II SA/Po 759/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Edyta Podrazik /spr./ Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2007 r. przy udziale Prokuratora - H. G. sprawy ze skargi M. Sz.-T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu; I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. przyznaje adwokatowi J. P. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącej z urzędu, kwotę 292,80zł (w tym 52,80 zł tytułem podatku od towarów i usług). III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska /-/ A.Łaskarzewska Prezydent Miasta decyzją nr [...] z dnia [...] , na podstawie art. 59 ust. 1 i ust. 2, art. 60 ust. 1, art. 54 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), ustalił dla B. B. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego, na działce nr [...], przy ul. [...]w P. Ustalone w wymienionej decyzji warunki zabudowy przewidywały m.in. możliwość rozbudowy do wysokości 1 kondygnacji w granicy z działką sąsiednią nr [...] przy ul. [...]. W dniu [...] Prezydent Miasta, na wniosek inwestorski B. B., wszczął postępowanie w sprawie zmiany opisanej wyżej decyzji ostatecznej ustalającej warunki zabudowy. W dniu [...] 05.2006 r. M.Sz.T. - właścicielka działki nr [...] przy ul. [...] - wniosła pismo z dnia [...] 05.2006 r., w którym zaprotestowała przeciwko projektowanej rozbudowie w granicy z jej działką. Podniosła, iż nie została poinformowana o jakiejkolwiek rozbudowie. Wskazała, iż pisma przeznaczone dla niej były kierowane przez organ administracji na adres , pod którym nigdy nie mieszkała i nie przebywała. Nie zgadza się na rozbudowę w granicy z jej działką, bowiem działka inwestora jest znacznie większa i możliwa jest inna lokalizacja. Planowana przez inwestora lokalizacja rozbudowy zmniejszy wartość działki skarżącej. Prezydent Miasta w dniu [...] .05.2006 r. doręczył M.Sz.T decyzję nr [...] z dnia [...] . a pismo skarżącej z dnia [...] 05.2006 r. przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako odwołanie od wymienionej decyzji ustalającej warunki zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] po rozpatrzeniu pisma M.Sz.T jako odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano m.in., że niemożliwe jest na obecnym etapie dokonanie oceny czy proponowana inwestycja zmniejszy wartość nieruchomości skarżącej, jest to wyłącznie argument ze sfery przypuszczeń, nadto należy do kategorii interesu faktycznego strony, a nie interesu prawnego. Kwestionowana decyzja o warunkach zabudowy odpowiada prawu, spełnione zostały wszystkie wymogi ustawowe dla jej wydania z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skargę na powyższą decyzję złożyła M.Sz.T. Skarżąca podniosła, iż nie wyraża zgody na rozbudowę w granicy z jej działką - dobudowę do jej budynku, który pełni rolę garażu i tarasu. O wydanej decyzji o warunkach zabudowy dowiedziała się przypadkowo, kiedy rozpoczęto roboty budowlane, prawie rok po jej wydaniu. Decyzję o warunkach zabudowy wysłano na adres, pod którym nigdy nie mieszkała, pominięto okoliczność, iż nikt tego pisma nie odebrał. Skarżąca od 30 lat nie zmieniała miejsca zamieszkania i mieszka na ul. ul. [...] w P. Jej działka i taras nad garażem to jedyne miejsce spokoju i wypoczynku dla niej i jej rodziny. Działka skarżącej jest niewielka, nieruchomość inwestorski jest większa i istnieje możliwość jej zabudowy w taki sposób, by nie przeszkadzał skarżącej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i powtórzyło argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznając, iż pismo M.Sz.T z dnia [...] 05.2006 r. stanowi odwołanie i wydając w sprawie rozstrzygnięcie merytoryczne, dopuściło się rażącego naruszenia prawa. Decyzja Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] ustalająca warunki zabudowy jest decyzją ostateczną. Jak wynika z akt sprawy żadna ze stron postępowania nie wniosła od tej decyzji w ustawowym terminie odwołania. Na podstawie akt sprawy nie budzi wątpliwości, iż skarżąca M.Sz.T miała w przedmiotowym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 kpa, a jednocześnie bez własnej winy nie brała udział w tym postępowaniu. W toku postępowania pisma przeznaczone dla skarżącej wysyłane były na błędny adres i nigdy nie zostały jej skutecznie doręczone. Odnosi się to także do decyzji nr [...] z dnia [...]. Jak przyjęto powszechnie w judykaturze strona, która nie brała udziału w postępowaniu może złożyć odwołanie od decyzji, z tym że termin do jego wniesienia dla takiej strony liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. W opisanej sytuacji odwołanie można więc wnieść tylko w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym doręczono decyzję. Po upływie powyższego terminu decyzja w myśl art. 16 § 1 k.p.a. staje się ostateczna niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom. Stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.07.1999 r. sygn. IV SA 703/97, z dnia 27.08.1999 r. sygn. IV SA 1758/97, z dnia 16.07.2000 r. sygn. II SA 2230/00). W tej sytuacji doręczenie skarżącej przez Prezydenta Miasta decyzji o warunkach zabudowy w dniu [...] - w czasie gdy decyzja ta była już ostateczna i po złożeniu przez skarżącą pisma z dnia [...] 05.2006 r. - nie mogło skutkować dla skarżącej rozpoczęciem biegu terminu do złożenia odwołania. Pismo M.Sz.T z dnia [...] 05.2006 r. – gdyby traktować je jako odwołanie - należałoby uznać jako wniesione z uchybieniem terminu. W wyniku jego rozpoznania nie mogłaby zapaść decyzja merytoryczna z art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Pismo skarżącej z dnia [...] 05.2006 r. właściwe organy powinny były potraktować zgodnie z art. 235 § 1 kpa jako wniosek o wznowienie postępowania. Jeżeli natomiast organ powziął wątpliwości co do rzeczywistej woli skarżącej, to należało w myśl art. 9 kpa udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek o przysługujących skarżącej, a dopuszczalnych w okolicznościach niniejszej sprawy, środkach prawnych. Rażącym naruszeniem prawa jest natomiast udzielenie stronie błędnych informacji, czy sugestii co do możliwych środków zaskarżenia decyzji. Tak też należy potraktować pismo organu I instancji z dnia [...] 05.2006 r., w wyniku którego M.Sz.T określiła swoje pismo jako odwołanie od decyzji z dnia [...]. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Kolegium wydana została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z tych względów należało stwierdzić jej nieważność. Ponownie rozpoznając sprawę należy uwzględnić ocenę prawną wyrażoną wyżej i kierując się wytycznymi Sądu załatwić sprawę stosownie do treści przepisów normujących postępowanie administracyjne. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 ustawy. /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska /-/ A.Łaskarzewska MK