II SA/Po 777/21

Dnia 10 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2021 roku sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Wójta Gminy R. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. zasądza od Wójta Gminy R. na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy R. decyzją z [...] lutego 2021 r., nr [...], odmówił R. G. ustalenia warunków zabudowy na części działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] w obrębie gminy R. dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Odwołanie od powyższej decyzji wywiódł R. G.. Postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r., nr [...] Wójt Gminy R. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia powyższego odwołania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe postanowienie w terminie prawem przewidzianym złożył reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika R. G., zarzucając naruszenie art. 134 K.p.a. oraz art. 7 i 77 K.p.a. oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że termin do wniesienia odwołania został zachowany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, iż w sprawie nieruchomości należącej do R. G. w dniu [...] lutego 2021 r. zapadły dwie decyzje o numerach [...] i [...]. W dniu [...] marca 2021 r. wpłynęło do organu odwołanie R. G. od decyzji tego organu, ale jedynie w sprawie o numerze [...], zatem innej, aniżeli ta, której dotyczy zaskarżone postanowienie. Natomiast w sprawie [...] decyzja z dnia [...] lutego 2021 r. stała się ostateczna z uwagi na brak środka odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się skuteczna, jednakże z innych przyczyn aniżeli w niej podniesione Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 dalej K.p.a.). W myśl art. 134 K.p.a. właściwy do rozstrzygnięcia o dopuszczalności odwołania jest wyłącznie organ odwoławczy, który stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Jednocześnie organ I instancji w myśl art. 133 K.p.a. obowiązany jest nadać odwołaniu bieg, przez przekazanie go wraz z aktami sprawy organowi orzekającemu w drugiej instancji, chociażby nawet w jego ocenie odwołanie było z przyczyn formalnych oczywiście nieskuteczne. Zgodnie z art. 127 § 2 K.p.a. właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy, przy czym w myśl art. 17 pkt 1 K.p.a. organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Jakakolwiek ustawa szczególna nie zawiera postanowień dotyczących wskazania organów odwoławczych w sprawach dotyczących ustalenia warunków zabudowy, w których organem I instancji jest - zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 74) - wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Organem odwoławczym właściwy do rozpatrzenia odwołania i co za tym idzie także do ewentualnego orzeczenia na podstawie 134 K.p.a. było zatem w kontrolowanej sprawie właściwe miejscowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a nie orzekający w sprawie jako organ I instancji Wójt Gminy R.. Powyższe oznacza, iż Wójt Gminy R. wydał zaskarżone postanowienie z naruszeniem przepisów regulujących właściwość instancyjną organów. Postanowienie Wójta Gminy R. było zatem obarczone wadą uzasadniającą stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. Stąd też na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej P.p.s.a.) stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia jako wydanego z naruszeniem przepisów o właściwości. Wobec takiego rozstrzygnięcia Sąd nie rozpoznawał zarzutów wprost wyartykułowanych w skardze, albowiem na obecnym etapie postępowania prowadziłoby to do zastąpienia właściwego organu administracji w ocenie dopuszczalności wniesionego odwołania. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800). Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 120 P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 P.p.s.a.