II SA/Po 772/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-08-12

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca inwalidą w stopniu umiarkowanym, której żona jest inwalidką w stopniu znacznym, ponosząca znaczne wydatki na leki i rehabilitację, a utrzymująca się z niskich świadczeń z ZUS, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, może zostać zwolniona z tych kosztów oraz otrzymać pełnomocnika z urzędu. W przypadku wnioskodawcy, jego trudna sytuacja materialna, wynikająca z niskich dochodów, znacznych wydatków na leczenie i rehabilitację oraz posiadania majątku wykorzystywanego na zaspokojenie podstawowych potrzeb mieszkaniowych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości.
Stan faktyczny
Skarżący H. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, wskazując na swoją trudną sytuację materialną jako inwalidy w stopniu umiarkowanym oraz jego żony jako inwalidki w stopniu znacznym. Ponoszą oni wysokie koszty leków i rehabilitacji, a ich miesięczne dochody z ZUS są niskie. Skarżący szczegółowo opisał swoje miesięczne wydatki, w tym na czynsz, energię, telefon, telewizję, leki i utrzymanie samochodu. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego stan zdrowia i wydatki.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono H. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 sierpnia 2014 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia 1. zwolnić H. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla H. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący H. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości. Wskazał, że znajduje się trudnej sytuacji materialnej – jest inwalidą w stopniu umiarkowanym, a żona jest inwalidką w stopniu znacznym. Z tego względu ponoszą duże wydatki na zakup koniecznych leków i rehabilitację oraz na wizyty u lekarzy specjalistów. Wnioskodawca oświadczył, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymują się ze świadczeń z ZUS w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że z tytułu czynszu za mieszkanie uiszcza [...] zł miesięcznie, za energię elektryczną – [...] zł, telefon – [...] zł, za telewizję – [...] zł, za lekarstwa i wizyty u lekarzy – [...] zł, utrzymanie samochodu – [...] zł miesięcznie. Łączne stałe miesięczne koszty utrzymania wynoszą [...] zł, na pozostałe koszty żywności, środków czystości i odzieży pozostaje [...] zł na osobę. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku podał, że mieszkają w budynku Spółdzielni Mieszkaniowej, mają mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz samochód marki Fiat Uno z 1992r. Nie posiadają żadnych wartościowych ruchomości oraz oszczędności. Wnioskodawca dołączył kserokopie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jego oraz żony, karty leczenia szpitalnego, opłaty czynszu i dowody wpłaty za energię, telefon, TV, oraz dowodu rejestracyjnego samochodu. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Wprawdzie wnioskodawca wraz z żoną uzyskują stałe dochody z tytułu ubezpieczenia społecznego, ale ich wysokość z trudem pozwala na zaspokojenie stałych kosztów koniecznego utrzymania rodziny. Z uwagi na wiek i stan zdrowia ponoszą zwiększone wydatki bieżnego utrzymania na leki, rehabilitację oraz wizyty u lekarzy specjalistów. Wnioskodawca dysponuje majątkiem nieruchomym w postaci mieszkania, ale majątek ten jest wykorzystywany na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Nie stanowi, zatem źródła dodatkowego dochodu. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że skarżący nie ma możliwości pokrycia kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części. Mając na uwadze wysokość rynkowego honorarium adwokata, przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że skarżący tym bardziej nie jest w stanie wygospodarować środków na zapłacenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło