II SA/Po 792/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-09-25

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy choroba strony lub jej dziecka, która wystąpiła w okresie między doręczeniem wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi a terminem na ich uzupełnienie, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do dokonania tej czynności procesowej?
Ratio decidendi
Choroba strony lub jej dziecka, aby mogła stanowić podstawę do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, musi mieć charakter nagły i niespodziewany, rzeczywiście uniemożliwiać podjęcie czynności oraz być przyczyną uchybienia terminowi. Sam fakt choroby nie jest wystarczający, zwłaszcza gdy strona mimo choroby złożyła pismo procesowe, ale z opóźnieniem.
Stan faktyczny
A. K. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wezwaniem z dnia 13 października 2016 r. został zobowiązany do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni. Pomimo złożenia pisma uzupełniającego w dniu 26 października 2016 r., skarga została odrzucona postanowieniem z dnia 10 listopada 2016 r. z powodu braku uzupełnienia braków w terminie. A. K. wniósł o przywrócenie terminu, powołując się na chorobę swoją i syna. Sąd odmówił przywrócenia terminu, uznając, że choroba nie była wystarczającą przeszkodą uniemożliwiającą terminowe złożenie pisma.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 25 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 30 czerwca 2016 r. [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi /-/ W. Batorowicz Skargą z dnia 29 sierpnia 2016 r. A. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wezwaniem z dnia 13 października 2016 r. A. K. został zobowiązany do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braku formalnego skargi poprzez nadesłanie 1 odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego. Ponadto, pouczono, że nieusunięcie braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie spowoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (k. 13 akt sąd.). Powyższe wezwanie zostało doręczone w dniu 18 października 2016 r. (k. 14 akt sądowych). Wraz z pismem sporządzonym 21 października 2016 r., a nadanym dnia 26 października 2016 roku (k. 19 akt sądowych) A. K. złożył do tutejszego Sądu odpis skargi, uzupełnienie skargi oraz załączone pismo Wójta Gminy D.. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 listopada 2016 r. (k. 21 akt sądowych) odrzucono skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. Wojewódzkiego uwagi na brak uzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Pismem z dnia 30 listopada 2016 r., nazwanym zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 listopada 2016 r. A. K. zaskarżył w całości postanowienie o odrzuceniu skargi. W treści pisma wniósł o "przyjęcie uzupełnienia braków formalnych skargi, gdyż opóźnienie terminu wysłania ww. dokumentów spowodowane było czynnikami niezależnymi – chorobą dziecka Miłosza oraz moją". Jak wyjaśniono w treści pisma, skarżący odebrał wezwanie w dniu [...] października 2016 r., a zachorował wraz z synem w dniu [...] października 2016 r. Po ustaniu choroby skarżący natychmiast uzupełnił braki skargi. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2017 r. zwolnił A. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego radcę prawnego. Pismem z dnia 28 sierpnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego – radca prawny K. O., wyjaśnił, że pismo z dnia 30 listopada 2016 r. należało traktować jako wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu pisma podniesiono, że skarżący samodzielnie wychowuje piątkę dzieci. W październiku 2016 r. zachorował zarówno syn skarżącego, jak i sam skarżący. Okoliczność powyższą potwierdza historia wizyt A. K. w przychodni, gdzie wskazano, że w dniu [...] października 2016 r. zdiagnozowano u skarżącego przeziębienie, natomiast u jego syna gorączkę oraz kaszel. Jak podkreślił pełnomocnik, skarżący, z uwagi na wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą nie korzysta ze zwolnienie L-4. Fakt choroby, oraz konieczność opiekowania się pozostałymi dziećmi spowodował niemożność uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie, co uzasadnia przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 §1 ustawy procesowej pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Zarówno w orzecznictwie, jak i w literaturze przedmiotu przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przywrócenie uchybionego terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Zarówno w orzecznictwie, jak i w literaturze przedmiotu przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przywrócenie uchybionego terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Odnosząc powyższe uwagi ogólne do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Za takie nie mogą być uznane, w ocenie Sądu, okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu, dotyczące stanu zdrowia skarżącego. Podkreślić należy, że choroba jako taka nie stanowi przyczyny usprawiedliwiającej przywrócenie terminu. Choroba musi mieć charakter nagły, musi zatem wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Dopiero zatem uwiarygodnienie, że choroba miała charakter niespodziewany i nagły, a jej wystąpienie uniemożliwiło stronie prowadzenie swych spraw może usprawiedliwiać brak dokonania czynności procesowej w terminie (por. postanowienia NSA: z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt I FZ 508/13; z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 701/14 i z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1172/14). Sąd stoi na stanowisku, że choroba strony może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdy rzeczywiście uniemożliwia podjęcia czynności procesowej. Sam fakt występowania choroby nie może być potraktowany jako przyczyna usprawiedliwiająca bezczynność strony. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że istotnie, dokumentacja przedstawiona przez skarżącego wskazuje, że październiku 2016 r. zachorował zarówno syn skarżącego, jak i sam skarżący. Okoliczność powyższą potwierdza historia wizyt A. K. w przychodni, gdzie wskazano, że w dniu 19 października 2016 r. zdiagnozowano u skarżącego przeziębienie, natomiast u jego syna gorączkę oraz kaszel. Sąd nie kwestionuje trudności, jakie niewątpliwie wystąpiły wówczas w życiu skarżącego. Zwraca jednak uwagę fakt, że pismo przewodnie, dotyczące uzupełnienia braków formalnych skargi zostało sporządzone w dniu 21 października 2016 r. (taką opatrzono ją datą), a nadane dopiero w dniu 26 października 2016 r. Sąd nie daje zatem wiary wyjaśnieniom skarżącego, że uchybienie terminu było spowodowane wyłącznie chorobą jego oraz dziecka, którym się opiekuje. Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. /-/ W. Batorowicz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło