II SA/Po 786/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński (spr.) Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; oddala skargę. /-/ E.Podrazik /-/ A.Zieliński /-/ St.Małek Decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 37 ustawy z dnia 24 X 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.), oraz art. 104 kpa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał R.M. rozbiórkę budynku wybudowanego na nieruchomości w Z. przy ul. [...], na działce nr [...] i [...], przy granicy z działką [...]. W postępowaniu stwierdzono, iż na wskazanej działce wybudowano w okresie 1992 – 1993, bez pozwolenia na budowę obiekt o wymiarach 16,75 m długości i 4,30 m szerokości. Brak pozwolenia na budowę został stwierdzony zarówno przez R.M., jak i Starostwo Powiatowe w Z. Potwierdza to także okoliczność, iż inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla już istniejącego obiektu. Organ wskazał, iż zgodnie z obowiązującym w dniu orzekania art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. nr 106, poz. 1126 ze zm.) w zakresie samowoli budowlanej, do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 I 1995 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Tymczasem zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 24 X 1974 r. Prawo budowlane, obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod zabudowę innego rodzaju. Organ zauważył, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Z., uchwalonego przez Radę Miejską w Z. uchwałą nr XXXIII/234/93 z dnia 27 IV 1993 r., ogłoszoną w Dz.Urz. Województwa Pilskiego nr 7 z dnia 17 V 1993 r. nieruchomość znajduje się na terenie istniejącej i projektowanej zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej. Z kolei zgodnie z zapisami miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego brzegu Jeziora Miejskiego w Z. (uchwała Rady Miejskiej w Z. z dnia 29 XII 1992 r., nr XXX/314/92) teren, na którym powstał obiekt jest oznaczony jako 19 KxP – droga pieszo – jezdna umożliwiająca dojazd do działek budowlanych 4 Mj. W odwołaniu od powyższej decyzji R.M. zarzucił organowi I instancji oparcie rozstrzygnięcia na nieobowiązującym akcie prawnym, tj. ustawie z dnia 24 X 1974 r. Prawo budowlane. Odwołujący się podkreślił również, iż nigdy nie udowodniono, aby obiekt został faktycznie wybudowany bez pozwolenia na budowę. W trakcie postępowania R.M. wskazał jedynie, że on takiego dokumentu nie posiada. Zdaniem Odwołującego się jest to sytuacja zrozumiała, gdyż w czasie, gdy to pozwolenie było wydawane urzędnicy nie mieli w zwyczaju go poświadczać. Odwołujący się podkreślił również, iż ubieganie się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie potwierdza okoliczności, iż chciał on zalegalizować samowolę budowlaną. Wniosek taki można by wysnuć jedynie wtedy, gdyby Odwołujący się ubiegał się o pozwolenie na budowę. R.M. zarzucił również organowi instancji wybiórcze uwzględnianie wniosków dowodowych i w konsekwencji błędne ustalenia stanu faktycznego. Poza tym – zdaniem Odwołującego się – stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (decyzja z dnia [...] r.) nie przesądza o tym, iż organ stwierdził niezgodność inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego. R.M. zarzucił też Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego naruszenie licznych zasad postępowania administracyjnego, poprzez m.in. zwłokę w rozpatrzeniu sprawy, dokonywanie czynności bez wiedzy strony, uniemożliwianie stronom wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. W odwołaniu wyjaśniono również szczegółowo, iż budowa nie narusza postanowień szczegółowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zresztą zaczął obowiązywać 6 miesięcy po rozpoczęciu budowy. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 oraz na podstawie art. 104 kpa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy, odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu przychylił się w całości do poglądów wyrażonych w decyzji organu I instancji. Inspektor podkreślił szczególnie, iż przy ocenie zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego, należy brać po uwagę zarówno ogólny jak i szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego. W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego R.M. powtórzył swe zarzuty zawarte w odwołaniu wskazując, że organ II instancji bezkrytycznie zaakceptował naruszenie prawa dokonane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący podkreślił, że wbrew ustaleniom I instancji budowa spornego obiektu została ukończona już w grudniu 1992 r., a nie w 1993 r. Zaznaczył również, że posiada pełną dokumentację projektową dotyczącą budynku, ale nikt od niego tej dokumentacji w postępowaniu nie żądał. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał w całości swą dotychczasowa argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Nie ulega kwestii, że obiekt, którego dotyczyło postępowanie został wybudowany przed 1 I 1995 r. Okoliczności sprawy nie pozwalają też na wątpliwość, iż inwestycja została zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący twierdził, że pozwolenie zostało wydane, ale nie potrafił takiego dokumentu okazać. Tymczasem organ administracji mógł żądać okazania pozwolenia na budowę na podstawie art. 65 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. nr 106, poz. 1126 ze zm.), a sam Skarżący miał obowiązek przechowywania tego dokumentu zgodnie z § 34 ust. 2 obowiązującego w dniu ukończenia budowy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz.U. nr 8, poz. 48 ze zm.). Warto wskazać, że organy orzekające zwróciły się jeszcze dodatkowo do Starosty Powiatowego z prośbą o zbadanie, czy prowadzone było w ogóle postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę. Odpowiedź była negatywna. Zgodnie zatem z jednoznaczną dyspozycją art. 103 ust. 1 w związku z art. 108 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. nr 106, poz. 1126 ze zm.), w sprawach dotyczących ewentualnej rozbiórki obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę, stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 X 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.). Bezzasadny i niezrozumiały jest więc zarzut Skarżącego, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały wydane w oparciu o nieaktualny stan prawny. Zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 24 X 1974 r. Prawo budowlane, obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. Kluczową kwestią jest zatem ustalenie, czy inwestycja nie narusza ustaleń zawartych w obowiązującym na danym terenie miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z akt sprawy wynika, że działki nr [...],[...] i [...] znajdują się na terenach oznaczonych symbolami 10 MN, 19 KxP, 4 Mj i 13 Zp w Szczegółowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Brzegu Jeziora Miejskiego w Z., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Z. nr XXX/214/92 z dnia 29 XII 1992 r. i ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa Pilskiego nr 6/93 z dnia 4 V 1993 r., poz. 47. Symbole zawarte w planie oznaczają odpowiednio: 10 MN – teren istniejącej zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej, pozostawiony przy dotychczasowym sposobie użytkowania; 19 KxP – droga pieszo – jezdna, umożliwiająca dojazd do działek budowlanych; 4 Mj – teren projektowanej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej (z wyszczególnionymi warunkami architektonicznymi); 13 Zp – teren zieleni urządzonej wzdłuż pasa technicznego. Uchwałą Rady Miejskiej Miasta Z. z dnia 27 IV 1993 r., nr XXXIII/234/93, ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Pilskiego nr 7/93 z dnia 17 V 1993 r. wprowadzono dla tego terenu również Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego miasta Z. Działki, na którym leży samowolnie wybudowany obiekt oznaczone są w tym planie symbolami A 11 Mj i A 8 ZP, które oznaczają odpowiednio: A 11 Mj – "teren istniejącej i projektowanej zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej. Istniejący warsztat samochodowy do likwidacji. Zmiana funkcji na nieuciążliwą. Zakaz budowy budynków gospodarczych"; A 8 ZP – "teren projektowanej zieleni parkowej wzdłuż jeziora objęty planem szczegółowym zagospodarowania brzegu jeziora Miejskiego. Wzdłuż ciąg spacerowy ogólnie dostępny. Wchłonięcie cmentarza poewangelickiego i uporządkowanie kwater". W piśmie skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., Urząd Miejski w Z. wyjaśnił, że Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego nie uchylił postanowień Szczegółowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Brzegu Jeziora Miejskiego w Z. Słusznie urząd ten wskazał, że plan ogólny nie zawiera żadnego zapisu dotyczącego uchylenia wcześniejszego planu szczegółowego, a we fragmencie dotyczącym działek nr [...],[...] i [...] nawet się na niego powołuje. Należy przypomnieć, że zgodnie z obowiązującym w dniu uchwalania obydwu planów art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1989 r., nr 17, poz. 99 ze zm.) to właśnie miejscowy plan szczegółowy określa przeznaczenie gruntu, wyznacza linie rozgraniczające te grunty, ustala zasady uzbrojenia terenu oraz zasady kształtowania zabudowy, a w miarę potrzeby również inne warunki i wytyczne. Art. 27 ust. 2 stanowił ponadto, iż miejscowe plany szczegółowe sporządza się dla obszarów określonych w miejscowym planie ogólnym. W konsekwencji, biorąc pod uwagę regulację art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym należy przyjąć, że od 1 VI 1993 r., tj. po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia planu ogólnego, dla wyżej wymienionych działek obowiązywały obydwa plany zagospodarowania przestrzennego – ogólny i szczegółowy. Słusznie zatem uznano w decyzjach organów I i II instancji, że nie ma możliwości legalizacji żadnego budynku na terenie przeznaczonym pod realizację drogi pieszo – jezdnej. Skarżący podnosi w skardze, że budowa obiektu została ukończona już w grudniu 1992 r. Nawet przyjęcie tej wersji stanu faktycznego w niczym nie zmienia sytuacji, gdyż ustalenia dotyczące drogi pieszo – jezdnej zawarte były w Szczegółowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Brzegu Jeziora Miejskiego w Z., który wówczas już obowiązywał. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. /-/ E.Podrazik /-/ A.Zieliński /-/ St.Małek MarK