II SA/Po 759/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej; oddala skargę Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] 2017 r., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 7 i ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 645 ze zm., dalej: u.p.z.i.r.p.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.), orzekł o utracie przez W. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem 16 marca 2017 r., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając organ stwierdził, że od dnia 15 grudnia 2014 r. strona zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna. Wskazano, że 14 września 2016 r. W. K. skierowano do agencji zatrudnienia [...] S.A. z s. w P. w celu objęcia działaniami aktywizacyjnymi mającymi na celu podjęcie i utrzymanie odpowiedniej pracy lub działalności gospodarczej. Strona rozpoczęła udział w tych działaniach, jednakże w dniu 16 marca 2017 r. bez nieuzasadnionej przyczyny przerwała je. Starosta powołał treść art. 33 ust. 4 pkt 7 i art. 33 ust. 4h u.p.z.i.r.p., by następnie wskazać, że w niniejszej sprawie z powyższego powodu strona traci status bezrobotnego od dnia przerwania działań na okres 120 dni, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a u.p.z.i.r.p. Wyjaśniono też, że rygor natychmiastowej wykonalności nadano na podstawie art. 33 ust. 4ca u.p.z.i.r.p. W odwołaniu od powyższej decyzji W. K. podniosła, że jej rezygnacja z działań aktywizacyjnych nie nastąpiła z jej winy. Wskazała, że brak działań i brak pomocy z otrzymaniem pracy ze strony opiekuna projektu – A. W. z W. Centrum Aktywizacji Zawodowej i Zatrudnienia spowodował jej interwencję telefoniczną w listopadzie 2016 r. u głównego koordynatora ds. zatrudnienia M. F. . Interwencja ta nie odniosła skutku, bowiem opiekun projektu nadal nie kontaktował się ze stroną, nie przedstawiał ofert zatrudnienia zgodnych z kwalifikacjami. Nadto odwołująca podała, że A. W. wielokrotnie mylił się w pisaniu i adresowaniu podań. Strona zaniepokojona tymi faktami nie widziała dalszej możliwości uczestnictwa w tym projekcie i sprawę zgłosiła w styczniu 2017 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. (dalej: PUP). Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że organ I instancji zgodnie z prawem orzekł o utracie przez W. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem 16 marca 2017 r. z powodu przerwania udziału w zajęciach aktywizacyjnych. Wojewoda powołał przepis art. 33 ust. 4 pkt 7 u.p.z.i.r.p. oraz definicję pojęcia "działania aktywizacyjne" ujętą w art. 2 ust. 1 pkt 9 lit. aa u.p.z.i.r.p. Następnie organ odwoławczy wskazał, że z powołanych przepisów wynika, że działania aktywizacyjne są formą pomocy dla osób bezrobotnych określoną w u.p.z.i.r.p., a pomimo, że są realizowane przez podmiot zewnętrzny, osoba bezrobotna nie może bez uzasadnionej przyczyny przerwać udziału w tych działaniach. Tymczasem, stwierdził Wojewoda, W. K. przerwała bez uzasadnionej przyczyny udział w zaproponowanych działaniach w rozumieniu u.p.z.i.r.p. Subiektywna negatywna ocena celowości zaproponowanych jej działań aktywizacyjnych nie może zaś – w ocenie organu II instancji – stanowić usprawiedliwionej przyczyny przerwania udziału w zajęciach będących formą wsparcia ze strony PUP w [...], ponieważ osoba bezrobotna powinna być w pełni zdolna i gotowa do przyjęcia każdej formy pomocy ze strony organu zatrudnienia. Organ odwoławczy stwierdził, że podnoszony przez stronę brak zaufania do opiekuna podczas działań aktywizacyjnych nie może stanowić uzasadnionej przyczyny przerwania zaproponowanej formy wsparcia, gdy strona nie wykazała, że tylko na skutek niewłaściwej pracy tegoż opiekuna nie otrzymała zatrudnienia. Nadto Wojewoda podał, że szczegółowy opis działań podjętych wobec W. K. przez jej opiekuna wskazuje, że nie były one bezcelowe. Zdaniem organu II instancji nie było obiektywnych przeszkód, aby strona poszukiwała pracy zarówno samodzielnie, jak i przy wsparciu jej opiekuna, podczas działań aktywizacyjnych. W. K. pomimo, że podkreślała fakt przerwania działań aktywizacyjnych bez jej winy, nie przedstawiła obiektywnych przyczyn przerwania udziału w nich. Jednocześnie będąc osobą długotrwale bezrobotną musiała liczyć się z obowiązkiem uczestnictwa w działaniach aktywizacyjnych. W dniu 16 marca 2017 r. została pouczona o negatywnych skutkach nieuzasadnionego przerwania udziału w zajęciach aktywizacyjnych tj. możliwości utraty statutu osoby bezrobotnej. W. K. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję Wojewody wniosła o jej uchylenie oraz przyznanie pełnomocnika z urzędu. W motywach skargi przedstawiła przebieg postępowania od momentu zarejestrowania jej 15 grudnia 2014 r. jako osoby bezrobotnej. Podkreśliła, że na wezwania PUP w sprawie propozycji pracy zgłasza się każdorazowo, jak i zgłaszała się do pracodawców wskazanych przez urząd. Dalej podała, że 7 września 2016 r. otrzymała wezwanie z PUP o stawienie się 14 września 2016 r. do doradcy zawodowego w sprawie propozycji udziały w działaniach aktywizacyjnych. Skarżąca wskazała, że na wezwanie to stawiła się i rozpoczęła udział w tych działaniach, po dostarczeniu kompletu dokumentów. Następnie w dniu 17 października 2016 r. jej opiekun projekt A. W. na zajęciach aktywizacyjnych zabrał jej dokumenty celem skserowania, następnie po powrocie z innego pomieszczenia, je oddał. Tego dnia został też powiadomiony ustnie o pobycie w szpitalu matki skarżącej, czego w żadnej notatce służbowej nie odnotował. W. K. podała, że w listopadzie 2016 r. poprosiła opiekuna projektu o przepisanie ręcznie sporządzonego CV, co uczynił z błędami, które następnie, po uwagach skarżącej, poprawił. Następnie w dniu 26 listopada 2016 r. A. W. złożył skarżącej ofertę pracy od C. – market przy ul. [...] w [...]. Skarżąca podała, że 1 grudnia 2016 r. zgłosiła się w sprawie pracy, lecz odmówiła jej przyjęcia z tego powodu, że miała ona być pracą tymczasową na okres grudnia 2016 r. na umowę zlecenie. Zaznaczyła, że nie jest zainteresowana taką formą pracy. Takie też oświadczenie 1 grudnia 2016 r. wręczyła opiekunowi projektu. Podkreśliła, że w grudniu 2016 r. nie była obecna na zajęciach aktywizacyjnych, gdyż samodzielnie poszukiwała pracy na terenie powiatu [...]. Wyjaśniła też, że w okresie od 24 grudnia 2016 r. do 2 stycznia 2017 r. jej matka przebywała w szpitalu, a 3 stycznia 2017 r. zmarła. Z tego powodu w styczniu 2017 r. skarżąca nie uczestniczyła w zajęciach aktywizacyjnych. Musiała bowiem załatwiać sprawy urzędowe i pogrzebowe. W. K. stwierdziła, że z powodu braku działań opiekuna projektu i pomyłek w pisaniu i adresowaniu, a także niepoinformowania jej o dalszej realizacji projektu w listopadzie 2016 r. ustnie zgłosiła sprawę do Głównego Koordynatora Wojewódzkiego ds. Zatrudnienia. Następnie 5 grudnia 2016 r. zwróciła się do PUP o wyjaśnienie zaistniałego zdarzenia. W dniu 2 lutego 2017 r. nie odebrała przesyłki z PUP, ponieważ została błędnie zaadresowana. Następnie Starosta [...] decyzją z dnia [...] 2017 r. pozbawił skarżącą statusu osoby bezrobotnej. Zdaniem skarżącej organ naruszył przepisy postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2017 r. referendarz sądowy tutejszego Sądu ustanowił dla skarżącej adwokata z urzędu, którym następnie został wyznaczony adw. J. Ł.. Na rozprawie sądowej w dniu 25 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącej wniósł jak w skardze, równocześnie wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, które nie zostały opłacone nawet w części. Podniósł, że rezygnacja skarżącej z programu aktywizacji nie była przez nią zawiniona, a skarżąca wyczerpująco wskazała przyczyny rezygnacji. Wskazał, że proponowane skarżącej miejsca pracy nie zapewniały jej zgodnie z ustawą stałego zatrudnienia, a dotyczyły pracy na umowę zlecenie, co było przyczyną odmowy przyjęcia tych propozycji. Ponadto jego zdaniem doszło do naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 7a, art. 77 § 1, art. 8, art. 9 oraz art. 107 § 3 pkt 6 k.p.a. bowiem wyjaśnienia organu są niewystarczające. Organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wyczerpujący, a strona nie była należycie informowana o swoich prawach i obowiązkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności wydanych w niniejszej sprawie decyzji organów obu instancji Sąd stwierdził, że zostały one wydane zgodnie z prawem, a zarzuty i wnioski sformułowane przez stronę skarżącą okazały się chybione. Przedmiotem skargi W. K. w niniejsze sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...] 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2017 r. orzekającej o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 16 marca 2017 r. z powodu przerwania udziału w działaniach aktywizacyjnych. Materialnoprawną podstawa decyzji wydanych w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 645 ze zm., dalej: u.p.z.i.r.p.). Bezsporne w niniejszej sprawie są zdarzenia prawne polegające na uznaniu W. K. na mocy decyzji Starosty [...] z dnia 15 grudnia 2014 r. za osobę bezrobotną, bez prawa do zasiłku, a następnie w dniu 14 września 2016 r. skierowaniu jej do agencji zatrudnienia – realizatora działań aktywizacyjnych – [...] S.A. z s. w P., Ośrodka Aktywizacji Zawodowej w [...] przy ul. [...] w celu objęcia działaniami aktywizacyjnymi mającymi na celu podjęcie i utrzymanie przez bezrobotnego odpowiedniej pracy lub działalności gospodarczej. Poza sporem jest też, że podejmując w dniu 17 października 2016 r. działania aktywizacyjne W. K. została pouczona, że m.in. przerwanie z jej winy jako uczestnika tych działań udziału w nich prowadzi do utraty statusu osoby bezrobotnej (k. 34 akt adm.). Zważyć należy, iż zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 7 u.p.z.i.r.p. starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który z własnej winy przerwał szkolenie, staż, realizację indywidualnego planu działania lub wykonywanie prac, o których mowa w art. 73a, lub inną formę pomocy określoną w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia ich przerwania na okres wskazany w pkt 3. Tą "inną formą pomocy określoną w ustawie" jest m.in. świadczenie działań aktywizacyjnych (rozdział 13c u.p.z.i.r.p.). W ocenie Sądu organy orzekające prawidłowo, z zachowaniem wymogów przepisów postępowania (w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.) ustaliły, że W. K. z własnej winy przerwała działania aktywizacyjne. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda wyjaśnił, że po rozpoczęciu w dniu 17 października 2016 r. zajęć aktywizacyjnych, w trakcie [...] spotkań skarżącej przedstawiono oferty pracy m.in. w firmie [...] Polska sp. z o.o. (supermarket) oraz w firmie L. (supermarket), jednakże odmówiła ona udziału w rekrutacji. Faktycznie z akt administracyjnych sprawy wynika, że W. K. odmówiła pracy: w markecie na stanowisku pracy kasjer sprzedawca zaproponowanej na okres grudnia 2016 r. na umowę zlecenie (k. 37 akt adm.), na stanowisku sprzedawca i kasjer sprzedawca 9k. 39 akt adm.), a także na stanowisku sprzedawca-florysta (k. 40 akt adm.). W dniu 28 listopada 2016 r. skarżącą złożyła też oświadczenie, że w m. K. nie zamierza szukać pracy, albowiem w każdym możliwym miejscu złożyła ofertę (k. 38 akt adm.). W tym miejscu należy wyjaśnić, że stosownie do przepisu art. 61b ust. 1 u.p.z.i.r.p. starosta może zawrzeć z agencją zatrudnienia umowę na doprowadzenie skierowanego bezrobotnego będącego w szczególnej sytuacji na rynku pracy do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie umów cywilnoprawnych, stanowiących odpowiednią pracę, przez okres co najmniej 6 miesięcy. W związku z powyższym brak był przeszkód, by Ośrodek Aktywizacji Zawodowej w [...] prowadzony przez [...] S.A. przedstawiał skarżącej również oferty w formie umowy zlecenia. Zdaniem Sądu przedstawiane w ramach działań aktywizacyjnych oferty pracy odpowiadały też kwalifikacjom strony. Ze znajdującego się w aktach sprawy CV, jak i świadectw pracy wynika, że W. K. posiadała wykształcenie średnie w zawodzie technik handlowiec i posiadała doświadczenie przede wszystkim na stanowisku sprzedawcy. W ramach działań aktywizacyjnych opiekun projektu przedstawił jej oferty pracy właśnie w charakterze sprzedawcy. W ocenie Sądu kluczową zaś w niniejszej sprawie okolicznością, faktycznie decydującą o rozstrzygnięciu sprawy, była dokonana przez skarżącą jako osobę bezrobotną uczestniczącą w działaniach aktywizacyjnych rezygnacja z udziału w tym projekcie. Należy stwierdzić, co wynika z pisma Wicedyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P. z dnia 14 marca 2017 r. skierowanego do K. U.-Ż. – koordynatora projektu działań aktywizacyjnych, którymi objęta była skarżąca, że W. K., pomimo zaproponowania jej w dniu 16 marca 2017 r. zmiany opiekuna projektu, zrezygnowała z udziału w nim. W oświadczeniu pisemnym złożonym tego dnia podała, że nie jest zainteresowana zmianą opiekuna projektu, a aktualny opiekun nie podejmuje działań, jak i brak jest ofert odpowiadających jej kwalifikacjom zawodowym. Zaznaczyła przy tym, że rezygnacja z projektu nie jest z jej winy. W ocenie Sądu organy orzekające prawidłowo przyjęły, że skarżąca z własnej winy, pomimo zarówno podejmowanym działaniom w ramach działań aktywizacyjnych (oferty pracy na stanowisku sprzedawcy), jak i propozycji zmiany opiekuna projektu realizowanego przez Ośrodek Aktywizacji Zawodowej w [...], o co sama skarżąca zabiegała, zdecydowała się zrezygnować z zaoferowanego jej wsparcia. Odnosząc się zaś do argumentacji skarżącej podniesionej w skardze co do trudności we współpracy z opiekunem projektu (działań aktywizacyjnych) Sąd pragnie wyjaśnić, że skarżąca sama wskazała, że z własnych powodów w grudniu 2016 r. i styczniu 2017 r. nie uczestniczyła w zajęciach aktywizacyjnych. W pierwszym okresie z powodu samodzielnego poszukiwania pracy na terenie powiatu [...], w drugim zaś – z powodu załatwiania spraw urzędowych i pogrzebowych po śmierci matki. Ponadto jakkolwiek Sąd nie wyklucza, że uzasadnione mogły być uwagi skarżącej co do pracy opiekuna projektu A. W., to nawet uchybienia po jego stronie nie zwalniały jej jako osoby bezrobotnej z uczestnictwa w podjętych działaniach aktywizacyjnych, tym bardziej, że Ośrodek Aktywizacji Zawodowej w [...] zaproponował jej zmianę opiekuna. Poza tym też należy mieć na uwadze, że w okresie, w którym skarżąca brała udział w działaniach aktywizacyjnych przedstawił jej kilka ofert pracy, których skarżąca nie przyjęła. W tym stanie rzeczy uznając skargę za niezasadną Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.