II SA/Po 776/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-06-09
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Paweł Miładowski, Bożena Popowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia kryteria dochodowe do przyznania zasiłku stałego wyrównawczego oraz czy jego niepełnosprawność powstała w okolicznościach uzasadniających przyznanie renty socjalnej?Ratio decidendi
Skarżący nie spełnia kryteriów dochodowych do przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, ponieważ dochód jego rodziny jest wyższy od ustalonego kryterium. Ponadto, brak jest dowodów na to, że jego niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 18 roku życia, co jest warunkiem przyznania renty socjalnej. W związku z tym, skarga skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
Skarżący E. W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania zasiłku stałego wyrównawczego i renty socjalnej. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny skarżącego przekracza kryterium dochodowe i że niepełnosprawność nie powstała w okolicznościach uzasadniających przyznanie renty. Skarżący kwestionował ustalenia dotyczące dochodów i wspólnego gospodarstwa domowego, a w skardze do NSA podniósł zarzut braku przeprowadzenia ponownego wywiadu środowiskowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski(spr.) Sędzia WSA Bożena Popowska Protokolant: referent stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego o d d a l a s k a r g ę /-/B.Popowska /-/J.Stankowski /-/P.Miładowski KB/
4/II SA/Po 776/03
U Z A S A D N I E N I E
Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] roku [...], działając między innymi na podstawie art. 27 ust. 4 i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.) odmówił E.W. przyznania renty socjalnej i stałego zasiłku wyrównawczego. Według ustaleń organu dochód netto osób wspólnie zamieszkałych prowadzących wspólnie z wnioskodawcą gospodarstwo domowe wynosił 1.460 zł. Kryterium dochodowe określone zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej dla tej rodziny wynosiło 1.342 zł. W tych okolicznościach brak podstaw do przyznania zasiłku wyrównawczego.
Z kolei jakkolwiek ma on orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, to brak dowodów by powstała ona w okolicznościach, o których mowa w art. 27 a omawianej ustawy. Z akt bowiem wynika, że w momencie ustalenia niepełnosprawności skarżący posiadał 46 lat.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł E. W., który podnosił, że dochody wykazane w uzasadnieniu decyzji odmawiającej przyznanie świadczeń nie są jego dochodami i nie posiada żadnego prawa by z nich korzystać. Odwołujący twierdził, że są to dochody B. S.. Tylko ona oraz dzieci mają prawo do korzystania z tych dochodów. Nadto wskazywał, że jest zameldowany pod adresem gdzie zamieszkuje Pani S. co nie oznacza, że prowadzi z nią wspólne gospodarstwo. E. W. przyznał, że pod nieobecność B. S. zajmował się domem i opiekował się dziećmi bo nie było innych możliwości. W tym czasie matka dzieci przebywała w szpitalu.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. [...]utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie pierwszoinstacyjne. Rozstrzygnięcie to oparło się na następujących ustaleniach faktycznych:
E. W. wspólnie z konkubiną i trójką dzieci prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Podstawą ich utrzymania jest zasiłek macierzyński Pani B. S., zasiłki rodzinne na dzieci, oraz alimenty na córkę D.. Łączny dochód wynosi 1.460 zł. E. W. jest osobą niepełnosprawną i nie posiada własnych środków utrzymania.
Z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności nie wynika by niepełnosprawność powstała przed 18 rokiem życia. Organ odwoławczy przyjął, że skoro Pan W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z B..S. to tworzy z nią rodzinę w rozumieniu art. 2a ustawy o pomocy społecznej. Dalej też odwołując się do art. 4 ust. 2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywodziło, iż dochód na osobę w rodzinie, to dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w tej rodzinie.
Konkludując skoro dochód liczony według omawianych wyżej reguł jest wyższy od kryterium dochodowego ustalonego według wskazań art. 4 ust. 1 ustawy, to brak podstaw do przyznania zasiłku wyrównawczego (faktyczny dochód na osobę w rodzinie wyniósł 292 zł, gdy tymczasem kryterium dochodowe kwalifikujące do pomocy wynosiło 268 zł). Skoro brak dowodów by niepełnosprawność powstała przed 18 rokiem życia wnioskodawcy, to brak jest podstaw do przyznania renty socjalnej. Zatem rozstrzygnięcie pierwszoinstacyjne nie narusza obowiązującego porządku prawnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. W.przywołał podniesione w odwołaniu argumenty nadto wskazując, że rozstrzygnięcie II instancyjne zapadło bez przeprowadzenia powtórnego wywiadu środowiskowego.
Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku okazano skarżącemu aktualizację wywiadu środowiskowego z [...] stycznia 2003 roku. Skarżący nie zakwestionował podpisu pod tym wywiadem. Pełnomocnik organu odwoławczego podkreślał, iż skarżący [...]roku zawarł z B. S. związek małżeński.
Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.)sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem ani przepisów prawa materialnego ani procedury administracyjnej w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego w rozumieniu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr `53, poz. `270 ze zm.). Nie wadliwie organy administracji publicznej obu instancji ustaliły, że E. W. prowadzi z B.S. wspólne gospodarstwo domowe w rozumieniu przywołanych przez obydwa rozstrzygnięcia przepisów. Zgodnie z art. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. rodzina to osoby spokrewnione lub nie spokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zastrzeżeniem art. 4a, które w tej sprawie nie ma zastosowania. Skarżący odpowiada tej definicji. Bowiem ustalenia poczynione przez organy administracji publicznej opierają się na aktualnym w dacie podjęcia obu rozstrzygnięć wywiadzie środowiskowym – jego aktualizacji z [...] stycznia 2003 roku. Skarżący nie kwestionował swojego podpisu pod owym wywiadem, a jego ustalenia wyraźnie wskazują, że E. W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z B. S., przyznając, że obecnie jest na utrzymaniu konkubiny, co wskazuje na istnienie nieformalnego związku z B. S.. Z akt administracyjnych wynika, że ma z B. S.dwojkę dzieci (syn – A. urodzony 1999 r. i córka J. urodzona w 2000 r.). B. S. ma również dziecko z innego związku.
O prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego wspominał sam skarżący w swoim odwołaniu. Prawidłową ocenę dokonaną przez organy wzmacnia także fakt, iż skarżący zawarł z B. S. związek małżeński, którego instytucjonalnie obejmuje domniemanie wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego. Skarżący nie kwestionował też, a z akt też nie wynika by organy błędnie ustaliły dochód w rodzinie skarżącego (łączny i przypadający na każdego członka rodziny) wynosił odpowiednio 1.460 zł i 292 zł na osobę w rodzinie. Tymczasem kryterium dochodowe w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji, a kwalifikujące do pomocy wnosiło 1.342 zł i 268 zł na osobę (obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 14 maja 2002 r. MP z 2002 r. Nr 19, poz. 338). Niewadliwie zatem organ odwoławczy konkludował, iż posiadany dochód rodziny jest wyższy od dochodu kwalifikującego do pomocy. W tych okolicznościach brak jest podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku stałego wyrównawczego o którym mowa w art. 27 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, nawet przyjmując że orzeczony stopień niepełnosprawności oznacza całkowitą niezdolność do pracy E. W. Ustawodawca bowiem w art. 27 ust. 4 pkt 1 i 2 przewidział ściśle kryteria jakim musi odpowiadać osoba o przedmiotowe świadczenie ubiegająca się. Zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie pełnoletniej:
1. Samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku bądź inwalidztwa jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1,
2. Całkowicie niezdolny do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa jeżeli jego dochód jak również dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie w art. 4 ust. 1.
Z kolei przyznanie renty socjalnej niezależne jest od dochodów z wyjątkami wskazanymi w ustawie jedynie osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa, ale z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w L.z dnia [...]r. Nr [...]nie wynika by niepełnosprawność E. W. powstała przed ukończeniem 18 roku życia. Z akt administracyjnych nie wynika, a i skarżący tego nie twierdził by inwalidztwo powstało w trakcie nauki w szkołach ponadpodstawowych, ponadgimnazjalnych lub w szkole wyższej przed ukończeniem 25 roku życia. Brak jest jakichkolwiek przesłanek by twierdzić, iż podjął on studia doktoranckie lub aspiranturę naukową. Zatem nie można też zasadnie wywodzić by podczas i tego ostatniego okresu powstało jego inwalidztwo. Reasumując brak jest dowodów uprawniających skarżącego do przyznania renty socjalnej w rozumieniu art. 23 a omawianej ustawy o pomocy społecznej. Taki stan rzeczy prowadzi do przyjęcia, że skarga E. W. nie ma uzasadnionych podstaw, co z mocy art. 15` ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje oddaleniem skargi.
/-/B.Popowska /-/J.Stankowski /-/P.Miładowski
KB/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło