II SA/Po 759/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-10-05
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa skarżących, obejmująca niskie dochody, utrzymanie pięcioosobowej rodziny z trójką uczących się dzieci (w tym dwojga chorych) oraz chorobę jednego ze skarżących, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Sytuacja finansowa skarżących, polegająca na utrzymaniu pięcioosobowej rodziny z jednego wynagrodzenia i świadczeń socjalnych, przy jednoczesnym ponoszeniu wysokich wydatków na dzieci i leczenie, a także braku majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania ani wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.Stan faktyczny
Skarżący M. K. i Z. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wskazali na niskie dochody, utrzymanie pięcioosobowej rodziny z trójką uczących się dzieci (w tym dwojga chorych), chorobę jednego ze skarżących oraz ponoszenie znaczących wydatków na utrzymanie domu, edukację dzieci i leczenie. Do wniosku dołączyli dokumenty potwierdzające ich sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić M. K. i Z. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowić dla nich adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2012 r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. i Z. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie przedłożenia opinii technicznej postanawia 1. zwolnić M. K. i Z. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. K. i Z. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący M.K. i Z. K. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy skarżący podali, że miesięczne dochody nie wystarczają na zapewnienie minimum egzystencji. Każda złotówka dodatkowo wydana uszczupla skromny budżet domowy. Wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z trójką uczących się dzieci (studentka, uczeń zespołu szkół, uczeń szkoły podstawowej). Wnioskodawcy oświadczyli, że miesięczne wydatki stanowią: opłata za prąd – 110 zł, woda – 41 zł, śmieci – 60 zł, szambo – 42 zł, podatek – 21 zł, telefon – 45 zł, gaz – 60 zł. Nadto dojazdy dzieci do szkoły wynoszą - 180 zł, a dojazdy do lekarzy i leki - 230 zł miesięcznie. Niezbędne wydatki szkolne i koszty żywności dla całej rodziny wynoszą 760 zł miesięcznie. Nadto oświadczyli, że pięcioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu z pracy skarżącego w wysokości [...]zł miesięcznie, zasiłku rodzinnego, dodatków do zasiłku i zasiłku pielęgnacyjnego skarżącej w wysokości [...] zł miesięcznie, co łącznie daje kwotę [...] zł miesięcznie. Podali, że mają dom o powierzchni 55 m² oraz działkę pod budynkiem o powierzchni 0.01 ha. Na potwierdzenie powyższych okoliczności skarżący przedłożyli:
- zaświadczenie o zarobkach skarżącego,
- zaświadczenie o wysokości otrzymanej pomocy z opieki społecznej,
- orzeczenie o niepełnosprawności starszego syna,
- kartę informacyjną z leczenie młodszego syna,
- orzeczenie o niepełnosprawności skarżącej.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawców pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Skarżący aktualnie utrzymują się z jednego wynagrodzenia za pracę oraz z pomocy z opieki społecznej. Mają na utrzymaniu troje uczących się dzieci, w tym dwoje chorujących. Nadto sama skarżąca choruje. Wysokość aktualnie otrzymanych dochodów z trudem pozwala na zaspokojenie bieżących wydatków koniecznego utrzymania pięcioosobowej rodziny. Wnioskodawcy nie posiadają też żadnego majątku, z którego mogliby czerpać dodatkowe dochody. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość uzyskiwanego dochodu nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części.
Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że skarżący nie są również w stanie wygospodarować środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło