II SA/Po 779/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-12-13
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego, w której skarżący jest zwolniony z mocy ustawy, powinien zostać oddalony?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej opłat i wydatków podlega oddaleniu, jeśli skarżący jest już zwolniony z tych kosztów na mocy przepisu ustawy (art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a.). W takiej sytuacji nie ma podstaw do przyznania zwolnienia w drodze postanowienia. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać rozpoznany merytorycznie, a w tym przypadku, ze względu na trudną sytuację materialną skarżącej, został uwzględniony w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżąca B. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, niepełnosprawną, pobierającą zasiłek szkoleniowy, a jej syn jest bezrobotny. Posiada jedynie spółdzielcze mieszkanie. Sprawa dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla B. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 grudnia 2011r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia 1. ustanowić dla B. J adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca B. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, że jest osobą bezrobotną, niepełnosprawną, nie otrzymała z Powiatowego Urzędu Pracy propozycji pracy w zawodzie księgowej. Skończył się okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Aktualnie uczestniczy w szkoleniu kontraktowym w Centrum Integracji Społecznej i pobiera zasiłek szkoleniowy w wysokości 670 zł miesięcznie. Oświadczyła, że żadnej innej pomocy z urzędu pracy, ani z opieki społecznej nie otrzymuje. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem, który jest bezrobotny i obecnie nie uzyskuje żadnego dochodu.
W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku podała, że posiada jedynie spółdzielcze mieszkanie o powierzchni 63,40 m². Oświadczyła, że poza rzeczami osobistymi nie posiada innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków.
Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a.
Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżąca zwolniona z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sadowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.).
Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Rodzina utrzymuje się bowiem jedynie z okresowego zasiłku szkoleniowego na czas obowiązywania kontraktu. Nadto jego wysokość z trudem wystarcza na pokrycie koniecznych kosztów bieżącego utrzymania wnioskodawczyni i rodziny. Dysponuje wprawdzie nieruchomością, ale nie jest jej właścicielką i wykorzystuje ją na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną, co ogranicza jej możliwości podjęcia pracy i zarobkowania. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa i rodzinna wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
W tym miejscu należy wskazać, że na mocy niniejszego postanowienia wnioskodawczyni uzyskała prawo do skorzystania z pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika, a koszty jego wynagrodzenia poniesie Skarb Państwa. Natomiast konkretną osobę adwokata wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka po przesłaniu jej postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przyznaniu prawa pomocy.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1a) i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło