II SA/Po 757/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2016 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016r. Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla R. M radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Skarżąca R. M. po doręczeniu jej odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem wniosła o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z pouczeniem zawartym na formularzu PPF w punkcie 3 pouczenia, gdy w rubrykach występuje tekst oznaczony znakiem "*" niepotrzebną treść należy skreślić. Skarżąca w istocie nie skreśliła, żadnej z pozycji dotyczącej zakresu wniosku o prawo pomocy, zatem przyjąć należy, że domaga się prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, który w rubryce 4.2 wymieniony jest w pierwszej kolejności. Przy czym zaznaczyć należy, że w ramach prawa pomocy przyznany może być tylko jeden profesjonalny pełnomocnik z katalogu wskazanego w rubryce 4.2 formularza. We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z babcią. Z uwagi na stan zdrowia babci oraz jej wiek, skarżąca od wielu lat nie pracuje i nie uzyskuje żadnego dochodu. Utrzymują się z renty rodzinnej babci oraz jej zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Skarżąca jest współwłaścicielką domu o powierzchni [...] m² wraz z gruntem rolnym o powierzchni [...] m² w miejscowości R. Posiada samochód osobowy z 1999r. o wartości poniżej [...] zł. Skarżąca nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości czy oszczędności. Wyszczególniła stałe miesięczne koszty utrzymania domu, leków i leczenia. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie specjalnego zasiłki opiekuńczego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne, co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie (art. 249a P.p.s.a.). Rozpoznaniu podlega zatem wniosek o ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności sądowych. Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżąca wraz z babcią utrzymuje się jej renty rodzinnej i zasiłku pielęgnacyjnego, a wysokość aktualnych dochodów znajduje się na poziomie, który w jakikolwiek sposób nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Skarżąca z uwagi na stałą opiekę na babcią, która jest osobą niepełnosprawną nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia i nie uzyskuje z tego tytułu żadnych dochodów. Wnioskodawczyni nie dysponuje także wartościowym majątkiem ruchomym, by móc uzyskać z niego dodatkowe dochody celem wsparcia domowego budżetu. Nieruchomość którą posiada przeznacza na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych i nie uzyskuje z niej żadnych dodatkowych dochodów. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości wygospodarowania najmniejszych nawet środków na pokrycie kosztów wynagrodzenia radcy prawnego w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Przyznać, zatem należało dla skarżącej pełnomocnika z urzędu, którego konkretną osobę wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. Nadto sprawa znajduje się na etapie ewentualnej skargi kasacyjnej, gdzie dla sporządzenia tej skargi obowiązuje, tzw. "przymus adwokacko-radcowski". Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 249 a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska