II SA/Po 779/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-06-14
Skład orzekający: sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus, sędzia WSA Maciej Dybowski, as. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało merytorycznie odwołanie strony, mimo że organ pierwszej instancji wskazał na jego wniesienie po terminie?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania, w tym art. 7, 77 i 134 k.p.a., rozpoznając merytorycznie odwołanie, które mogło zostać wniesione po terminie. Organ odwoławczy powinien był wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a nie rozpoznać sprawę merytorycznie. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
E. B. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup opału. Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej odmówił przyznania pomocy, uznając, że dochód skarżącej przekracza kryterium ustawowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy, który nie zbadał prawidłowo terminu wniesienia odwołania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie: sędzia WSA Maciej Dybowski as. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E B kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/M. Dybowski /-/E. Makosz-Frymus MW
4/II SA/Po 779/03
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2002 r. E. B. wystąpiła do Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na opłacenie zakupu opału na zimę. W uzasadnieniu wniosku E. B. podała, iż jest osobą samotną, otrzymuje wynagrodzenie w wysokości najniższej krajowej i po opłaceniu comiesięcznych rachunków oraz miesięcznego biletu na dojazd do pracy pozostaje jej tylko na skromne przeżycie. Prosząc o przyznanie jednorazowej pomocy wnioskodawczyni wyjaśniła, iż niejednokrotnie pobory otrzymuje w ratach.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K.. odmówił przyznania E. B. wnioskowanej pomocy. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ powołał przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 z 1998 r. poz. 414 zw zm.), art. 32 ust. 1, art. 35a, art. 43 ust. 1. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy i załączoną do wniosku dokumentację ustalono, że deklarowany i udokumentowany dochód wnioskodawczyni, na który składa się otrzymywane wynagrodzenie, wynosi 566,62 zł, natomiast kryterium dochodowe uprawniające ją do przyznania pomocy w myśl zasad określonych w art. 4 ust 1 powołanej ustawy wynosi 461 zł. Wskazując na przekroczenie przez wnioskodawczynię kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej organ odmówił jej przyznania, stwierdzając ponadto, iż w tym przypadku nie występują okoliczności wymienione w art. 3 pkt 2-11 powołanej ustawy. Decyzja została E.e B. doręczona w dniu [...]stycznia 2003 r.
Składając odwołanie od powyższej decyzji E. B. zwróciła się z prośbą o ponowne rozpatrzenie jej wniosku wyjaśniając, iż aby zakupić opał zmuszona będzie nie opłacić innych rachunków. Wyjaśniła także, że są jej znane osoby, które korzystają z pomocy Ośrodka, choć w porównaniu z nią znajdują się w komfortowej sytuacji finansowej. Odwołanie opatrzone zostało datą 10 lutego 2003 r., a do Ośrodka wpłynęło w dniu 17 lutego 2003 r.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podzielając argumentację przedstawioną przez organ I instancji.
W skardze na powyższą decyzję E. B. wniosła o jej uchylenie, przytaczając argumentację, którą zawarła w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w treści wniosku. Wskazując na własne ubóstwo wyjaśniła, iż niewielkie pobory otrzymuje z trzy miesięcznym opóźnieniem, a w grudniu 2002 r. otrzymała zaledwie 430,89 zł.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadną.
Zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sąd administracyjny rozstrzyga sprawę w jej granicach, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. W przedmiotowej sprawie decyzja organu drugiej instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 129 §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm.) odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W niniejszej sprawie decyzja Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. została skarżącej doręczona w dniu 29 stycznia 2003 r., co dokumentuje załączone do akt administracyjnych sprawy zwrotne poświadczenie jej odbioru. Jednocześnie w treści decyzji organu I instancji zawarte zostało pouczenie o wynikającym z art. 127 kpa uprawnieniu do wniesienia odwołania, terminie oraz trybie dokonania tej czynności. Przekazując odwołanie do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu organ I instancji w piśmie przewodnim podał, iż odwołanie wniesione zostało po terminie. Jednocześnie akta sprawy nie zawierają koperty, w której skarżąca przesłała odwołanie; na odwołaniu zamieszczona została prezentata wpływu odwołania do organu I instancji z datą 17 lutego 2003 r., na zamieszczono natomiast adnotacji o sposobie wniesienia odwołania. Samo odwołanie opatrzone zostało datą 10 lutego 2003 r.
W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy zobligowany jest podjąć czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. W niniejszej sprawie organ II instancji nie rozważył oraz nie zbadał, czy odwołanie zostało wniesione w terminie, naruszając w ten sposób przepis art. 7, 77 oraz 134 k.p.a. Zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a wydane postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jeżeli uchybienie takie miało miejsce. Uchybienie temu obowiązkowi i merytoryczne rozpoznanie odwołania stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § l pkt 2 kpa). Należy wskazać, iż obowiązek ścisłego przestrzegania terminów w postępowaniu odwoławczym wynika z potrzeby zapewnienia pewności i trwałości stosunków w obszarze regulowanym przez prawo administracyjne. W tych okolicznościach zaskarżoną decyzję należy uznać za przedwczesną i jako taką za wydaną z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów proceduralnych.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję. Przepisu. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zastosowano wobec negatywnego charakteru zaskarżonego rozstrzygnięcia. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 tej ustawy.
Rozpoznając sprawę ponownie organ II instancji zobligowany jest ustalić, w jaki sposób odwołanie zostało wniesione, a w przypadku jego wniesienia drogą pocztową ustalić datę nadania przesyłki listowej na poczcie. W zależności od poczynionych ustaleń w sprawie powinno zostać wydane postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania lub sprawa podlegać będzie ponownemu rozpatrzeniu. Poza zakresem niniejszej sprawy, w ramach której zaskarżona decyzja nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu, Sąd orzekający poddaje pod rozwagę konieczność poczynienia ustaleń, czy podnoszona przez skarżącą okoliczność otrzymywania wynagrodzenia w ratach miała wpływ na wysokość dochodu w miesiącu uwzględnianym do ustalenia jej prawa do świadczeń z pomocy społecznej.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ M. Dybowski /-/ E. Makosz-Frymus
MW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło