II SA/Po 787/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-05-29

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy jest właściwy do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest właściwy do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Dotyczy to zarówno wynagrodzenia za I instancję, jak i za postępowanie międzyinstancyjne (sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej). Wysokość przyznanego wynagrodzenia powinna być ustalana na podstawie przepisów rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości obowiązujących w dacie podejmowania czynności.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał wniosek adwokata C.R. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu R.G. w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą ustalenia warunków zabudowy. Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego pełnomocnika z urzędu. Sąd I instancji oddalił skargę. Pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi C.R. od Skarbu Państwa wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w I instancji oraz w postępowaniu międzyinstancyjnym, wraz z podatkiem VAT.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata C.R. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia 1. przyznać adwokatowi C.R. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w I instancji wynagrodzenie w kwocie [...]zł ([...]), w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...]zł ([...]), 2. przyznać adwokatowi C.R. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu), tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu międzyinstancyjnym wynagrodzenie w kwocie [...] zł ([...]), w tym [...]zł ([...]) tytułem podatku od towarów i usług. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z 21 listopada 2016r. w ramach prawa pomocy zwolnił skarżącego R. G. od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącego adwokata, jako pełnomocnika z urzędu. Osobę adwokata C. R. wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka. Pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe w sprawie oraz zastępujący go aplikant adwokacki stawił się na rozprawie przed Sądem I instancji. Pełnomocnik złożył wniosek o zasądzenie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej z urzędu oświadczając, że nie zostały one uiszczone nawet w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 06 kwietnia 2017r. oddalił skargę. Pismem z 23 maja 2017r. pełnomocnik wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku Sądu wraz z wnioskiem o zasądzenie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej z urzędu oświadczając, że nie zostały one uiszczone nawet w części. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 780, ze zm., dalej "P.p.s.a.") do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokatowi lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 02 listopada 2016 r. W treści przepisu § 22 powyższego rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, t.j. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarga do Sądu Administracyjnego została wniesienia 15 września 2016r., zatem w przedmiocie kosztów pomocy prawnej pełnomocnika z urzędu za I instancję zastosowanie znajduje poprzednie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 2015r. Wobec powyższego w myśl przepisu §2 rozporządzenia z 2015r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015r. opłatę, rozumianą jako wynagrodzenie pełnomocnika, ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015r. opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2015r. opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę maksymalną obliczoną na podstawie §8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 1.200 zł c) w innej sprawie – 480 zł. Przedmiotowa sprawa kwalifikuje się do spraw opisanych w § 21 ust. 1 pkt 1 c), gdyż przedmiot sprawy nie stanowi należności pieniężnej. Opłata maksymalna wynosi zatem 480 zł. W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze podjęte przez pełnomocnika czynności procesowe, zgodnie zatem z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015r., należało ustalić opłatę za czynności adwokata w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia z 2015r., czyli w wysokości ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 480 zł. Uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu (§4 ust. 2 rozporządzenia z 2015r.), należało przyznać za udzieloną skarżącemu nieopłaconą pomoc prawną opłatę w wysokości [...] zł. Opłatę za udzielenie pomocy prawnej skarżącemu w kwocie [...] zł. podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, kwotę [...]zł. Pełnomocnikowi należało, zatem przyznać za czynności podjęte w I instancji opłatę w łącznej wysokości [...]zł. Natomiast opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została wniesiona 24 maja 2017r., zatem w czasie obowiązywania aktualnego rozporządzenia z 03 października 2016r., zastosowanie znajdują zatem nowe przepisów dotyczące ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy i wysokości 150 % opłat określonych w rozdziałach 2-4 (ust. 2). W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu, który prowadził sprawę również w I instancji, należało przyznać pełnomocnikowi za udzieloną skarżącemu nieopłaconą pomoc prawną obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wynagrodzenie w kwocie [...] zł, podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, w kwocie [...]zł., łącznie [...]zł. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło