II SA/Po 777/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-02-21
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej uchylenia decyzji w przedmiocie zasiłku dla opiekuna, strona skarżąca ma obowiązek ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej uchylenia decyzji w przedmiocie zasiłku dla opiekuna jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., który zwalnia z tego obowiązku strony skarżące działania lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów stało się zbędne, a postępowanie w tym zakresie umorzono. Ponadto, ze względu na trudną sytuację życiową, finansową i rodzinną skarżącej, przyznano jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca M. G. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej uchylenia decyzji w przedmiocie zasiłku dla opiekuna. W uzasadnieniu podała swoją trudną sytuację materialną, zdrowotną oraz konieczność opieki nad chorą matką, z której emerytury się utrzymują. Posiada majątek nieruchomy, ale nie generuje on dochodów. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na przepis ustawy, a w części dotyczącej ustanowienia adwokata przyznał prawo pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla M. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku dla opiekuna postanawia 1. ustanowić dla M. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca M. G. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że poważnie choruje. Jej miesięczne wydatki to [...] zł na lekarstwa, [...] zł na wyżywienie, [...] zł na zakup opału, [...] zł za prąd, [...] zł na środki higieniczne i sanitarne, [...] zł na wodę i gaz, [...] zł na media, [...] zł na przejazdy, [...] zł na zakup używanej odzieży. Wskazała, że zaciąga pożyczki u osób trzecich, gdyż nie jest w stanie się utrzymać. Nadto oświadczyła, że spłaca kredyt, którego rata miesięczna wynosi [...] zł. Podała, że gospodarstwo domowe prowadzi razem z matką, której stan zdrowia wymaga ponoszenia stałych koniecznych wydatków oraz całodobowej opieki. Utrzymują się z emerytury matki skarżącej w wysokości [...] zł netto miesięcznie.
W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada dom o powierzchni [...] m² i nieruchomość rolną o powierzchni [...]ha roli i [...]ha łąk oraz współwłasność gospodarstwa rolnego. Oświadczyła, że z majątku tego nie uzyskuje żadnych dochodów. Jej matka nie posiada żadnego majątku. Wnioskodawczyni wskazała, że nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości.
Zgodnie z treścią przepisu art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm. – dalej "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W myśl przepisu art. 199 P.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd wnioskodawczyni w sprawie dotyczącej uchylenia decyzji w sprawie zasiłku dla opiekuna nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków.
Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Skarżąca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jej utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Znajduje się bowiem w trudnej sytuacji życiowej. Wysokość aktualnie uzyskiwanych dochodów dwuosobowego gospodarstwa domowego z trudem pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb bieżącego utrzymania wnioskodawczyni i jej matki. Skarżąca i jej matka chorują co wymaga zwiększonych wydatków na leki, leczenie i rehabilitację. Wnioskodawczyni wprawdzie dysponuje majątkiem nieruchomym, ale nie uzyskuje z niego żadnego dodatkowego dochodu celem wsparcia domowego budżetu. Dom wykorzystuje na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.
Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa i rodzinna wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło