II SA/Po 764/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-12-09
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący gospodarstwo rolne i agroturystykę, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jego dochody pokrywają niezbędne wydatki, ale nie pozostają wolne środki na pokrycie kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący, pomimo że jego dochody z rolnictwa i agroturystyki pokrywają bieżące wydatki, może zostać zwolniony od kosztów sądowych, jeśli poniesienie tych kosztów wiązałoby się z ograniczeniem w niezbędnych wydatkach minimalnego utrzymania. Sąd bada sytuację finansową skarżącego w kontekście wspólnego rozliczania się z żoną i podziału kosztów utrzymania gospodarstwa domowego i majątku.Stan faktyczny
Skarżący P. K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych. Przedstawił oświadczenie o swoim stanie majątkowym i finansowym, wskazując na dochody z rolnictwa i agroturystyki oraz ponoszone koszty utrzymania. Zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia, wyjaśnił szczegółowo swoje dochody, koszty utrzymania oraz sytuację rodzinną, wskazując na oddzielne gospodarstwo domowe z żoną, która ponosi inne koszty utrzymania. Skarżący argumentował, że nie pozostają mu wolne środki na pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono P. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 09 grudnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Wojewody z dnia [...]sierpnia 2016r. Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych postanawia zwolnić P. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący P. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych skargi.
We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że nie stać go na poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Ma niskie dochody i na nic go nie stać. Oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada dom mieszkalny drewniany o powierzchni [...] m², dom z kamienia (grota ogrodowa) o powierzchni [...] m² położone na działce o powierzchni [...] arów w miejscowości O. Nadto podał, że posiada grunt w O. o powierzchni [...] ha stanowiący łąkę, las oraz nieużytki; w G. S. o powierzchni [...] ha, stanowiący łąkę oraz grunt rolny i w G. o powierzchni [...] ha, gdzie uprawia pszenicę. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości przekraczającej [...] zł. Posiada samochód osobowy marki [...] z 2008r. o wartości około [...]zł. Jedyny dochód uzyskuje z rolnictwa w kwocie [...]zł, nie podał stałych miesięcznych zobowiązań.
Skarżący zobowiązany do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.") wyjaśnił, że jego dochody pochodzą z gospodarstwa rolnego oraz małej agroturystyki, którą prowadzi od maja do września. W 2016r. dochód z agroturystyki wyniósł [...]zł. Z upraw rolnych osiąga dochód na poziomie [...] zł -[...] zł. Oświadczył, że prowadzi oddzielne od żony gospodarstwo domowe. Żona ponosi koszty utrzymania domu w K., samochodu [...] oraz koszty przewlekłego leczenia, nie stać jej na pomoc finansową skarżącemu.
Skarżący wyjaśnił, że nie prowadzi działalności gospodarczej, prowadzi działalność rolniczą polegając na uprawie roślin, dochód ze sprzedaży całorocznej uprawy wyniesie około [...] zł., z tytułu dopłat w 2015r. otrzymał [...]zł, w 2016r. otrzymał dotychczas [...]zł.
Wyszczególnił swoje roczne koszy utrzymania:
- KRUS [...]zł
- ogrzewanie domków w O. [...]zł
- ubezpieczenie dwóch samochodów [...] zł i [...]zł
- szambo [...] zł
- wywóz śmieci [...] zł
- paliwo [...]zł
- OC rolników [...] zł
- opłaty za telefon [...] zł
- podatki od nieruchomości [...] zł
- usługi internetowe [...] zł
- przeglądy techniczne samochodów [...] zł
- przeglądy serwisowe i naprawy samochodów [...]zł
- energia elektryczna [...]zł
- koszty instalacji wodnej [...] zł
- opłata klimatyczna [...] zł
- koszty eksploatacji maszyn [...] zł - [...] zł
Nadto skarżący podał, że kwota jaka mu pozostaje to około [...] zł - [...] zł miesięcznie, które przeznacza na pozostałe koszty bieżnego utrzymania jak żywność, leki, koszty leczenia, środki czystości i higieny.
Skarżący dodatkowo wyjaśnił, że inwestycję wykona z własnych środków finansowych, które pozyska z gospodarstwa rolnego i małej agroturystyki. Inwestycję wykona systemem gospodarczym, zgromadził część materiałów budowanych, jeżeli zabraknie środków będzie zmuszony zaciągnąć kredyt.
Skarżący przedłożył zestawienie wpłat z tytułu korzystania z agroturystyki na łączną kwotę [...] zł oraz kserokopie i wydruki komputerowe dokumentacji źródłowej:
- PIT-37 za 2015r. z tytułu wspólnego rozliczenia podatkowego, z którego wynika łączny dochód w wysokości [...] zł
- rachunków za prąd
- zaświadczenie o posiadanym rachunku bankowym w Banku Spółdzielczym, na którym obroty w okresie od maja 2016r. do października 2016r. wyniosły [...] zł (WN) i [...] zł (MA) oraz o braku lokat terminowych
- wyciągi z powyższego rachunku bankowego z saldem początkowym na dzień 1 maja 2016r. w wysokości [...]zł i końcowym na dzień 31 października 2016r. z saldem w wysokości [...]zł,
- zestawienia wpływów z tytułu dopłat za 2015r. i 2016r.
- wyciągi z rachunku bankowego w INTELIGO PKO BP SA, na który wpływają opłaty za korzystanie z agroturystyki,
- decyzji o wysokości podatku od nieruchomości i podatku rolnego,
- dowody wpłaty należności z tytułu ubezpieczeń mienia, KRUS, za ścieki.
Zgodnie z art. 245 §1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania siebie i rodziny.
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów sądowych związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazana konstrukcja cytowanych przepisów oznacza jednak, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, a korzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w ciężkiej sytuacji finansowej, które nie są w stanie ponieść kosztów sądowych nawet w części bez uszczerbku w koniecznych wydatkach swojego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i rodzinnym wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na zwolnienie od obowiązku poniesienia kosztów sądowych niniejszego postępowania. Wpis sądowy od skargi wynosi 500 zł. Skarżący utrzymuje się z działalności rolniczej oraz z dochodów z agroturystyki w łącznej wysokości około [...]zł netto miesięcznie, jego żona - z wynagrodzenia za pracę w wysokości około [...]zł netto miesięcznie.
Skarżący wprawdzie podnosił, że prowadzi z żoną oddzielne gospodarstwo domowe, jednak sytuację finansową skarżącego należy badać w kontekście dochodów i kosztów utrzymania wszystkich członków jego rodziny. Z oświadczenia o stanie rodziny, majątku i sytuacji finansowej skarżącego oraz jego żony wynika bowiem, że wspólnie się rozliczają z osiągniętych przychodów, dzielą się kosztami utrzymania domu w K., nieruchomości rolnych i gospodarstwa agroturystycznego oraz samochodów. Skarżący, jak sam oświadczył, nie ponosi kosztów utrzymania domu w K. mimo, że tam zamieszkuje, obniżone są zatem konieczne koszty bieżącego utrzymania skarżącego, co wpływa na jego rzeczywiste możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Skarżący oświadczył, że szacunkowe stałe miesięczne zobowiązania i wydatki związane z utrzymanie gospodarstwa rolnego, agroturystycznego i koniecznych kosztów utrzymania skarżącego wynoszą około [...] zł z miesięcznie. Osiągane przez skarżącego dochody pokrywają zatem w całości konieczne i niezbędne wydatki utrzymania skarżącego i prowadzonej przez niego działalności agroturystycznej. Z zestawienia dochodów i kosztów wynika, że nie pozostają wolne środki w kwocie, którą można by pokryć koszty sądowe w niniejszej sprawie. Oznacza to, że obowiązek poniesienia kosztów sądowych przedmiotowego postępowania może wiązać się z ograniczeniem w niezbędnych wydatkach koniecznego i minimalnego utrzymania skarżącego. Tym samym należy zwolnić skarżącego od obowiązku poniesienia kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło