II SA/Po 754/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-11-26

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła go o wymagane dokumenty i wyjaśnienia pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej niezdolności do poniesienia kosztów sądowych. Pomimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia dotyczące stanu majątkowego i dochodów, strona nie podjęła żadnych działań, co uniemożliwiło sądowi ocenę jej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący M. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy. Wnioskodawca argumentował niskimi dochodami z gospodarstwa rolnego i stratami spowodowanymi suszą. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące dochodów, majątku i kosztów utrzymania, w tym do przedłożenia zeznania podatkowego. Wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie i nie przedłożył wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2009r. wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. J., A. G., W. J., M. G., Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia oddalić wniosek. /-/K. Witkowicz-Grochowska Skarżący M. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wraz z żoną prowadzi gospodarstwo rolno-warzywne na gruncie o powierzchni [...] ha. Wnioskodawca oświadczył, że z gospodarstwa tego uzyskuje bardzo niskie dochody, wystarczające jedynie na pokrycie bieżących wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego (wyżywienie i opłaty). Ponadto wnioskodawca wskazał, że susza w 2009r. spowodowała obniżenie plonów o 50 %, dlatego kwota wpisu sądowego w wysokości 500 zł jest zbyt wysoka i nie stać ich na dokonanie takiej wpłaty. Wnioskodawca oświadczył, że wraz z żoną miesięczne uzyskuje z gospodarstwa rolnego dochód w łącznej wysokości [...] zł. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca oświadczył, że posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny wnioskodawca został wezwany w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) do osobistego jego uzupełniania poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wnioskodawca zobowiązany został przede wszystkich do podania wszystkich źródeł miesięcznych dochodów, jakie uzyskuje on i pozostałe osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami. W szczególności zobowiązano wnioskodawcę do przedłożenia rocznego zeznania podatkowego PIT za 2008r. oraz do podania rodzaju i wielkości aktualnie prowadzonej produkcji rolnej, rocznej wartości przychodu brutto ze sprzedaży tej produkcji, a także wysokości kosztów prowadzenia gospodarstwa. W związku z tym wnioskodawca został wezwany do podania wysokości otrzymywanych dopłat. Istotne było również opisanie posiadanego majątku nieruchomego wraz z informacją, czy przynosi on dochód i w jakiej wysokości oraz jakich kosztów utrzymania wymaga. Wyjaśnienia wymagało także to, czy wnioskodawca posiada rachunki bankowe i jakie są na nich obroty. Wyciągi z rachunków przedstawiają, bowiem skalę środków jakimi wnioskodawca rzeczywiście dysponuje. Nadto zobowiązano wnioskodawcę do podania miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny. Przesyłkę z powyższym zobowiązaniem prawidłowo doręczono wnioskodawcy, wezwanie pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi (k. 65 akt). Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Taki szczególny przepis stanowi art. 239 pkt 4 p.p.s.a. zgodnie, z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Rola sądu w gromadzeniu materiału dowodowego została ograniczona do obowiązku wezwania wnioskodawcy do przekazania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów źródłowych, gdy oświadczenie majątkowe zwarte na urzędowym formularzu jest niewystarczające lub budzi wątpliwości - art. 255 p.p.s.a. Oświadczenie majątkowe wnioskodawcy zawarte we formularzu nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał, bowiem informacji niezbędnych do określenia jego zdolności do uiszczenia kosztów sądowych przedmiotowego postępowania. Niewystarczające jest, bowiem samo twierdzenie, że uzyskiwane dochody są bardzo niskie. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania podnoszonych twierdzeń konkretnymi okolicznościami, oświadczeniami, a także poparcie ich w miarę możliwości dokumentami źródłowymi. Ostatecznie wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, nie przedłożył również żadnych dokumentów, co pozwoliłoby ustalić jak wygląda jego rzeczywista sytuacja majątkowa i finansowa. Wobec powyższego opierając się tylko o treść formularza wniosku o prawo pomocy przyjąć należy, iż wnioskodawca nie zrealizował warunku wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych niniejszego postępowania sądowego, chociażby w części. Brak materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych, musiał skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło