II SA/Po 77/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-03-15

Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Elwira Brychcy, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy, która stwierdza brak uchybień i szkody w związku z inwestycją oraz upoważnia do występowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego, może zostać uznana za nieważną z powodu sprzeczności między jej postanowieniami dotyczącymi stwierdzenia braku szkody a przystąpieniem do postępowania karnego w charakterze oskarżyciela posiłkowego?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy, która zawiera stwierdzenia o braku uchybień i szkody w związku z inwestycją, a jednocześnie postanawia o przystąpieniu do postępowania karnego w charakterze oskarżyciela posiłkowego, nie narusza istotnie prawa. Stwierdzenia zawarte w uchwale mają charakter informacyjny, a nie normatywny, i nie podlegają wykonaniu. Kwestia prawidłowego realizowania roli oskarżyciela posiłkowego przez radę gminy leży w gestii sądu karnego.
Stan faktyczny
Rada Gminy podjęła uchwałę stwierdzającą brak uchybień i szkody w związku z inwestycją "Moje boisko O. 2012" oraz postanawiającą o przystąpieniu do postępowania karnego w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Wojewoda orzekł nieważność części uchwały dotyczącej stwierdzenia braku szkody, uznając ją za sprzeczną z przepisami Kodeksu postępowania karnego dotyczącymi roli oskarżyciela posiłkowego. Rada Gminy wniosła skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi G. W. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] 2016r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie upoważnienia do podejmowania czynności procesowych uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Rada Gminy [...] podjęła w dniu 7 października 2016 r. uchwałę Nr 150/16 w sprawie rozliczenia inwestycji Gminy [...] "Moje boisko O. 2012" oraz stanowiska procesowego Rady Gminy w sprawie [...] Sądu Rejonowego w T.. Jako podstawę prawną uchwały Rada powołała art. 18 ust. 1 i 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm., dalej u.s.g.) w związku z art. 53 i art. 54 ustawy z dnia 4 sierpnia 1997 roku Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ze zm., dalej k.p.k.). W § 1 uchwały Rada postanowiła stwierdzić, że w trakcie procesu inwestycyjnego, jak i w sferze nadzoru nad wykonaniem przedmiotowej inwestycji, Wójt Gminy [...] nie dopuścił się uchybień i nadużyć, a Gmina [...] nie poniosła z powyższego tytułu żadnej szkody. W § 2 uchwały Rada postanowiła, że w związku z oskarżeniem Wójta Gminy [...] o działanie na szkodę Gminy [...], przystąpi w charakterze oskarżyciela posiłkowego do toczącego się w Sądzie Rejonowym w T. postępowania (sygn. akt [...]). W § 3 uchwały Rada Gminy wskazała osoby, które upoważnia don występowania w charakterze oskarżycieli posiłkowych: Przewodniczącego Rady Gminy [...] lub jej Wiceprzewodniczącego. W uzasadnieniu uchwały podano, iż Prokuratura Okręgowa w K. pismem nr [...] z dnia 31 grudnia 2012 r. zwróciła się do osoby reprezentującej instytucję pokrzywdzoną - Przewodniczącego Rady Gminy [...], o możliwość złożenia oświadczenia, że będzie działał w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Prokurator przesłał akt oskarżenia, z którego wynika, że przy wykonywaniu inwestycji dotyczącej budowy boiska sportowego we W. "O. 2012" doszło do nieprawidłowości i Gmina [...] poniosła znaczną szkodę z tego tytułu. Wobec powyższego, działając na podstawie uchwały Rady Gminy [...] z dnia 31 marca 2015 roku nr 31/2015, Komisja Rewizyjna Rady Gminy [...] przeprowadziła kontrolę realizacji inwestycji "O. 2012" w zakresie trybu i przebiegu uzyskiwania środków na przedmiotową inwestycję i jej finansowania, przeprowadzonego procesu wyboru wykonawcy inwestycji oraz sposobu wykonania inwestycji przez wykonawcę, zakresu pracy i ich faktycznych kosztów. Komisja Rewizyjna korzystała z opinii niezależnych ekspertów z zakresu księgowości i finansów publicznych, z zakresu prawa zamówień publicznych oraz z zakresu budownictwa. Z protokołu kontroli przedstawionego przez Komisję Rewizyjną wynika, że cały proces inwestycyjny budowy kompleksu boisk sportowych w ramach programu " Moje Boisko O. 2012" we [...], począwszy od uzyskania i zabezpieczenia środków na ten cel, przeprowadzenia przetargu, wykonania inwestycji i jej rozliczenia, był zgodny z prawem. Komisja Rewizyjna ustaliła, że zadanie inwestycyjne pod nazwą "Moje Boisko O. 2012" faktycznie było przedsięwzięciem trzech podmiotów, w tym Gmina [...] sfinansowała nakłady w wysokości [...] zł, natomiast Urząd Marszałkowski Województwa [...] i Wojewoda [...] sfinansowali nakłady w wysokości [...] zł. Ponadto stwierdzono, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych brak było podstaw do odrzucenia ofert złożonych w przedmiotowym postępowaniu i unieważnienia przetargu. W szczególności Komisja Rewizyjna, a następnie Rada Gminy, zapoznały się z opiniami ekspertów - rewidenta G. J., radcy prawnego J. M., uprawnionego rzeczoznawcy w sprawach budowlanych L. S., specjalisty w zakresie inżynierii środowiska P. T. i projektanta budowlanego R. P.. Stwierdzono, że wszystkie ww. osoby, legitymujące się stosownymi uprawnieniami nadanymi przez właściwe organa państwowe, w sposób jednoznaczny i bezwarunkowy stwierdziły prawidłowość wykonania powyższej inwestycji w całym przebiegu, od procedury określonej prawem zamówień publicznych począwszy, na ostatecznym wykonawcy inwestycji skończywszy. Sumaryczne wyliczenie dokonane przez mgr inż. S. wskazuje, że wartość inwestycji wynosi łącznie [...] zł, podczas gdy wykonawcy inwestycji G. sp. z o.o. zapłacono łącznie kwotę [...] zł, co jednoznacznie dowodzi, że zarówno Gmina [...], jak i pozostali dwaj współinwestorzy żadnej szkody przy realizacji inwestycji nie ponieśli. W związku z powyższym biorąc pod uwagę rozbieżności wynikające z dokumentów przesłanych przez Prokuraturę Okręgową w K., a kontrolą przeprowadzoną przez Radę Gminy [...], w celu zapewnienia należytej ochrony interesów Gminy [...] podjęcie uchwały uznano za zasadne. Przedmiotowa uchwała doręczona została Wojewodzie [...] w dniu 17 października 2016 r. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 16 listopada 2016 r., nr [...], Wojewoda [...] na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g. orzekł nieważność § 1 ww. uchwały Nr 150/16 Rady Gminy [...] z dnia 7 października 2016 r. - ze względu na istotne naruszenie prawa. Dokonując oceny zgodności z prawem przedmiotowej uchwały organ nadzoru stwierdził, że zapisy wynikające z § 1 i § 2 uchwały są wzajemnie sprzeczne. Wskazano, iż w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego pokrzywdzony bądź osoba wykonująca jego prawa może działać, jako strona postępowania sądowego w charakterze oskarżyciela posiłkowego, będąc pełnoprawną stroną postępowania, w przeciwieństwie jednak do oskarżyciela publicznego, oskarżyciel posiłkowy może podejmować tylko czynności na niekorzyść oskarżonego, nie działa także w interesie społecznym, a we własnym, w związku z tym musi wykazać interes prawny dla podejmowanych działań. Mając na uwadze interes, jaki reprezentuje, może jedynie popierać oskarżenie. Pozycja procesowa oskarżyciela posiłkowego jest niezależna i samodzielna, stąd w sprawach o przestępstwa z oskarżenia publicznego pokrzywdzony może w postępowaniu sądowym działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego, lub zamiast niego. Mając na uwadze interes, jaki reprezentują w imieniu pokrzywdzonej Gminy [...] oskarżyciele publiczni wymienieni w § 3 uchwały, mogą oni jedynie popierać oskarżenie, a zatem nie mogą podejmować czynności na korzyść oskarżonego. W ocenie organu nadzoru postanowienia wynikające z zapisu § 1 uchwały są sprzeczne z przepisem zawartym w art. 53 k.p.k., gdyż rola oskarżyciela posiłkowego polega jedynie na popieraniu oskarżenia i nie sprowadza się do podejmowania czynności na korzyść oskarżonego. Rada Gminy [...] wniosła skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze do WSA w Poznaniu. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu nadzorczemu zarzucono: - obrazę przepisu art. 91 § 1 u.s.g. w zw. z art. 53 k.p.k. przez wyrażenie błędnego prawnie poglądu, jakoby oskarżyciel posiłkowy w postępowaniu karnym mógł podejmować czynności prawne wyłącznie na niekorzyść oskarżonego, mimo, iż usytuowanie prawne oskarżyciela posiłkowego umożliwia mu zajęcie całkowicie dowolnego w każdej materii regulowanej prawem karnym procesowym i materialnym stanowiska, a w szczególności w przedmiocie winy lub jej braków oskarżonego. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody [...]. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż z żadnego przepisu k.p.k. nie wynika, iż oskarżyciel posiłkowy jest ograniczony w swej zasadniczej roli do popierania oskarżenia i działania przeciwko oskarżonemu. Przeciwnie, art. 53 k.p.k. zakreśla rolę oskarżyciela posiłkowego bez stawiania mu żadnych ograniczeń. Z ukształtowanego stanowiska doktryny (powołano Komentarz do k.p.k. autorstwa Tomasza Grzegorczyka - wydanie z 2014 r. teza 4), wynika, że oskarżyciel posiłkowy ma całkowitą swobodę procesową w kwestii stanowiska dot. m.in. winy oskarżonego, ale generalnie we wszystkich sprawach istotnych dla procesu karnego. Podniesiono, że poza własnym poglądem autor skarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego nie zamieszcza żadnego orzeczenia Sądów, jak również też doktryny, bowiem takowych nie ma. Natomiast stanowisko przeciwne, tj. analogiczne do zaprezentowanego wyżej już wcześniej podnosił Sędzia Sądu Najwyższego Lech Paprzycki - autor kilku kolejnych wydań komentarza do k.p.k., wskazując podobnie na całkowicie swobodną postawę procesową oskarżyciela. posiłkowego - niezależną od postawy procesowej oskarżyciela publicznego, a to nie może się odnosić jedynie do konstrukcji, gdy oskarżyciel publiczny odstępuje od oskarżenia, a oskarżyciel posiłkowy może je nadal podtrzymywać, lecz swoboda ta działa niejako również w drugą stronę, tj. nie podtrzymywania tezy o winie oskarżonego, wbrew stanowisku oskarżyciela publicznego, albowiem interes prawny oskarżyciela posiłkowego jest odrębny i jego własny, a w konkrecie sprawy niniejszej wyraża się tym, że Rada Gminy [...] jest żywotnie zainteresowana tym, czy w jej mieniu nastąpiła szkoda na skutek inwestycji boiska sportowego O. 2012 i jeżeli dołożyła znacznych starań, angażując biegłych i Komisję Rewizyjną, oraz cały skład Rady i w rezultacie, po starannym sprawdzeniu, doszła do wniosku, że szkody w mieniu Gminy nie było, to w jej żywotnym interesie jest dochodzić takiego a nie innego rozstrzygnięcia przez sądem. Wśród dość obszernego orzecznictwa do art. 53 k.p.k. nie da się znaleźć orzeczenia, które podtrzymywałoby pogląd Wojewody [...]. Rada miała formalne uprawnienie do przyjęcia uchwały o takiej treści, jaką wyrażono w uchwale Nr 150/16. W ocenie skarżącego, podstawę do wyrażenia takiego, jak w skarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym stanowiska, dawałoby Wojewodzie [...] jedynie skuteczne powołanie się na to, że objęta nadzorem uchwała naruszała prawo i to w stopniu istotnym (biorąc pod uwagę treść art. 91 par. 4 u.s.g.). Przywołany, jako jedyna podstawa prawna stanowiska nadzorczego art. 53 k.p.k. takich podstaw nie daje, a wręcz przeciwnie, daje podstawę do uznania stanowiska Rady Gminy [...] za całkowicie zgodne z prawem. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów zawartych w treści skargi organ nadzoru podniósł, iż zgodnie z art. 53 k.p.k. pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego. Oskarżyciel posiłkowy pełni w procesie rolę samodzielną i nawet działając obok prokuratora, w ramach zakreślonych oskarżeniem publicznym, reprezentuje swój interes prawny. Z samej istoty interesu prawnego tej strony postępowania (jako oskarżającej) wynika, że oskarżyciel posiłkowy może podejmować czynności procesowe tylko na niekorzyść oskarżonego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2008 r., II Kz 20/08, niepubl. i z dnia 28 listopada 2003 r., V KK 240/03, wraz z glosą R. Kmiecika, OSP 2004, z. 9, poz. 107; M. Młodawska-Piaseczna: Sytuacja procesowa oskarżyciela posiłkowego, Prok. i Pr. 1999, nr 10, s. 49; P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek: KPK, tom I, Komentarz, Warszawa 2007, s. 329; T. Grzegorczyk: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 899; T. Grzegorczyk: Nowa kodyfikacja karna. Krótkie komentarze, Zeszyt 1, Oskarżyciel posiłkowy w nowym kodeksie postępowania karnego, Warszawa 1997, s. 47). W Postanowieniu z dnia 23 września 2008 roku, sygn. akt I KZP 21/08 Sąd Najwyższy stwierdza; "przystępujący do procesu w charakterze oskarżyciela posiłkowego (...), realizuje w toku postępowania funkcję ścigania, zatem jego interes procesowy jest sprzeczny z interesem oskarżonego, co wyklucza możliwość działania na korzyść oskarżonego. W przypadku braku woli ścigania oskarżonego, oskarżyciel posiłkowy może natomiast w każdej chwili odstąpić od oskarżenia". Skarżąca Gmina błędnie interpretuje swobodę procesową oskarżyciela posiłkowego w kwestii stanowiska dotyczącego między innymi winy oskarżonego. Należy podnieść, iż niniejsza swoboda jest ograniczona jedynie do podejmowania działań procesowych na niekorzyść oskarżonego. Podejmowanie natomiast działań na korzyść oskarżonego, skarżenie wyroku na jego korzyść, jest uprawnieniem jedynie oskarżyciela publicznego, który nie tylko realizuje funkcje ścigania, ale też dąży do sprawiedliwego rozstrzygnięcia. Pokrzywdzony bądź osoba wykonująca jego prawa (np. przedstawiciel ustawowy) może działać jako strona postępowania sądowego w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Przepisy rozróżniają dwie formy działania oskarżyciela posiłkowego: obok oskarżyciela publicznego (oskarżyciel posiłkowy, uboczny) albo zamiast niego (oskarżyciel subsydiarny, samoistny). Oskarżyciel posiłkowy jest pełnoprawną stroną postępowania, a jego pozycja procesowa jest niezależna i samodzielna, jednakże w przeciwieństwie do oskarżyciela publicznego może podejmować tylko czynności na niekorzyść oskarżonego. Oskarżyciel posiłkowy nie działa w interesie społecznym, a we własnym, w związku z tym musi wykazać gravamen (interes prawny) dla podejmowanych działań (Remigiusz Signerski monografia: "Oskarżyciel posiłkowy w procesie karnym"). Organ nadzoru podniósł, iż treść § 1 uchwały pozostaje w sprzeczności z dalszymi postanowieniami uchwały. Powyższy zapis budzi wątpliwości, co do intencji podjętego aktu organu stanowiącego gminy. Należy przyjąć, iż Rada Gminy postanawiając o przystąpieniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego do toczącego się postępowania, akceptuje treść art. 53 k.p.k. i uznaje Gminę [...] za faktycznie pokrzywdzoną działaniem Wójta, tym samym uznaje, iż oskarżyciel posiłkowy w imieniu pokrzywdzonej Gminy [...] będzie działał wyłącznie we własnym interesie, czyli na niekorzyść oskarżonego. Działanie takie sprowadza się do popierania oskarżenia i nie może zmierzać do podejmowania jakichkolwiek czynności na korzyść oskarżonego, wręcz przeciwnie działania oskarżyciela posiłkowego jako instytucji o ugruntowanej pozycji w procesie karnym mają na celu dążenie do ukarania sprawcy przestępstwa. Reasumując Wojewoda podkreślił, że kwestionowana uchwała we wskazanym w rozstrzygnięciu zakresie, rażąco naruszała prawo, zatem zasadne było wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego, eliminującego § 1 niniejszego aktu z obrotu prawnego. Stanowisko to podtrzymał pełnomocnik organu nadzoru na rozprawie przeprowadzonej w dniu 15 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje; Skarga okazała się zasadna. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 446 z późn. zm., dalej: "u.s.g."). Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 u.s.g. Jak wynika przy tym z art. 91 ust. 4 u.s.g., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Wobec ogólnie wyznaczonych wskazanymi przepisami ram prawnych i podstaw "stwierdzania nieważności w całości lub w części" uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego, wykładnia poszczególnych pojęć użytych w treści tych przepisów dokonywana jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, przy uwzględnianiu poglądów doktryny. Odnośnie podstaw do stwierdzenia nieważności aktów organu gminy przyjmuje się, że już z samego brzmienia art. 91 ust. 1 w związku z art. 91 ust. 4 ustawy wynika, iż tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być akceptowane w demokratycznym państwie prawnym. Zalicza się do nich między innymi naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak: w Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, str. 101-102). To stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie (powołany przez organ wyrok NSA z dnia 11.02 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, OSS 1998/3/79, jak i szereg wyroków późniejszych, m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 listopada 2013 r.III SA/Kr 648/13 -LEX nr 139872). Rozpatrując przedmiotową sprawę należy rozważyć charakter prawny uchwały Rady Gminy [...] nr 150/2016 z dnia 7 października 2016 r. Uchwała podjęta została na podstawie art. 18 ust. 1 i 2 pkt 15 Jak wynika przy tym z art. 18 ust. 1 u.s.g., do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Ustawodawca precyzuje zarazem ten przepis, wymieniając w art. 18 ust. 2 u.s.g. zadania realizowane przez wspomniany organ administracji publicznej. Tym samym ustawodawca przyznaje radzie gminy ogólną kompetencję w sprawach z zakresu działania gminy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że art. 18 ust. 1 u.g.n. może stanowić samodzielną podstawę do podejmowania uchwał o charakterze nienormatywnym (wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. II OSK 269/11; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. III SA/Gd 583/13). W podstawie prawnej uchwały Rada powołała nadto przepisy art. 53 i 54 k.p.k. Zgodnie z art. 53 k.p.k. w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego. Natomiast przepis art. 54 § 1 k.p.k. stanowi, iż jeżeli akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, pokrzywdzony może aż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej złożyć oświadczenie, że będzie działał w charakterze oskarżyciela posiłkowego. W myśl § 2 cofnięcie aktu oskarżenia przez oskarżyciela publicznego nie pozbawia uprawnień oskarżyciela posiłkowego. Pokrzywdzony, który uprzednio nie korzystał z uprawnień oskarżyciela posiłkowego, może w terminie 14 dni od powiadomienia go o cofnięciu przez oskarżyciela publicznego aktu oskarżenia oświadczyć, że przystępuje do postępowania jako oskarżyciel posiłkowy. Organ nadzoru zakwestionował § 1 uchwały, który stanowi o stanowisku procesowym Rady Gminy w sprawie karnej prowadzonej w Sądzie Rejonowym w T. pod sygn. akt [...]. W tym zakresie stwierdzono, iż Wójt Gminy [...] nie dopuścił się uchybień i nadużyć, a Gmina [...] nie poniosła z powyższego tytułu żadnej szkody. Zdaniem organu nadzoru wobec zawartego § 2 uchwały postanowienia o przystąpieniu w charakterze oskarżyciela do toczącego się postępowania karnego, § 1 uchwały narusza przepisy k.p.k. stanowiące o roli oskarżyciela posiłkowego. Stanowisko to co do zasady uznać należy za prawidłowe, bowiem instytucja oskarżyciela posiłkowego odnosi się do pokrzywdzonego, który w sprawie o przestępstwo ścigane z urzędu występuje z oskarżeniem obok prokuratora albo w określonych prawem sytuacjach także zamiast tego podmiotu. Zatem skoro Rada Gminy stwierdziła, że zarzuty objęte aktem oskarżenia Wójta Gminy [...] są niezasadne, to wątpliwym jest, aby została dopuszczona do procesu w charakterze oskarżyciela posiłkowego, jednakże o tym zadecyduje sąd karny, w ramach toczącego się procesu przeciwko Wójtowi. Pokrzywdzony, który w trakcie postępowania sądowego staje się stroną postępowania jako oskarżyciel posiłkowy, ma bowiem prawo do składania wniosków dowodowych, aktywnego brania udziału w czynnościach dowodowych przeprowadzanych w trakcie przewodu sądowego, a także wnoszenia środków zaskarżenia, ale tylko w zakresie posiadanego interesu prawnego. Zatem na każdym etapie postępowania karnego pozycja procesowa podmiotu, który zamierza przystąpić w charakterze oskarżyciela posiłkowego do procesu lub już w tym procesie w takim charakterze bierze udział, będzie weryfikowana przez sąd karny. Z tej perspektywy uznać należy, iż zakwestionowany przez Wojewodę [...] § 1 uchwały nie ma charakteru normatywnego. Stwierdzenia tam zawarte mają charakter wniosków oraz wytycznych. Ze swej istoty nie wyznaczają one więc – w sensie normatywnym – zachowania, nie formułują nakazów albo zakazów podjęcia określonych działań, ani nie nakładają na nikogo obowiązków i nie przyznają nikomu praw. Konsekwentnie zatem należy uznać zdaniem Sądu, że ten punkt uchwały z dnia 7 października 2016 r. ma charakter informacyjny, a nie normatywny. Wprawdzie treść tego postanowienia może de facto wpływać na stanowisko Rady Gminy w procesie karnym, niemniej oddziaływanie to ma charakter jedynie potencjalny, a nie normatywny. Jeżeli w tej części uchwała ma charakter tylko informacyjny, to również nie podlega wykonaniu. Nie ustanawia ona bowiem żadnych obowiązków lub praw, które wymagałyby realizacji. W komentarzu do art. 91 u.s.g. autorstwa A. Matana (Lex) wyrażono pogląd, który Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę podziela, iż wykładnia logiczna postanowień art. 91 u.s.g., a zwłaszcza przepisu zawartego w ust. 2 in fine, dopuszczającego możliwość wstrzymania wykonania uchwały lub zarządzenia, wskazuje na intencję ustawodawcy, który przewiduje stosowanie środka nadzoru wobec aktów podlegających wykonaniu. Chodzi zatem o uchwały (zarządzenia) mające charakter władczy i rozstrzygający, określające pewne prawa czy obowiązki adresatów. Inne akty, które nie noszą znamion władczości i niczego nie rozstrzygają, powinny zostać wyłączone. Niezależnie od powyższego Sąd uznał, iż w tym przypadku nie sposób przyjąć, iż podejmując uchwałę Rada Gminy [...] w sposób istotny naruszyła przepisy prawa materialnego – art. 53 i 54 k.p.k. Skoro, jak wyżej podniesiono, rzeczą sądu karnego jest czuwanie nad prawidłowym realizowaniem przez oskarżyciela posiłkowego jego roli w procesie karnym do którego przystąpił, to nie sposób uznać, iż wadliwe rozumienie tej instytucji (co jednakże nie wynika z treści zakwestionowanego przez Wojewodę § 1 uchwały, lecz z jego zestawienia z treścią § 2 uchwały), stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności § 1 uchwały z dnia 7 października 2016 r., lub jej całości. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia 16 listopada 2016 r. nr [...].

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło