II SA/Po 770/04

WyrokWSA w Poznaniu2005-12-22

Skład orzekający: Stanisław Małek, Edyta Podrazik, Wiesława Batorowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o nałożeniu opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, nie uwzględniając nakładów poniesionych przez właściciela, które mogły wpłynąć na wzrost tej wartości?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło prawo materialne, nie wyjaśniając, na czym oparło twierdzenie o braku wpływu nakładów poniesionych przez właściciela na wzrost wartości nieruchomości. Sąd wskazał, że niezbędne było ustalenie tej kwestii przez rzeczoznawcę majątkowego, a następnie pomniejszenie opłaty o wartość tych nakładów, zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez SKO. Sąd zaznaczył również, że po uchyleniu tego przepisu, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ powinien uwzględnić, że opłata dotyczy wzrostu wartości nieruchomości związanego ze zmianą planu miejscowego, a nie z nakładami właściciela.
Stan faktyczny
Wójt Gminy nałożył na J.G. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zbyciem jej przed upływem pięciu lat od wejścia w życie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Zmiana planu przeznaczyła nieruchomość z gruntu rolnego na teren zabudowy rezydencjalnej. J.G. wniosła o odliczenie od opłaty nakładów poniesionych na przyłącza i ogrodzenie, które miały wpłynąć na wzrost wartości nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że nakłady te nie wpłynęły na wzrost wartości nieruchomości. J.G. zaskarżyła decyzję SKO do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Wiesława Batorowicz /spr./ Protokolant sekr.sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...]r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W.Batorowicz /-/ St.Małek /-/ E.Podrazik Wójt Gminy decyzją z dnia [...]r. orzekł pobrać od J. G. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w D. oznaczonej geodezyjnie nr [...] o pow. [...]m2 w związku ze zbyciem tej nieruchomości przed upływem pięciu lat od wejścia w życie uchwalonej zmiany planu zagospodarowania przestrzennego w kwocie [...]zł. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że Uchwałą Nr 389/LXIII/2002 Rady Gminy C. z 18.IX.2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w D., dokonano zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy C. w zakresie przeznaczenia działki nr [...] ark. mapy 1 położonej w D. stanowiącej własność J. G. Uchwała weszła w życie 30.X.2002 r. Wcześniej nieruchomość ta przeznaczona była na cele upraw polowych bez prawa zabudowy. Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzała zmianę przeznaczenia tej nieruchomości z gruntu rolnego na teren zabudowy rezydencjalnej. Nieruchomość oznaczona nr geod. [...] ark. mapy 1 obr. D. została przez J. G. sprzedana w dniu [...].IV.2003 r. W związku z art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27.III.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717) wobec wzrostu wartości nieruchomości na skutek zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustalona została należna Gminie jednorazowa opłata. Wysokość opłaty wyniosła 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Odwołanie od decyzji wniosła J. G. domagając się umorzenia opłaty. W uzasadnieniu podniosła, iż poczyniła nakłady na zakupionych działkach w kwocie [...]zł w postaci założenia przyłączy: wodnego, energetycznego i telefonicznego, a nadto ogrodzenia nieruchomości, które to nakłady powinny być odliczone od należnej opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, iż organ pierwszej instancji prawidłowo naliczał opłatę i słusznie nie uwzględnił dokonanych nakładów, gdyż nakłady te nie wpłynęły na zmianę wartości nieruchomości. Skargę wniosła J. G. domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ I instancji wydał dwie decyzje ustalające jednorazową opłatę w stosunku do dwóch działek z czego z niezrozumiałych powodów jedna została na korzyść skarżącej zmieniona. Skarżąca domagała się zmiany również drugiej decyzji, gdyż nie uwzględniono poczynionych przez nią nakładów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podkreślając, iż przedstawione nakłady nie podlegają odliczeniu. Odliczeniu podlegają, zdaniem Kolegium, jedynie nakłady na wykonanie sieci, uzbrojenie terenu i na drogi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga była uzasadniona. Ustawa z dnia 27.III.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717) w brzmieniu obowiązującym na dzień [...]r. tj. wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w art. 37 ust. 2 przewidywała, że opłatę, o której mowa w ust. 3 tego przepisu, pomniejsza się o wartość nakładów poniesionych przez właściciela nieruchomości w okresie pomiędzy uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a dniem zbycia nieruchomości, jeżeli nakłady te miały wpływ na wzrost wartości tej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniło przedstawione przez skarżącą nakłady jako nie mające wpływu na wzrost wartości nieruchomości dla celów naliczenia tej jednorazowej opłaty. Kolegium nie uzasadniło na czym oparło to twierdzenie, dlatego nie ma możliwości jego oceny. Wydaje się, iż niezbędne było aby w tym zakresie ustalenia dokonał rzeczoznawca majątkowy uzupełniając operat szacunkowy o opinię, czy dokonane przez skarżącą nakłady miały wpływ na zwiększenie wartości nieruchomości. W przypadku pozytywnej odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno było pomniejszyć opłatę o wartość nakładów poniesionych przez właścicieli. Nie zastosowanie wskazanego przepisu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było naruszeniem prawa materialnego skutkującym uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30.VIII.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej winien wziąć pod uwagę, że wskazywany przepis art. 37 ust. 2 ustawy o planowaniu został uchylony ustawą z dnia 28.XI.2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z dnia 21.VI.2004 r.). Zgodnie z art. 19 tej ustawy zmiany przewidziane w art. 10 pkt 4 lit. a weszły w życie z dniem 21.IX.2004 r. Wobec powyższego nie będzie miała zastosowania reguła przewidziana uchylonym przepisem nakazująca pomniejszenie obliczonej opłaty o wartość nakładów poniesionych przez właściciela, jeżeli nakłady te miały wpływ na wzrost wartości nieruchomości. Nie zwalnia to jednak organu od uwzględnienia przy obliczaniu należnej opłaty, że wzrost wartości nieruchomości może dotyczyć jedynie zmian związanych z uchwaleniem zmiany planu miejscowego. Jeżeli wiec okaże się, że dokonane przez skarżącą nakłady podniosły wartość nieruchomości w momencie sprzedaży to należy je pominąć przy obliczaniu wartości nieruchomości. Opłata jednorazowa przewidziana w art. 36 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczy bowiem wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem lub zmianą planu zagospodarowania przestrzennego, a nie wzrostu wartości w związku z dokonanymi przez właściciela nakładami. /-/ W.Batorowicz /-/ St.Małek /-/ E.Podrazik MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło