II SA/Po 750/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak(spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Starosta S. decyzją z dnia (...) marca 2011 r. nr (...) znak (...), działając na podstawie art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4 i 36 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla "A" Sp. z. o.o. Sp. k. z siedzibą w P. przy ul. (...) dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze na działce o nr ewidencyjnym (...) w miejscowości K., przy ul. (...) i (...). W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wnioskiem z dnia (...) stycznia 2011 r. "A" Sp. z .o.o. Sp. k. z siedzibą w P., zwróciła się do organu z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze w miejscowości K. przy ul. (...) i (...). Przedłożony przez inwestora projekt budowlany był kompletny, zaś sama inwestycja była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W ramach postępowania zobowiązano inwestora do uzyskania pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na przeprowadzenie prac archeologicznych oraz przedłożenia oceny stanu technicznego obecnie istniejącego na nieruchomości budynku. Organ odniósł się do uwag podnoszonych w toku postepowania przez M. M., właściciela działek oznaczonych nr (...) i (...), a dotyczących zlokalizowania planowanego budynku w granicy z jego nieruchomością, Wskazano, iż usytuowanie planowanej inwestycji w granicy jest dopuszczalne w świetle obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast pomieszczenia w oknie szczytowej budynku należącego do M. M., które mają zostać zaciemnione, nie są pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. M. wskazując na konieczność wykonania protokołu oceny wpływu planowanej inwestycji na zacienienie budynku położonego na jego nieruchomości. Zdaniem skarżącego realizacja planowanego budynku zaciemni także okna skarżącego w północnej części domu. Równocześnie skarżący zakwestionował ustalenia organu, jakoby pomieszczenia w oknie szczytowej jego budynku nie były przeznaczone na pobyt ludzi. Wojewoda decyzją z dnia (...) czerwca 2011 r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty S. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ powtórzył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wyjaśnił, iż w świetle zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego, zabudowa działki nr (...) winna być dostosowana do historycznej, staromiejskiej zabytkowej zabudowy Rynku i powinna przyjąć formę zabudowy zwartej (do zachodniej działki nr (...)). Tym samym nie ma możliwości odsunięcia budynku od granicy działki nr (...). Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) organ wskazał na rozbieżności, co do przeznaczenia budynku znajdującego się na działce nr (...) , zlokalizowanego w odległości 1,5 m od granicy z działką inwestora (nr (...)). Zdaniem inwestora budynek powyższy jest wykorzystywany na cele handlowo – usługowe, natomiast zdaniem odwołującego jest to budynek mieszkalny, w tej chwili użytkowany na sklep, przy czym funkcja mieszkalna zostanie przywrócona. Z uzyskanego przez organ pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2011 r. wynika, iż przeprowadzone w dniu (...) czerwca 2011 r. czynności kontrolne na posesji (...) w K. wykazały, że na poziomie parteru budynku położonego na działce nr (...) funkcjonują dwa odrębne sklepy, natomiast w szczycie budynku, od strony działki nr (...), znajdują się dwa okna na parterze strychu oraz na poddaszu. Ponadto, jak ustalono podczas trwania powyższej kontroli, nikt w powyższym budynku nie mieszka, a ostatnią osobą zameldowaną do 1992 r. był W. M. W świetle zebranego materiału dowodowego wynika, że w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż odnosi się on wyłącznie do budynków przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Dodatkowo okna w ścianie zwróconej w kierunku działki nr (...) nie spełniają warunków określonych w § 12 ust. 1 powyższego rozporządzenia, zaś przedłożona przez inwestora, w piśmie z dnia (...) maja 2011 r., a analiza linijki światła wskazuje, że nie wystąpi zacienienie budynku skarżącego. Mając na względzie powyższe ustalenia oraz fakt, iż wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu spełniał wymagania określone w przepisach ustawy Prawo budowlane, należało wydać decyzję o pozwoleniu na budowę. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. M. żądając jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W treści skargi podtrzymano zarzuty dotyczące wadliwego uznania przez organy administracji, iż budynek posadowiony na działce skarżącego nie stanowi budynku przeznaczonego na pobyt ludzi. Zdaniem skarżącego okoliczność, iż budynek aktualnie nie jest zamieszkany, nie przesądza, iż zmienił on swoje przeznaczenie. Budynek jest bowiem użytkowany przez skarżącego jako budynek mieszkalny, a w przyszłości planuje go przekazać pełnoletniej córce, stąd jedynie czasowo budynek jest wykorzystywany na cele handlowe. Jak następnie wskazano, zrealizowanie planowanej inwestycji będzie skutkować koniecznością posadowienia nowego okna od strony północnej, dla którego również niezbędne będzie zapewnienie naświetlenia. Skarżący zarzucił wreszcie organom naruszenie art. 77 kpa poprzez wadliwe uznanie, że budynek posadowiony na działce nr (...) nie jest wykorzystywany na cele mieszkalne. Podniósł, iż ustalenia w tym zakresie zostały poczynione na podstawie wyników kontroli, o przeprowadzeniu której nie był powiadomiony. