II SA/Po 765/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-12-21

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, będącej osobą w podeszłym wieku, wdową, z niskimi dochodami i znacznymi wydatkami na utrzymanie oraz leczenie, powinna zostać przyznana pomoc prawna w pełnym zakresie, obejmująca zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, będąca osobą w podeszłym wieku (96 lat), wdową, z niskimi dochodami emerytalnymi i zasiłkiem pielęgnacyjnym, która ponosi znaczne wydatki na utrzymanie, leczenie i rehabilitację, nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego ani kosztów wynagrodzenia adwokata z wyboru. W związku z tym, jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie powinien zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
Skarżąca J. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Wnioskodawczyni, 96-letnia wdowa, wskazała na niskie dochody z emerytury i zasiłku pielęgnacyjnego oraz wysokie koszty utrzymania, leczenia i rehabilitacji. Posiada nieruchomość wymagającą remontu. Sąd rozpoznał wniosek merytorycznie, oceniając jej sytuację finansową i majątkową.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono J. B. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla J. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2012r. wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.B., J.B. i T.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2012r. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym postanawia 1. zwolnić J. B. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca J. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że jest wdową, ma 96 lat. Dochody jakie uzyskuje pochodzą ze świadczenia emerytalnego oraz zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Na tą okoliczność skarżąca przedstawiła kserokopię przekazu pocztowego emerytury za październik 2012r. Oświadczyła, że z dochodów tych pokrywa wszystkie swoje wydatki, które przeznacza na zakup jedzenia, ubrań, środków czystości, chemii gospodarczej, higienę osobistą oraz pomoc ze strony innych osób i rehabilitację, co wynosi około 780 zł. Pozostała kwota musi wystarczyć na opłacenie rachunku za energię elektryczną, ogrzewanie, wodę, gaz, przejazdy do lekarzy, wywóz śmieci, podatek od nieruchomości i konserwację mieszkania, co stanowi około 625 zł miesięcznie. Skarżąca wskazała, że posiada majątek nieruchomy w postaci działki o powierzchni 1228 m², oraz mieszkanie o powierzchni 97 m² wymagające kapitalnego remontu. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada innych nieruchomości oraz wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z treścią przepisu art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej zwana "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Oznacza to, że wniosek o prawo pomocy może być złożony w każdym czasie. Nie ma zatem możliwości przywrócenia terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF. W tym stanie rzeczy należało merytorycznie rozpoznać wniosek w świetle możliwości finansowych i majątkowych skarżącej. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Uzyskuje wprawdzie stałe miesięczne dochody z tytułu emerytury i zasiłku z pomocy społecznej, ale w wysokości, która nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części. Łączne dochody w wysokości około [...] zł w całości przeznacza na pokrycie koniecznych kosztów swojego utrzymania. Z uwagi na dolegliwości zdrowotne (konieczność rehabilitacji, pomoc osób trzecich) wnioskodawczyni zmuszona jest ponosić zwiększone wydatki niezbędnego bieżącego utrzymania. Posiadany majątek nieruchomy służy natomiast do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i wymaga nakładów związanych z jego utrzymaniem. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości uiszczenia kosztów sądowych nawet w części. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa wskazuje, że nie ma też możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło