II SA/Po 792/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-12-17

Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której sytuacja finansowa jest rzeczywiście trudna, a dochody są niskie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca, będąca osobą starszą, utrzymująca się wraz z córką z niskich świadczeń społecznych i ponosząca znaczne koszty utrzymania nieruchomości i mediów, znajduje się w rzeczywiście trudnej sytuacji finansowej. Mając na uwadze, że posiadany majątek nie generuje dochodów pieniężnych, a skarżąca nie jest w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia adwokata z wyboru, sąd przyznał jej prawo pomocy w częściowym zakresie, zwalniając od dalszych kosztów sądowych ponad uiszczony wpis i ustanawiając adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca S. C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wnioskodawczyni, 87-letnia osoba, opisała swoją trudną sytuację finansową, wskazując na wysokie koszty utrzymania domu, mediów, leków i konieczność remontów, przy jednoczesnym niskim dochodzie z emerytury i renty córki. Posiada majątek nieruchomy, ale nie generuje on dochodów pieniężnych.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono S.C. od kosztów sądowych ponad uiszczony wpis od skargi. 2. Ustanowiono dla S.C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie postanawia 1. zwolnić S.C. od kosztów sądowych ponad uiszczony wpis od skargi, 2. ustanowić dla S.C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca S. C. w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi zapłaciła wymaganą należność, a następnie wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od dalszych kosztów sądowych. We wniosku o prawo pomocy wskazała, że aktualnie jest osobą w wieku 87 lat, mieszka na uboczu wsi P., w starym poniemieckim domu połączonym z oborą i kurnikiem. Wnioskodawczyni podała, że dom wymaga remontów, zwłaszcza dachu na skutek wichur, co wymaga nakładów w wysokości od kilkuset do 2.000 zł. Wnioskodawczy wskazała, że zakup i dowóz opału (150 zł miesięcznie), opłaty za prąd (100 zł miesięcznie), za gaz w butlach (40 zł) i wodę pochłaniają około 2.000 zł rocznie. Nadto opłacać należy również podatek od nieruchomości i ubezpieczenie w kwocie około 100 zł rocznie. Dojazd do lekarza i lekarstwa kosztuje około 1.500 zł rocznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że absolutnie nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych oraz adwokata. Wnioskodawczyni wskazała, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z córką, która jest wdową i nie posiada własnego majątku. Utrzymują się z emerytury wraz z dodatkiem energetycznym w wysokości [...] zł brutto oraz renty córki w wysokości [...] zł brutto, co daje łącznie [...] zł brutto miesięcznie. Nadto wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni [...] m², w tym obora i kurnik stanowią około [...] m², grunt rolny o powierzchni [...] ha oraz budynek gospodarczy – [...] m² i stodołę – [...] m². Wnioskodawczyni oświadczyła, że grunt rolny użytkuje jej wnuczka w zamian za ziemniaki i zboże dla kur. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności związanych z postępowaniem sądowym (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej jest rzeczywiście trudna. Jest osobą w starszym wieku, co wymaga zwiększonych wydatków na opiekę zdrowotną i lekarstwa. Utrzymuje się wraz z córką jedynie ze świadczeń społecznych w wysokości około [...] zł brutto miesięcznie na członka rodziny. Z dochodu tego utrzymać muszą nieruchomość, w której zamieszkują, uiścić opłaty za media, podatek i ubezpieczenie oraz koszty bieżącego ich utrzymania. Wnioskodawczyni posiada wprawdzie majątek nieruchomy, ale dom przeznacza na cele mieszkalne, a grunt rolny wraz z budynkami gospodarczymi i stodołą wykorzystuje jej wnuczka w zamian za pomoc rzeczową, zwyczajowo przyjętą w warunkach wiejskich. Wnioskodawczyni nie uzyskuje, więc z tego majątku środków pieniężnych, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Biorąc pod uwagę rzeczywiste koszty rynkowego honorarium adwokata, stwierdzić należy, że przestawiona przez wnioskodawczynię kondycja finansowa pozwala również przewidzieć, iż nie ma możliwości zgromadzenia dostatecznych środków na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze ocena sytuacji majątkowej, finansowanej i dochodów skarżącej doprowadziła do wniosku, że jest uprawniona do skorzystania z prawa pomocy w części pozostałej ponad już uiszczony wpis od skargi. Nadto należy wskazać, że zgodnie z dyspozycja art. 249 ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć, Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło