II SA/Po 787/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-11-21
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa i finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w całości, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sytuacja rodzinna, majątkowa i finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w całości. Po zaspokojeniu koniecznych potrzeb utrzymania rodziny i nieruchomości, nie pozostają wolne środki pozwalające na pokrycie kosztów sądowych oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący R. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w związku ze skargą na decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy. Skarżący przedstawił swoją sytuację finansową, wskazując na niskie dochody z emerytur, ponoszone koszty utrzymania rodziny, leków oraz utrzymania nieruchomości i gruntu rolnego. Mimo wezwań do uzupełnienia wniosku, skarżący podtrzymał swoje stanowisko, przedkładając dodatkowe dokumenty.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego R. G. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla R. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia 1. zwolnić skarżącego R. G. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla R. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Skarżący R. G. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jedynym źródłem dochodu jest emerytura jego oraz żony. Emerytury wynoszą [...] zł oraz [...] zł brutto miesięcznie. Oświadczył, że działalności gospodarczej nie prowadzi. Nie posiada z żoną żadnych innych dochodów. Mieszkanie w P. o powierzchni [...] m² zamieszkują dwaj synowie i córka, którzy są na własnym utrzymaniu. Posiada nieruchomość położoną w C. o powierzchni [...] ha, [...] klasy, ze starym domem, który wyremontował. Gospodarstwa rolnego nie prowadzi, utrzymuje grunt rolny w kulturze rolnej. Z uwagi na stan zdrowia ponosi kosztów leków w kwocie [...] zł miesięcznie. Nadto wskazał, że żona nie posiada żadnego majątku, nie posiadają oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Nadto oświadczył, że nie ma kredytów, ani pożyczek. Wyszczególnił ponoszone koszty: obowiązkowe ubezpieczenie [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł, opłata za telefon, internet, TV [...] zł, prąd [...] zł, gaz [...] zł, kanalizacja [...] zł, wywóz śmieci [...] zł., za wodę [...] zł, ubezpieczenie na życie [...] zł kwartalnie. Skarżący przedłożył kserokopie decyzji ZUS, z których wynika, że do wypłaty otrzymuje świadczenie w wysokości [...] zł, a jego żona [...] zł. netto miesięcznie.
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.") skarżący powtórzył, że jedynymi dochodami jego oraz żony są emerytury, roczne zeznania podatkowe składał za nich organ rentowy, nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej. Odziedziczył nieruchomość w Czerwonaku, która ma powierzchnię [...] ha, częściowo jest zalesiona, posadowiony jest 200 letni dom, który jest w bardzo złym stanie technicznym. Podał, że nie prowadzi działalności rolniczej, posiadany grunt rolny utrzymuje w kulturze rolnej i otrzymał z tego tytułu w 2016r. dopłaty w kwocie [...] zł. Środki te przeznacza na utrzymanie nieruchomości w kulturze rolnej. Podał, że nie posiada żadnych samochodów i motorów. Przedłożył wyciągi z rachunku bankowego oraz kopie faktur za media, które odzwierciedlają ponoszone koszty miesięcznego utrzymania. Łączne koszty miesięcznego utrzymania nieruchomości to około [...] zł. Nadto podał, że zakupił opał na sezon grzewczy o wartości [...] zł.
Nadto skarżący przedłożył wyciąg z rachunku bankowego za okres od maja 2016r. do 03 listopada 2016r. z którego wynika, że miesięczne salda są dodatnie, i wynosiły [...] zł.
Przepis art. 246 §1 P.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (a taką osobą w niniejszej sprawie jest skarżący). W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a).
Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006r., sygn. akt II FS 741/06). Wobec powyższego, ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że taki wnioskodawca powinien poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy.
Z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że sytuacja rodzinna, majątkowa i finansowa wnioskodawcy uzasadnia stanowisko, że nie dysponuje on środkami potrzebnymi na zapłacenie kosztów niniejszego postępowania.
Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że otrzymuje stałe wpływy z tytułu emerytury oraz jednorazowe dopłaty do gruntu rolnego. Z dochodu tego oraz emerytury żony ponosi wszystkie stałe koszty koniecznego utrzymania domu, rodziny oraz utrzymuje grunt w kulturze rolnej. Nie ma żadnych zaległości płatniczych, nie korzysta również z kredytów, czy pożyczek.
Zaznaczyć należy, że skarżący wykorzystuje posiadany majątek nieruchomy na zaspokojenie potrzeb bytowych oraz utrzymuje grunt rolny w kulturze rolnej.
Z przedstawionej sytuacji finansowej i majątkowej rodziny wynika, że po zaspokojeniu koniecznych potrzeb utrzymania nie pozostają wolne środki w wysokości, która pozwoliłaby ponieść koszty sądowe należne w niniejszej sprawie oraz koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w całości.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło