II SA/Po 783/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus ( spr ) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędzia WSA Bożena Popowska Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 listopada 2004 r. sprawy ze skargi D.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego ; uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty O. z dnia [...]września 2001 r. nr [...]. /-/ B.Popowska /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski JFS Decyzją z dnia [...] września 2001 r. nr [...] Starosta O. odmówił skarżącej D.J. przyznania zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie art. 37j ust. 1 pkt 2 i ust. 1 a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej określone warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet, w tym co najmniej 15 lat uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Okresy takie są uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji. Organ wyjaśnił, że na podstawie przedłożonych przez skarżącą dokumentów nie można ustalić, czy wykonywała ona pracę w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca złożyła odwołanie w którym wskazała, że wykonywana przez nią w Zakładach Mięsnych w O. praca powinna zostać uznana za pracę w warunkach szczególnych. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia 14 marca 2002 r. nr PS.V.M.9114/35/02 utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając wskazano, że zgodnie z przepisem art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, są uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. W przypadku niemożności uzyskania świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych strona winna zwrócić się do Sądu Pracy, w celu uzyskania orzeczenia potwierdzającego, że wykonywana praca była pracą w warunkach szczególnych. Organ wydał decyzję o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, z uwagi na fakt niespełnienia przez skarżącą warunków przewidzianych w art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (brak należytego udokumentowania faktu wykonywania pracy w warunkach szczególnych). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o zaliczenie 23 lat, 5 miesięcy i 20 dni pracy jako wędliniarz-wędzarz w Zakładach Mięsnych w O. jako pracy w warunkach szczególnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył, co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Z przedłożonych przez skarżącą w toku postępowania dokumentów wynika, iż w okresie od 1 września 1971 r. do 20 lutego 1995 r. zajmowała ona stanowisko wędliniarza-wędzarza w Zakładach Mięsnych w O.. Jak wynika z załączonego do akt administracyjnych sprawy świadectwa pracy, skarżąca świadczyła pracę w pełnym wymiarze godzin. W złożonym odwołaniu skarżąca wyjaśniła, że Zakłady Mięsne w O., w których była zatrudniona zostały zlikwidowane w 1996 r., niemożliwym stało się więc, uzyskanie uzupełniającego wpisu potwierdzającego wykonywanie pracy w warunkach szczególnych. W takiej sytuacji koniecznym stało się przeprowadzenie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego. Organ nie wziął jednak pod uwagę wskazania skarżącej, iż Zakłady Mięsne w O. już nie istnieją i w związku z tym nie może ona uzyskać uzupełniającego wpisu. Należy przyjąć, że nie ustosunkowując się do zarzutów skarżącej, organ naruszył treść art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 Nr 98, poz.1071 ze zm.), wskazującego na to, iż to organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 75 § 1 kpa organ jako dowód powinien dopuścić "wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. (...) Stąd okresy zatrudnienia nie muszą być dowodzone tylko za pomocą dokumentów. Zadaniem organu administracji jest przeprowadzenie w tym względzie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, w szczególności gdy strona podnosi takie argumenty." (wyrok NSA z dnia 22 listopada 2000 r., sygn. II SA 1510/00). Wbrew dyrektywom art. 7, art. 77 i art. 80 kpa dokumenty przedstawione przez skarżącą nie zostały należycie zbadane ani rozpatrzone. Organy obu instancji naruszyły także treść art. 107 § 3 ustawy kodeks postępowania administracyjnego - zgodnie z którym "uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa". W uzasadnieniu wydanych decyzji organ nie odniósł się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ewentualnie nie wskazał przyczyn, z powodu których dowodom tym odmówił wiarygodności lub uznał je za niewystarczające do przyjęcia, że we wskazanym okresie skarżąca wykonywała pracę w warunkach szczególnych. W ocenie Sądu organy pierwszej i drugiej instancji postąpiły wbrew dyrektywom zawartym w art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, rzeczą organu będzie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, dokonanie wnikliwej oceny przedstawionych przez skarżącą dokumentów na okoliczność świadczenia pracy na stanowisku wędliniarz-wędzarz, oraz ustalenie czy była to w rozumieniu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu praca w warunkach szczególnych uzasadniająca przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) należało orzec, jak w sentencji wyroku. Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu. /-/ B.Popowska /-/ E. Makosz – Frymus /-/ M.Dybowski JFS Sygn. akt 4/II SA/Po 783/02 Zarządzenie 1. Notować. 2. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć: – skarżącej wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego, – organowi. 3. Akta przedłożyć za 30 dni od doręczenia.