II SA/Po 792/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-04-28

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego, obejmująca utrzymanie pięciorga dzieci, zaciągnięty kredyt hipoteczny, trudności w bieżących opłatach oraz niskie dochody, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków na koszty sądowe i wynagrodzenie pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący A. K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, argumentując trudną sytuacją finansową i rodzinną. Przedstawił dochody z emerytury wojskowej, alimentów i świadczeń z pomocy społecznej, a także wydatki związane z utrzymaniem pięciorga dzieci, kredytem hipotecznym i bieżącymi opłatami. Dołączył dokumentację potwierdzającą jego sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono A. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla A. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia 1. zwolnić A. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla A. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Skarżący A. K. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego i adwokata, nie jest bowiem prawnikiem i nie rozumie treści uzasadnienia decyzji organu. We wniosku skarżący argumentował, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z piątką dzieci, z których czwórka jest małoletnich. Posiada dom o powierzchni [...] m² o wartości [...] zł, na który zaciągnął kredyt hipoteczny, ze spłatą przez 18 lat. Posiada samochód osobowy Dacia Logan z 2010r. Skarżący oświadczył, że otrzymuje świadczenie w Wojskowego Biura Emerytalnego w wysokości [...] zł netto miesięcznie oraz alimenty w łącznej wysokości [...] zł. miesięcznie. Odnośnie stałych wydatków utrzymania powołał się na ustalenie sądu rodzinnego, że koszt utrzymania dzieci stanowi [...]zł miesięcznie. Skarżący wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy oświadczył, że nie posiada lokat bankowych, spłaca pożyczki na jedzenie dla dzieci i bieżące wydatki. Od czasu jak otrzymuje świadczenie 500+ w wysokości [...] zł płaci opłaty za media, sporadycznie korzysta z pożyczek na bieżące utrzymanie, nadal jednak ma trudności z opłatami za wodę i gaz, zapłacił za prąd [...] zł w listopadzie 2016r. Korzysta z pomocy społecznej - otrzymuje świadczenie rodzinne w wysokości [...] zł, oraz zasiłki celowe na drewno opałowe, obiady w szkole dla dzieci. Podał, że jest wpisany do BIK i nie otrzyma pożyczki w żadnym banku. Spłaca kredyt na zakup domu, który jest w stanie do remontu. Posiada we współwłasności samochód Skoda Felicja z 2000r. oraz samochód ciężarowy Dacia Logan z 2010r. Prowadził działalność gospodarczą do 31 stycznia 2017r., która obecnie jest zawieszona. Na poparcie powyższych twierdzeń przedłożył dokumentację źródłową potwierdzającą zgłoszenie zawieszenia działalności gospodarczej, otrzymywanych świadczeń z opieki społecznej, PIT za 2016r., z którego wynika łączny dochód w wysokości [...] zł brutto oraz wyciągi z rachunku bankowego. Z wyciągów tych wynikają podane przez skarżącego źródła dochodów rodziny w tytułu emerytury wojskowej skarżącego, alimentów i świadczeń z pomocy społecznej oraz ponoszone koszty utrzymania rodziny na opłaty i wyżywienie dzieci. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże że nie ma możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej. Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego przedstawiona we wniosku o prawo pomocy oraz jego uzupełnieniu uzasadnia ocenę, że skarżący nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych sześcioosobowej rodziny, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty sądowe i tym bardziej koszty wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Skarżący ma na utrzymaniu piątkę dzieci, które nie uzyskują żadnych dochodów, a czwórka z nich jest małoletnia i wymaga zwiększonych wydatków na potrzeby szkolne. Nadto skarżący jest obciążony kosztami zaciągniętego kredytu na zakup domu, w celu zapewnienia rodzinie potrzeb bytowych. Wspomaga się pożyczkami i gdy brakuje środków nie płaci w terminie należności za media. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość uzyskiwanego dochodu z trudem pozwala jedynie na zaspokojenie najpotrzebniejszych kosztów koniecznego utrzymania rodziny skarżącego. Nie pozwala na generowania jakichkolwiek oszczędności. Posiadany majątek nieruchomy wykorzystuje na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, a posiadane samochody znajdują się we współwłasności i skarżący nie ma samodzielnych możliwości dysponowania tym majątkiem. Skarżący nie posiada przy tym żadnego innego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe dochody. Przyznać zatem należy skarżącemu prawo pomocy w żądanym zakresie. Zaznaczyć przy tym należy, że w ramach prawa pomocy przyznaje się jednego z profesjonalnych pełnomocników, zatem ustanowiono radcę prawnego, jako pierwszego wskazanego we wniosku na formularzu PPF. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło