II SA/Po 780/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-11-02
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest zasadny, biorąc pod uwagę przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżący, wnosząc skargę w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, z mocy prawa jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. Jednocześnie, z uwagi na trudną sytuację majątkową i brak dochodów, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący M.B. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wniósł również o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący oświadczył, że jest osobą samotną, bezrobotną, bez dochodów i majątku, utrzymującą się z niewielkich zasiłków.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowiono dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M.B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Skarżący M. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
We wniosku oświadczył, że jest osobą samotną, bezrobotną, bez prawa do zasiłku, zarejestrowany w urzędzie pracy, nie posiada żadnego majątku, ani innego źródła dochodu. Jest pod stałą opieką ośrodka pomocy społecznej. Otrzymuje zasiłek na zakup żywności [...] zł., z tytułu bezrobocia [...] zł, na zakup leków [...]zł. Zamieszkuje i gospodaruje samodzielnie. Skarżący podał, że nie posiada żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Nadto podał, że ponosi koszty mieszkania [...] zł, mediów [...] zł, leków [...]zł.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową skarżącego.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie nie uzyskuje żadnych stałych dochodów, utrzymuje się jedynie z zasiłków celowych z pomocy społecznej. Przyjąć zatem należy, że łączna wysokość dochodów nie pozwala nawet na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania skarżącego. Nie posiada oszczędności, ani nieruchomości, z których mógłby czerpać dodatkowe środki finansowe.
Przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło