II SA/Po 778/12

Dnia 19 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] czerwca 2012r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...] wydaną przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 90 d, art. 90 m, art. 90 n ustawy z 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 ze zm.) przyznano K. K. stypendium szkolne w formie świadczenia pieniężnego, na cele o charakterze edukacyjnym, w tym w szczególności na zakup podręczników, na Ł. K. w kwocie 73 zł miesięcznie, na okres od 1 maja 2012r do 30 czerwca 2012r. W uzasadnieniu wskazano, iż wyżej wymieniona spełniła ustawowe przesłanki do przyznania stypendium szkolnego. Okres przyznania stypendium uwarunkowany jest wysokością dotacji celowej przyznanej z budżetu państwa na dany rok budżetowy. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła K. K., zarzucając, że przedmiotowe stypendium należy jej się również za miesiąc kwiecień 2012r. Decyzją z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, wskazując w uzasadnieniu, że pierwszy wniosek o przyznanie przedmiotowego stypendium K. K. złożyła w sierpniu 2011r. na rok szkolny 2011/2012. Decyzją Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] września 2011r. odmówiono przyznania stypendium, albowiem przekroczone było kryterium dochodowe w rodzinie wnioskodawczyni. Decyzja ta jest prawomocna. Kolejny wniosek K. K. złożyła 14 maja 2012r. W miesiącu kwietniu 2012r. dochód rodziny wnioskodawczyni wynosił 2.094,10 zł i nie przekroczył sumy 2106,- zł, stanowiącej kryterium dochodowe dla jej rodziny. To upoważniło organ I instancji do przyznania przedmiotowego stypendium na miesiąc maj i czerwiec 2012r. Organ odwoławczy zważył, że w miesiącu marcu 2012r. dochód w rodzinie K. K. przekraczał kryterium dochodowe, albowiem wynosił 2.327,50 zł, zatem przyznanie stypendium za miesiąc kwiecień było niemożliwe. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła K. K., wskazując, że stypendium należy się za wszystkie te miesiące, w których dochód rodziny nie przekraczał kryterium dochodowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna, jednak nie z powodów w niej wskazanych. W pierwszym rzędzie zauważyć należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślić nadto trzeba, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty i ich uzasadnienie nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony. Na wstępie należy zauważyć, iż stypendium szkolne jest świadczeniem pomocy materialnej o charakterze socjalnym. Zgodnie z art. 90 d ust. 2 ustawy z 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), stypendium szkolne może być udzielane uczniom w formie pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym, w tym w szczególności zakupu podręczników. Miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia, uprawniającego do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota ustalona w ustawie o pomocy społecznej, stanowiąca kryterium dochodowe na osobę w rodzinie tj. 351 zł. Na podstawie art. 90 d ust. 9 powyższej ustawy stypendium szkolne nie może być niższe miesięcznie niż 80 % kwoty o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. , nr 139, poz. 992 ze zm.) i nie może przekraczać 200 % kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych – na dzień wydania decyzji była to kwota od 72,80 zł do 182,00 zł. Stypendium szkolne przyznawane jest na okres nie krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż 10 miesięcy, w danym roku szkolnym. Zgodnie z art. 90f ustawy o systemie oświaty rada gminy uchwala regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy, kierując się celami pomocy materialnej o charakterze socjalnym, w którym określa w szczególności: 1) sposób ustalania wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin (...); 2) formy, w jakich udziela się stypendium szkolnego w zależności od potrzeb uczniów zamieszkałych na terenie gminy; 3) tryb i sposób udzielania stypendium szkolnego; 4) tryb i sposób udzielania zasiłku szkolnego w zależności od zdarzenia losowego. Rada Gminy w dniu 25 sierpnia 2005r. wydała Uchwałę Nr XXXIII/174/2005 w sprawie regulaminu pomocy materialnej dla uczniów (Wielk. 2005.139.3862). Powyższa uchwała w § 3, § 4, § 5 precyzuje zapisy ustawy i zawiera szczegółowe przesłanki ustalania wysokości stypendium. Nie budzi wątpliwości słuszność stanowiska organów co do tego, że K. K. nie przysługiwało stypendium szkolne na syna Ł. w miesiącu kwietniu 2012r. – z uwagi na przekroczenie w rodzinie wnioskodawczyni kryterium dochodowego w miesiącu marcu 2012r. Abstrahując od powyższej okoliczności Sąd dostrzegł jednak uchybienia, które spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Orzekające w sprawie organy przyjęły, że skarżąca domagała się przyznania stypendium szkolnego "w szczególności na zakup podręczników". Sąd zważył, iż zgromadzony materiał dowodowy wniosku tego nie potwierdza, brak jest jakiegokolwiek oświadczenia skarżącej, z którego wynikałoby, na co potrzebne jest jej przedmiotowe świadczenie. W szczególności wniosek z dnia 14 maja 2012r (k. 8 akt administracyjnych) w pkt. IV nie zawiera zakreślenia formy i celu pomocy socjalnej. Zgodnie z przepisem z art. 90f ustawy o systemie oświaty Rada Gminy uchwaliła wskazany powyżej regulamin pomocy materialnej dla uczniów. Organ I instancji nie powołał w swojej decyzji ww. uchwały. Również orzekający w sprawie organ odwoławczy kwestii tej nie zauważył i do niej się nie odniósł. Nie da się zweryfikować, czy organy zgodnie z ustawą zastosowały przedmiotową uchwałę, czy też jej istnienia nie dostrzegły. Dlatego też w sprawie nie zostało w żaden sposób wyjaśnione dlaczego organy przyjęły, iż właściwą kwotą stypendium będzie suma 73,- zł miesięcznie, jakimi przesłankami kierowały się organy ustalając wysokość stypendium na tym właśnie poziomie. Okoliczności tej nie można zweryfikować tym bardziej, iż jak wykazano powyżej – w istocie niemożliwe jest na obecnym etapie postępowania zweryfikowanie rzeczywistych potrzeb skarżącej. Tym samym organ odwoławczy nie wyjaśniając w sposób należyty stanu faktycznego sprawy uchybił przepisom art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., a naruszenie tych przepisów niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. W toku ponownego rozpoznania odwołania skarżącej organ odwoławczy będzie zobowiązany ustalić w związku z jaką potrzebą wyżej wymienionej należy przyznać stypendium socjalne na syna Ł., a następnie zweryfikować wysokość przyznanego przez organ I instancji stypendium, w świetle obowiązujących przepisów ustawy o systemie oświaty oraz Uchwały Rady Gminy z dnia 25 sierpnia 2005r. Nr XXXIII/174/2005 w sprawie regulaminu pomocy materialnej dla uczniów. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.