzeczenia sądów administracyjnych. Skoro przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona pod osiedle mieszkaniowe - dzielnicę mieszkaniową P. - N., a zieleń parkowa i parkingi stanowią infrastrukturę osiedla to uznać należy, że nastąpiła modyfikacja celu wywłaszczenia w ramach planowania osiedla mieszkaniowego - zamiast zieleni parkowej utworzono parking. Dlatego też możliwa była modyfikacja celu wywłaszczenia w ramach planowania poszczególnych elementów infrastruktury fragmentu osiedla mieszkaniowego. Modyfikacja celu wywłaszczenia nie zmieniła jego charakteru - zarówno z parkingu jak i z zieleni parkowej w sposób swobodny mogą korzystać mieszkańcy osiedla mieszkaniowego. Zdaniem skarżącego Wojewoda Wielkopolski powinien dopuścić jako dowód w sprawie decyzję Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta P. z dnia [...] 1987 r., znak: [...] , pomimo iż została wydana po wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości, ponieważ zgodnie z uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, nie można uznać za zbędną nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zatem Wojewoda Wielkopolski nie powinien przy badaniu celu wywłaszczenia części dawnej działki nr [...] ograniczać się tylko do 10 lat od jej wywłaszczenia, to jest od 1976 do 1986 roku Odpowiadając na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzając kontrolę legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami złożonej skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Nadto zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. sąd z urzędu stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, względnie stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. Z przywołanych regulacji w sposób jednoznaczny wynika, iż usunięcie zaskarżonego aktu (decyzji) z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydaniu organy naruszyły prawo materialne określające prawa i obowiązki stron lub normy procesowe, regulujące postępowanie przed organami administracji publicznej. Oznacza to równocześnie, że sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa uzasadniającym jej uchylenie, względnie stwierdzenie jej nieważności. Przed przystąpieniem do rozważań charakterze prawnym w pierwszym rzędzie wyjaśnić należy okoliczności związane z numeracją działek, albowiem nie zostały one wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Dokonana przez Sąd analiza dokumentacji znajdujących się w aktach sprawy pozwala na skonstatowanie, iż pierwotny wniosek o zwrot nieruchomości dotyczył działek opatrzonych numerami [...], [...] i [...], których części stanowiły grunty składające się na wywłaszczoną nieruchomość obejmującą działkę o nr [...]. W następstwie podziału działki nr [...] wyodrębniono z niej między innymi działkę nr [...] , której cześć leży na obszarze dawnej działki nr [...]. Z działki nr [...] wyodrębniono natomiast działkę nr 587/68, a z niej działkę nr [...] , której cześć leżała na obszarze dawnej działki nr [...]. W następstwie kolejnych podziałów z działki nr [...] wyodrębniono działkę 587/103, z której następnie wyodrębniono działkę 587/116, z której wreszcie wyodrębniono położoną na os. B. C., os. W. J. 103 działkę nr 587/119 o powierzchni 5514,5 m2, której część stanowiły grunty składające się na wywłaszczoną nieruchomość obejmującą działkę o nr [...]. Przechodząc do badania zarzutów skargi zauważyć należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm. – dalej ustawy o gospodarce nieruchomościami) właściciel wywłaszczonej nieruchomości (jego spadkobiercy) może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna (w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami) na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami dana nieruchomość staje się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, jeżeli w ciągu 7 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1), bądź też nie zrealizowano celu wywłaszczenia w ciągu 10 lat od tego momentu (pkt 2). Jednocześnie pamiętać należy, iż - zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. P 38/11 - art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia wskazano, że wsteczne działanie art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w obecnym brzmieniu wobec nieruchomości wywłaszczonych przed 27 maja 1990 r. i skomunalizowanych nie jest konstytucyjnie usprawiedliwione, a skoro ingeruje w konstytucyjnie chroniony zakres samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, stanowi wyraźne naruszenie art. 2 Konstytucji. Podsumowując swoje rozważania Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zgodnie z sentencją powyższego wyroku, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. Jeśli zaś w dniu złożenia wniosku o zwrot cel wywłaszczenia jeszcze nie został zrealizowany, byli właściciele tych nieruchomości oraz ich spadkobiercy zachowują ustawowe uprawnienie do żądania zwrotu, które im przysługiwało przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2003 r. Powyższy pogląd prawny co do skutków orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w pełni podziela orzekający w niniejszej sprawie Sąd. Stąd też za prawidłowe uznać należy stanowisko Wojewody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. w stosunku do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, w przypadku złożenia wniosku o zwrot przed 22 września 2004 r. nie należy badać, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany w terminach określonych w art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., jednakże nadal podlega badaniu, czy na dzień złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości cel wywłaszczenia został zrealizowany. Jednocześnie wbrew sugestiom zawartym w uzasadnieniu skargi przywołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego w żaden sposób nie określa, ani nie modyfikuje zasad w oparciu o które należy ustalać cel wywłaszczenia, a odnosi się jedynie do ustalenia terminów, których upływ bez zrealizowania celu wywłaszczenia skutkuje zaktualizowaniem się obowiązku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Inaczej rzecz ujmując z powoływanego przez stronę skarżącą orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wynika tylko i wyłącznie, iż brak jest przesłanek do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o ile pierwotny cel wywłaszczenia określony w odejmującym własność akcie stosowania prawa został zrealizowany wprawdzie po upływie 10 lat od dnia wywłaszczenia, to jednak nastąpiło to przed złożeniem wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r. W realiach niniejszej sprawy powyższe oznacza, iż negatywną przesłankę dla orzeczenia o zwrocie nieruchomości stanowiłoby zrealizowanie celu wywłaszczenia najpóźniej do dnia 21 czerwca 2002 r., kiedy to złożony został wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, przy czym dla oceny czy doszło realizacji celu wywłaszczenia istotnym prawnie jest wyłącznie pierwotny cel wywłaszczenia dający się ustalić na dzień wywłaszczenia, to jest na dzień 16 marca 1976 r. Dlatego dla oceny jaki był cel zaistniałego dnia 16 marca 1976 r. wywłaszczenia nie można – jak czyni to skarżąca Gmina – odwoływać się do rozstrzygnięć zapadłych po dniu wywłaszczenia, w tym w szczelności do decyzji Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta P. z dnia [...] 1987 r., znak: [...], albowiem rozstrzygnięcie to nie jest przydatne dla ustalenia celu wywłaszczenia zaistniałego ponad 11 lat wcześniej. W rozpoznawanej sprawie nie może budzić wątpliwości, iż sporna nieruchomość została nabyta od W. i K. małż. M. na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego z dnia 16 marca 1976 r., rep. A[...] w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, co potwierdza zapis zawarty w § 3 aktu notarialnego (k. 4-5- I tomu akt adm.). W sprawie na podstawie art. 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami znajdują więc zastosowanie przepisy o zwrocie nieruchomości wywłaszczonych. Stosownie do zapisów aktu notarialnego została ona przeznaczona pod dzielnicę mieszkaniową P. N., zgodnie z przedłożonym pismem Urzędu Dzielnicowego P. [...] , Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia [...] 1975 r. znak: [...], stwierdzającym że granice planowanej dzielnicy P. - N. ustalone zostały zgodnie ze szczegółowym planem zagospodarowania tej dzielnicy, zatwierdzonym zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta P. z dnia 30 stycznia 1974 r. Badając czy cel wywłaszczenia został w niniejszej sprawie osiągnięty, organ musiał mieć na uwadze, iż odjęcie prawa własności w drodze wywłaszczenia ma charakter wyjątkowy i może mieć ono zastosowanie dopiero wówczas, kiedy w inny sposób nie można uzyskać nieruchomości, niezbędnej dla realizacji określonych ustawą celów. Stosownie do przepisu art. 3 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w trybie której nastąpiło nabycie w dniu 16 marca 1976 r. nieruchomości stanowiącej własność W. i K. małż. M. na rzecz Skarbu Państwa, wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość była niezbędna dla planowej realizacji na ich terenie budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego. O wywłaszczenie dla tych celów mógł się ubiegać się tylko terenowy organ administracji państwowej danego miasta. Zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja w sposób jednoznaczny dowodzi, iż w rozpoznawanej sprawie cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na będącej przedmiotem postępowania części działki nr [...]. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż wbrew stanowisku prezentowanemu przez stronę skarżącą, celem wywłaszczenia była realizacja określonego szczegółowego planu zagospodarowania dzielnicy P. - N., zatwierdzonego zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta P. z dnia 30 stycznia 1974 r., a nie jedynie uzyskanie terenu pod planowaną dzielnicę P. – N.. Dalej wskazać należy, iż wyżej wymieniony szczegółowy plan zagospodarowania dzielnicy P. - N. określił, nie tylko obszar jaki ma być przeznaczony pod realizację dzielnicy, ale także jakie jest przeznaczenie poszczególnych terenów. Skoro zatem jako cel wywłaszczenia w akcie notarialnym (§ 2 lit. a aktu) wskazano przeznaczenie pod dzielnicę mieszkaniową P. N. z odwołaniem się do szczegółowego planu zagospodarowania tej dzielnicy, zatwierdzonym zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta P. z dnia 30 stycznia 1974 r., to obowiązkiem organów prowadzących postępowanie w przedmiocie zwrotu nieruchomości było precyzyjne ustalenie celu wywłaszczenia jaki miał być zrealizowany na tej konkretnej nieruchomości właśnie w oparciu o wyżej wskazany plan szczegółowy. Z obowiązku powyższego orzekające w sprawie organy wywiązały się wzorowo, ustalając prawidłowo, iż z przywołanego wyżej szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że dawna działka nr [...] znajdowała się na terenach oznaczonych jako O18ZP, to jest zieleni parkowej (założenia realizacyjne: obsadzenie materiałem roślinnym) oraz E9ZPp, to jest ogrodu dziecięcego, na obszarze skrzyżowania sieci głównego układu uzbrojenia. W przypadku terenu oznaczonego jako O18ZP w ustaleniach realizacyjnych wskazano przejęcie terenu, likwidację zabudowy, cofnięcie lokalizacji i wstrzymanie budowy domów jednorodzinnych, a także obsadzenie materiałem roślinnym zgodnie z uprzednio opracowanym planem realizacyjnym. Z zebranego przez organy materiału dowodowego wynika przy tym w sposób jednoznaczny, a okoliczność ta nie jest kwestionowana przez stronę skarżącą, że na obszarze dawnej działki nr [...], a w granicach terenów zwracanych zaskarżoną decyzją (to jest wydzielanych działek nr [...] i [...] ) w okresie od 16 marca 1976 r. do 21 czerwca 2002 r. nigdy nie wykonano ani ogrodu dziecięcego (placu zabaw dla dzieci), ani zieleni parkowej. Na obszarach tych funkcjonowała natomiast zieleń nieurządzona, tymczasowa kaplica wraz z ogrodzonym terenem ją otaczającym, wysypiska materiału ziemnego i bitumicznego oraz place o nieutwardzonej, gruntowej nawierzchni służące jako parkingi. Podkreślić należy, iż roślinność pochodząca z samosiewu nie może być określona zielenią parkową, gdyż jej pojawienie się jest wynikiem upływu czasu i działania sił przyrody, a nie zamierzonych działań właściciela nieruchomości (Miasta P.), który jak wynika ze zgromadzonych w aktach sprawy materiałów nie podejmował żadnych czynności w celu zorganizowania na tych terenach zieleni parkowej, czy też ogrodu dziecięcego (placu zabaw dla dzieci). Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż na obszarze zwracanych części wywłaszczonej działki nr [...] nie doszło do realizacji celu wywłaszczenia określonego w akcie notarialnym z dnia 16 marca 1976 r., aczkolwiek niewątpliwie teren ten służył zabezpieczeniu potrzeb społeczności tworzonej przez mieszkańców Osiedla B. C. czy to jako obszar posadowienia kaplicy, miejsce utworzenia parkingu, czy też – jako tereny zieleni nieurządzonej – jako miejsce potencjalnych spacerów. Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż późniejsza (to jest zaistniała już po akcie wywłaszczenia) modyfikacja celu publicznego realizacji jakiego ma służyć przedmiotowa działka i zrealizowanie tego innego niż wskazany w akcie wywłaszczenia celu nie może co do zasady, to jest za wyjątkiem sytuacji gdy wywłaszczony na inny cel teren przeznaczony zostanie pod drogę publiczną, stanowić przesłanki dla odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Z art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika bowiem w sposób jednoznaczny i nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, iż nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości, przy czym w razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Powyższa regulacja wyraźnie wskazuje, iż przez cel wywłaszczenia od braku realizacji którego uzależniony jest zwrot wywłóczonej nieruchomości rozumieć należy jako cel wskazany w akcie odjęcia własności, a nie jako jakikolwiek cel publiczny. Na powyższe wskazuje także językowa wykładnia art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowiącego o uznawaniu nieruchomości za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a nie na jakikolwiek cel publiczny. Stąd też za bezzasadne uznać należało podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r., o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie, że nie nastąpiła modyfikacja celu wywłaszczenia działki nr [...] i nr [...] , ark. m. 12, Obr. P. oraz naruszenia art. 7, 77 § 1 k.p.a., poprzez błędną interpretację zebranego materiału dowodowego Podkreślić należy, iż bez znaczenia dla sprawy pozostaje podnoszona przez stronę skarżącą w odwołaniu okoliczność, iż przedmiotowa nieruchomość zajęta była pod budynek tymczasowej kaplicy, albowiem takowego celu wywłaszczenia nie wskazano zarówno w akcie notarialnym z 16 marca 1976 r., jak i w powołanych w nim aktach planistycznych. Co za tym idzie nie można organom administracji orzekającym w sprawie skutecznie postawić zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez nieodniesienie się do dowodu z decyzji Wydziału Urbanistyki Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta P. z dnia [...] 1987 r., znak [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę na przedmiotowym terenie tymczasowej kaplicy. Okoliczność jaką dowód powyższy wykazuje, to jest fakt legalnego pobudowania na przedmiotowej działce kaplicy, nie była bowiem kwestionowana przez organy, które jednakże odmiennie niż strona skarżąca, a w ocenie Sądu prawidłowo, uznały, iż fakt ten – jako zaistniały już po odjęciu własności, nie ma znaczenia dla ustalenia celu wywłaszczenia, brak realizacji którego stanowił przesłankę zwrotu nieruchomości. Zupełnie niezrozumiałym jest przy tym zawarty w uzasadnieniu skargi zarzut, iż cyt. "Zdaniem skarżącego Wojewoda Wielkopolski powinien dopuścić jako dowód w sprawie decyzję Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta P. z dnia [...] 1987 r., znak: [...]", w sytuacji gdy dowód taki został przez organy orzekające w sprawie przeprowadzony, a kopia powyższej decyzji znajduje się w aktach sprawy (k.186-193 akt organu I instancji). Pomimo braku w tym zakresie jakichkolwiek zarzutów skargi Sąd działając z urzędu dokonał także kontroli pozostałych postanowień zawartych w zaskarżonym rozstrzygnięciu, w tym w szczególności dotyczących odmowy zwrotu na rzecz K. H. L., I. C., D. M. S. oraz A. E. K., części nieruchomości położonych w P. na os. B. C., zatwierdzenia podziału nieruchomości - działki gruntu nr [...] , niezobowiązania Katarzyny H. L., I. C., D. M. S. oraz A. E. K., do zwrotu na rzecz Miasta P. należności określonych w art. 140 ust. 1 i ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz umorzenia postępowania w przedmiocie zwrotu części nieruchomości oznaczonej w ewidencji i gruntów jako działka nr [...] cz. arkusz mapy 12, obręb P. nie ujawniając jednakże w tych rozstrzygnięciach jakichkolwiek naruszeń prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji, a niekorzystnych dla strony skarżącej. Jedynym stwierdzonym uchybieniem, nie mającym jednakże wpływu na treść rozstrzygnięcia było błędne określenie w pkt II tiret pierwsze sentencji decyzji organu I instancji orzekającej o odmowie zwrotu części nieruchomości położonych w P. na os. B. C. zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. [...] w P. i stanowiącej własność Miasta P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako: część działki nr [...], arkusz mapy 12. obręb P., oznaczonej na mapie z projektem podziału, stanowiącej załącznik do ww. decyzji jako: działka nr [...] cz., numeru działki, z której następuje wydzielenie niepodlegającej zwrotowi działki nr [...] . Działka podlegająca podziałowi, jak jednoznacznie wynika zarówno z pkt I i III sentencji decyzji, jak i jej uzasadnienia oznaczona jest bowiem numerem [...] , a nie numerem wskazanym przez organ. Biorąc jednakże pod uwagę, iż uchybienie to mające charakter oczywistej omyłki pisarskiej dotyczyło tego fragmentu rozstrzygnięcia, który jedynie odmawiał zwrotu nieruchomości, nie można przyjąć by miało ono realny wpływ na trafność kontrolowanego orzeczenia, względnie możność jego wykonania w przyszłości, tym bardziej iż działka o numerze [...] , powstała właśnie z podziału działki nr [...]. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji wyroku.