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Pismem procesowym z dnia (...) listopada 2011 r. pełnomocnik inwestora "A" Sp. z. o.o. Sp. k. z siedzibą w P. – radca prawa M. D., wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości rozstrzygnięcia Wojewody w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze w miejscowości K. przy ul. (...) i (...) na działce o nr ewidencyjnym (...). Zdaniem skarżącego przedmiotowa decyzja narusza wyrażoną w art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy Prawo budowlane, zasadę poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, gdyż jej zrealizowanie spowoduje zaciemnienie nieruchomości należącej do skarżącego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, zasada poszanowania interesów osób trzecich wymaga, aby interesy powyższe były brane pod uwagę na etapie prac projektowanych i przez organ przygotowujący decyzję – pozwolenie na budowę. Nie oznacza ona jednakże, aby interes osób trzecich był najważniejszym i jedynym kryterium, jakie bierze się pod uwagę przy wydawaniu pozwolenia na budowę (wyrok NSA z 02 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV SA 1517/97, LEX 43323). Konsekwentnie, pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a więc w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz z normami obowiązującymi w budownictwie (wyrok WSA w Warszawie z 04 listopada 2009, sygn. akt VIII SA/Wa 1476/09, LEX 589537). Innymi słowy organ, przed wydaniem decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, winien dokonać oceny, czy w świetle obowiązujących przepisów prawnych, zrealizowanie inwestycji mogłoby spowodować naruszenie interesu prawnego osób trzecich. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, wskazać należy, że istotą zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu skargi jest kwestia ustalenia, czy projektowana inwestycja, polegająca na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze w miejscowości Kaźmierz przy ul. (...) i (...) na działce o nr ewidencyjnym (...), jest dopuszczalna w świetle obowiązujących przepisów prawa, w szczególności w aspekcie jej posadowienia do granicy z działką nr (...) . W pierwszej kolejności wskazać należy, że w świetle § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, możliwe jest sytuowanie budynków w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy niej, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego. Sytuacja powyższa zachodzi w niniejszej sprawie. Zgodnie z § 5 pkt. 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zabudowa działki nr (...) winna być dostosowane do historycznej, staromiejskiej zabytkowej zabudowy Rynku, przy czym stosownie do § 5 pkt. 3 powyższej uchwały, usytuowanie budynku położonego wzdłuż pierzei (...) winno mieć miejsce w istniejącej linii zabudowy pierzei Rynku i w zabudowie zwartej - do zachodniej działki nr (...) (działka skarżącego). A więc lokalizacja planowanej inwestycji stanowi następstwo miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który jako akt prawa miejscowego stanowi źródło praw i obowiązków dotyczących właścicieli nieruchomości nim objętych. Co więcej, w świetle zapisów planu, jak trafnie wywodzi Wojewoda, brak jest możliwość odsunięcia planowanego budynku od granicy działki nr (...) . Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego precyzuje bowiem bardzo dokładnie wymogi, jakie spełniać ma zabudowa działki nr (...). W konsekwencji, zdaniem Sądu, spełniony został warunek, o jakim mowa w § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż lokalizacja planowanej inwestycji jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tym miejscu wskazać należy, iż przedmiotowym planem objęto również teren działki skarżącego, przyjmując dla tej działki sposób zagospodarowania tożsamy z ustalonym dla działki inwestora. Skarżący może więc zabudować swoją działkę do granicy z działką inwestora, względnie utrzymując dotychczasowy sposób jej zagospodarowania, wykorzystywać budynek posadowiony w odległości 1,5 m od tej granicy w jego dotychczasowych parametrach. Zważyć także należy, iż prace planistyczne oraz podjęcie uchwały w sprawie planu miejscowego nastąpiło na stanie faktycznym zagospodarowania terenu objętego planem, w tym zastanego sposobu zagospodarowania i wykorzystania działki skarżącego. Skarżący nie zadbał wówczas, aby w toku prac planistycznych zakwestionować przyjęte rozwiązania. W konsekwencji uznać należy, iż na obecnym etapie, gdy w oparciu o zapisy planu przedstawiono do zatwierdzenia zgodny z tymi zapisami projekt budowlany, skarżący nie może skutecznie żądać ochrony swoich interesów w oparciu o przepis art. 5 ustawy Prawo budowlane. Zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wywodzi, iż realizacja przedmiotowej inwestycji przyczyni się do zacienienia budynku usytuowanego na działce nr (...) , wskazując na naruszenie § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez niezachowanie określonych w powyższym paragrafie odległości planowanej inwestycji od budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Obowiązujące przepisy prawne nie definiują pojęcia "pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi". Niewątpliwie, jak prawidłowo przyjęły organy, pojęcie powyższe musi być odniesione do funkcji budynku, a więc sytuacji, w której jest on wykorzystywany na cele mieszkalne. Co charakterystyczne, ustawa Prawo budowlane – za wyjątkiem domu mieszkalnego jednorodzinnego, nie zawiera również legalnej definicji budynku mieszkalnego. Jedynie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. z 1999 r. Nr 112, poz. 1316 ze zm.) dzieli budynki na mieszkalne i niemieszkalne, określając te pierwsze w objaśnieniach wstępnych jako obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem. Budynki niemieszkalne zostały zdefiniowane jako obiekty budowlane wykorzystywane głównie dla potrzeb niemieszkalnych. Z analizy zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, że w budynku zlokalizowanym na działce nr (...) , w odległości 1,5 m od granicy z działka nr (...) na poziomie parteru funkcjonują dwa odrębne sklepy o branży spożywczo – przemysłowej oraz odzieżowej. Co więcej, w świetle przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu (...) czerwca 2011 r. czynności kontrolnych wynika, że w powyższym budynku nikt nie zamieszkuje, a ostatnią osobą zameldowaną do 1992 r. był W. M. Okoliczność powyższą potwierdza również sam skarżący, podnosząc, że podejmuje on obecnie kroki mające zmierzać do zakończenia użytkowania przedmiotowego budynku jako budynku usługowego i zamierza przywrócić jego charakter mieszkalny. Poza sporem pozostaje tym samym, iż w momencie orzekania przez organy administracji funkcja mieszkalna budynku położonego na działce nr (...) nie była realizowana. W ocenie Sądu okoliczność, iż skarżący nie został powiadomiony o czynnościach kontrolnych organu nadzoru budowlanego i w nich nie uczestniczył nie ma znaczenia dla wyniku sprawy, bowiem ustalenie co do faktycznego sposobu użytkowania tego budynku w świetle całości materiału dowodowego jest oczywiste i w istocie niesporne. Reasumując, powyższe okoliczności nakazują uznać, iż decyzja o pozwoleniu na budowę nie narusza słusznego interesu osób trzecich. W szczególności, skoro realizacja budynku jest dopuszczalna w świetle § 13 rozporządzania w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to brak jest podstaw do uznania, aby w sprawie doszło do naruszenia obiektywnej przesłanki determinującej interes skarżącego, którą jest zgodności planowanej inwestycji z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Dodatkowo mieć należy na względzie, iż przedłożona przez inwestora, w piśmie z dnia (...) maja 2011 r., analiza linijki światła wskazuje, że nie wystąpi zacienienie budynku skarżącego, który to zarzut skarżący wywodzi w skardze. Dokument ten został oceniony przez organ II instancji, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, aczkolwiek należy wskazać, iż sporządzenie tej analizy i jej wynik nie mają znaczenia dla sprawy bowiem z akt sprawy wynika, że budynki na działce skarżącego nie są wykorzystywane na pobyt ludzi. Podobnie za nietrafne uznać należy żądanie skarżącego, dotyczące konieczności przeprowadzenia jeszcze jednej analizy zaciemnienia z uwagi na fakt, iż planuje on realizację w przyszłości nowego okna od strony północnej. Rolą organu rozpoznającego wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę jest dokonanie oceny, czy w świetle istniejącego stanu faktycznego realizacja inwestycji jest prawnie dopuszczalna. Tym samym organ nie może uwzględniać wszystkich możliwych późniejszych zmian lub inwestycji, które potencjalnie mogą wystąpić na nieruchomościach, na które inwestycja oddziałuje. Działanie powyższe nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawnych i w praktyce mogłoby prowadzić do paraliżu działań organów wydających decyzję o pozwoleniu na budowę, gdzie organy musiałyby z urzędu uwzględniać wszystkie następstwa związane z realizacją inwestycji. W toku postępowania inwestor podnosił, iż budynek skarżącego posadowiony jest w odległości 1,5 m od granicy i posiada w tej ścianie otwory okienne, co narusza przepisy stanowiące o zakazie budowania obiektu budowlanego z oknami od strony granicy w odległości mniejszej niż 4 m. Okoliczność ta badana jest przez organ nadzoru budowlanego, w odrębnym postepowaniu, od którego wyniku nie można jednakże uzależniać zatwierdzenia przedmiotowego projektu budowlanego. Wskazać jednakże należy, iż już przepisy art. 277 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. nr 23 poz. 202 ze zm.), nie dopuszczały wykucia w murze granicznym otworów okiennych oraz wymagały posadowienia budynku z otworami okiennymi od strony granicy w odległości nie mniejszej niż 4 m. Także ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane, a następnie ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z 1981 r. Nr 12, poz. 57, ze zm.) oraz przepisy wykonawcze do tych aktów stanowiły, iż wykonanie otworów okiennych w ścianie granicznej było niezgodne z prawem. Wskazany stan prawny dodatkowo nakazuje nie uwzględnić argumentu strony skarżącej o konieczności ochrony jego interesów w oparciu o przepis art. 5 Prawa budowlanego, Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, iż w ocenie Sądu realizacja spornej inwestycji nie doprowadzi do naruszenia zasady poszanowania słusznego interesu skarżącego. Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd nadto zważył, iż stronom został zapewniony czynny udział w toczącym się postępowaniu, w ramach ogólnej zasady postępowania administracyjnego określonej w art. 10 kpa, a zaskarżona decyzja jest rozstrzygnięciem prawidłowym, wydanym z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, w tym art. 107 §3 kpa. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.