II SA/Po 756/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-10-11
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego powinien zostać rozpoznany merytorycznie, czy też postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone z uwagi na zwolnienie strony z mocy prawa?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego podlega umorzeniu, ponieważ strona skarżąca jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w takim przypadku. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, w oparciu o analizę sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej strony, powinien zostać rozpoznany merytorycznie.Stan faktyczny
Skarżąca S. M. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. dotyczącą zasiłku celowego. W ramach tej skargi wniosła o przyznanie prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca przedstawiła oświadczenie o swoim stanie majątkowym, wskazując na niskie dochody z renty rodzinnej, posiadanie mieszkania i nieruchomości gruntowej, brak oszczędności oraz stałe zobowiązania w postaci raty kredytu.Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku S. M. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla S. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 października 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku S. M. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla S. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga
S. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawarła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca przedłożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia adwokata.
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o powierzchni [...] m² (wartość szacunkowa ok. [...] zł) oraz nieruchomość gruntową o powierzchni [...] m². Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych wierzytelności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. W ramach stałych zobowiązań wnioskodawczyni zadeklarowała kredyt, którego rata wynosi [...] zł.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Stąd strona skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 – art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie skarżąca zamieszkuje sama i utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności, które mogłyby stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przedstawiona przez nią sytuacja finansowa pozwala na przyjęcie, że nie ma ona możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji należy przyjąć, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło