II SA/Po 76/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-03-22
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Barbara Kamieńska, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował sankcję w postaci dwukrotnej należności z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, gdy inwestycja została zrealizowana przed uzyskaniem decyzji zezwalającej na wyłączenie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zastosował sankcję w postaci dwukrotnej należności z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, ponieważ skarżąca naruszyła przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, faktycznie wyłączając grunt z produkcji przed uzyskaniem wymaganej decyzji zezwalającej. Uzyskanie pozwolenia na budowę i opłacanie podatku rolnego nie zwalnia z obowiązku uzyskania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntu z produkcji rolnej przed rozpoczęciem inwestycji.Stan faktyczny
Skarżąca H.P. wniosła o zmianę sposobu użytkowania gruntu rolnego w celu budowy przechowalni mrożonych produktów. Starosta zezwolił na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, umorzył postępowanie w sprawie wyłączenia innych gruntów, ustalił dwukrotną należność z tytułu wyłączenia oraz opłatę roczną. Skarżąca odwołała się, kwestionując wysokość należności, argumentując, że była rolnikiem i budowała obiekt na potrzeby gospodarstwa rolnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, powtarzając argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr/ Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006r. przy udziale sprawy ze skargi H.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji; o d d a l a s k a r g ę /-/E. Brychcy /-/W. Batorowicz /-/B. Kamieńska
Pismem z dnia [...] sierpnia 2004r. skarżąca H.P. wniosła o zmianę sposobu użytkowania gruntu na działce położonej w gminie O. obręb T. oznaczonej w ewidencji gruntów numerem "1" opisanej w KW [...].
Starosta K. decyzją z dnia [...]sierpnia 2004r. nr [...] (k. 35 akt administracyjnych) na podstawie art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, 3, 4, 7, 8, 13, 14, art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 03 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266) oraz art. 104 i 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa):
1. zezwolił na trwałe wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej o pow. 0,1560ha położonych we wsi T., gmina O., stanowiących część działki nr "2", oznaczonych w ewidencji gruntów jako grunty orne klasy III (RIIIb) na cele przechowalni mrożonych produktów (owoców, warzyw, mięsa),
2. umorzył postępowanie w sprawie wyłączenia gruntów ornych klasy IVa (RIVa), pochodzenia mineralnego pow. 0,0974ha na cele inwestycji, opisanej w pkt 1 na ww. działce,
3. ustalił dwukrotną należność z tytułu wyłączenia z produkcji rolnej gruntów, wymienionych w pkt 1, o powierzchni 0,1560ha, w wysokości stanowiącej równowartość 140,40 ton ziarna żyta, co przy obowiązującej – w dacie wydania decyzji przez organ I instancji – cenie ziarna żyta [...]zł za jedną tonę wynosiło [...]zł,
4. ustalił opłatę roczną z tytułu użytkowania gruntów na cele nierolnicze w wysokości stanowiącej 10% należności i wynoszącej 7,02 tony ziarna żyta płatną przez 10 lat od roku 2005 do roku 2014 w terminie do 30 czerwca każdego roku, przyjmując za podstawę ustalenia równowartość oceny ziarna żyta, stosowanej przy wymierzaniu podatku rolnego.
W uzasadnieniu wskazał, że działka nr "2" została zabudowana budynkiem przechowalni mrożonych produktów bez uprzedniego uzyskania wymaganej prawem decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Na podstawie decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ustalono, że na dzień wydania pozwolenia na budowę działka nr "1", znajdowała się na terenie upraw polowych i ogrodniczych. Z przedłożonych dokumentów geodezyjnych, operatów klasyfikacji i ewidencji gruntów wynika natomiast, że zabudowa obejmuje powierzchnię 0,2534ha, w tym grunty klasy IIIb o pow. 0,1560ha i grunty orne klasy IVa – pochodzenia mineralnego o pow. 0,0974ha. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, grunty orne klasy IIIb podlegają wyłączeniu z produkcji w drodze decyzji. Natomiast w razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami, ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności.
H.P. wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ustalenia dwukrotnej należności z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Skarżąca podniosła, że od 1998r. jest rolnikiem i opłaca podatek rolny, w związku z czym była przekonana, że kiedy budowała chłodnię nie zachodziła potrzeba wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, jako że inwestycja była realizowana zgodnie z pozwoleniem na budowę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]listopada 2004r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu I instancji i stwierdził, że fakt uzyskania pozwolenia na budowę i opłacenie przez stronę podatku rolnego nie jest podstawą do zaniechania ustalenia opłaty w wysokości dwukrotnej należności.
W skardze do Sądu Administracyjnego H.P. wniosła o uchylenie decyzji w części dotyczącej ustalenia dwukrotnej należności z tytułu wyłączenia z produkcji rolnej gruntów, powtarzając argumenty przytoczone w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jest poza sporem, że skarżąca – właścicielka działki nr "1" położonej w T. stanowiącej grunt rolny – zrealizowała inwestycję obejmującą budowę budynku przechowalni mrożonych produktów, na podstawie uzyskanych w 2003r. decyzji: o warunkach zabudowy i zagospodarowania tego ternu oraz o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, a następnie, przed oddaniem tego budynku do użytkowania, wystąpiła dnia 09 sierpnia 2004r. z wnioskiem o zmianę użytkowania tej działki.
Tym samym, naruszając przepisy ustawy z dnia 03 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.) odwróciła kolejność działań prawnych przy realizacji inwestycji na gruncie rolnym – najpierw faktycznie wyłączyła grunt rolny z produkcji, a dopiero w końcowym etapie realizacji inwestycji wystąpiła o wydanie decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Tymczasem stosownie do art. 11 ust. 1 i ust. 4 tej ustawy – wyłączenie z produkcji określonych użytków rolnych może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Wydanie takiej decyzji następuje przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.
Słusznie zatem organy administracji zastosowały wobec skarżącej, jako sprawczyni naruszenia prawa, sankcję przewidzianą w art. 28 ust. 1 omawianej ustawy, ustalając opłatę w wysokości dwukrotnej należności.
Skarżąca tłumaczyła brak starań o uprzednie uzyskanie decyzji o zmianie użytkowania działki tym, że oprócz tego, iż prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "A", jest też rolniczką i budynek miał być przeznaczony na magazynowanie produktów rolnych, a zatem działka nie wymagała wyłączenia z produkcji rolnej. Dopiero przed oddaniem budynku do użytkowania stwierdziła "iż hala ta po dokonaniu tunelu łączącego z chłodnią może zostać przeznaczona na inną działalność niż magazynowanie produktów rolnych". Wspomniana chłodnia – jak ustaliły organy administracyjne – zlokalizowana jest na sąsiedniej działce nr "3", na której skarżąca w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej prowadzi działalność przetwórczą.
Tłumaczenie skarżącej, iż budowała przedmiotowy budynek z myślą o wykorzystaniu go do prowadzenia gospodarstwa rolnego, pozostaje w sprzeczności z danymi zawartymi w zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2003r. projekcie budowlanym opracowanym przez G.F. i T.R. Opis techniczny zaczyna się informacją, iż "przedmiotem opracowania jest budowa budynku przechowalni produktów mrożonych (warzyw, owoców, mięsa) dla Przedsiębiorstwa "A" w T. Obiekt będzie przystawiony do istniejącej czynnej komory chłodni w granicy z działką "3". Korytarz obiektu będzie połączony z korytarzem w obiekcie istniejącym. W ten sposób zapewniony będzie dostęp do pomieszczeń socjalnych. Ponadto obiekt będzie obsługiwany przez dotychczasowy personel" (k. 25 akt administracyjnych).
Trafnie organy I i II instancji wskazały, że obowiązek uzyskania decyzji zezwalającej na wyłączenie użytków rolnych z produkcji dotyczy gruntów wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-20. Gruntami rolnymi są także grunty pod budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno – spożywczemu – "rozumie się przez to budynki i urządzenia służące przechowywaniu środków produkcji rolniczej, przetwarzaniu i magazynowaniu wyprodukowanych w gospodarstwie produktów rolnych" (art. 4 pkt 2).
Wobec powyższego uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec o oddaleniu skargi.
/-/E. Brychcy /-/W. Batorowicz /-/B. Kamieńska
kk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło