II SA/Po 78/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant sekr.sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi E.P. na postanowienie Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, III. zasądza od organu odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Brychcy /-/ St.Małek /-/ E.Podrazik Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Starostwo Powiatowe, na podstawie art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, zatwierdziło projekt budowlany i udzieliło pozwolenia na budowę P.M. – pawilonu handlowego artykułów przemysłowych wraz z wewnętrzną instalacją gazową w W. przy ul. [...], na działce nr [...] i [...]. Wskazano także, że wszelkie prace związane z ułożeniem chodnika należy wykonywać pod nadzorem przedstawiciela administratora ul. [...], tj. Powiatowego Zarządu Dróg w W. Odwołanie od tej decyzji złożyła E.P. Zarzuca ona naruszenie jej interesu, argumentując że rozbudowa pawilonu przez P.M. uniemożliwi jej rozbudowę swojego kiosku, który usytuowany jest na działce nr [...] przy ul. [...]. Działka ta przylega bowiem od frontu do działki nr [...], będącej własnością P.M. i rozbudowa pawilonu na działce inwestora koliduje z jej planami. Postanowieniem z dnia [...]r. Urząd Wojewódzki Wydział Rozwoju Regionalnego, na podstawie art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu podano, że odwołująca się E.P. jest właścicielką kiosku posadowionego na dzierżawionej części terenu i jako dzierżawca nie ma przymiotu strony. Stroną w tym postępowaniu może być jedynie właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Umowa najmu z [...]1994r., którą odwołująca zawarła z ówczesnym dysponentem terenu – PSS "Społem" nie daje jej żadnych uprawnień, które mogłyby uzasadniać przyznanie jej przymiotu strony. Także późniejsze pisma dotyczące najmu działki nr [...] nie zmieniają tego stanu rzeczy. Staranie E.P. o nabycie działki [...] pod rozbudowę swojego kiosku z kwiatami nie mogą wstrzymywać realizacji zamierzenia inwestycyjnego P.M., który dysponuje prawomocną decyzją z [...]r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Skargę na powyższe postanowienie złożyła E.P. Podaje w skardze, że jej odwołanie powinno być rozpoznane, a ona powinna mieć przymiot strony ponieważ złożyła wniosek o uregulowanie stanu prawnego gruntu zajętego przez jej pawilon handlowy. Obecnie przeprowadzany jest podział geodezyjny mający na celu wydzielenie gruntu zajętego przez jej pawilon handlowy. Twierdzi też, że dalsze czynności administracyjne będą zmierzały do sprzedaży jej części działki. W tej sytuacji winna być stroną w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na sąsiedniej działce, należącej do P.M. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podał, że podstawą prawną postanowienia z [...]r. winien być art. 138 § 1 pkt 3 kpa, zgodnie z uchwałą NSA z dnia 5 lipca 1999r., OPS 16/98. Organ odwoławczy ocenie Sądu pozostawił nieprawidłowe powołanie podstawy prawnej w zaskarżonym postanowieniu. Co do merytorycznych aspektów swej decyzji, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga jest uzasadniona, jednakże nie z przyczyn w niej podniesionych. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy dokonały prawidłowej interpretacji art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Przepis ten stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektów. Skarżąca nie spełnia wymogu, określonego w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ jest osobą która dopiero czyni starania, aby nabyć działkę nr [...] sąsiadującą z działką inwestora. Wniesienie odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę przez podmiot, który w danej sprawie nie jest stroną, ani nie działa jako pełnomocnik lub przedstawiciel strony powinien spowodować umorzenie przez organ postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Okoliczność tę trafnie zauważył organ odwoławczy, podając w odpowiedzi na skargę, że znana jest mu uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999r. W powyższej uchwale NSA dokonał wykładni obowiązujących w tym względzie przepisów i podał, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Uzasadniając wyżej wspomnianą uchwałę NSA podał, że w toku postępowania administracyjnego subiektywne twierdzenie strony, iż przymiot strony jej przysługuje winien zostać zweryfikowany na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego. Jeżeli owo twierdzenie nie zostanie pozytywnie zweryfikowane, to należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Natomiast wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania, na podstawie art. 134 kpa – jak uczynił to w niniejszej sprawie organ odwoławczy – jest nieprawidłowe, bo następuje w drodze niezaskarżalnego postanowienia, a zatem nie ma do niego zastosowanie odesłanie z art. 126 kpa. W szczególności, brak podstaw do eliminacji takiego postanowienia w trybie nadzwyczajnych postępowań administracyjnych. Wprawdzie postanowienie wydane w trybie art. 134 kpa może być zaskarżone do sądu administracyjnego, to jednak jak wskazał NSA, nie w każdym wypadku kontrola sądowa jest efektywniejsza od kontroli sprawowanej w trybie postępowania administracyjnego. Powyższe argumenty przedstawione w uzasadnieniu cytowanej uchwały sprawiają, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się dyspozycją przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów. W tej sytuacji, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c uchylił zaskarżone postanowienie organu II instancji, a na zasadzie art. 152 i 200 cyt. ustawy orzekł jak w punkcie II i III wyroku. /-/ E.Brychcy /-/ St.Małek -/ E.Podrazik MarK