II SA/Po 795/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Sprawa Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia 1. zwolnić W. B. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad wpis sądowy od skargi, 2. ustanowić dla W. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 października 2011r. odrzucono skargę skarżącej W. B. z powodu uiszczenia wpisu sądowego od tej skargi z przekroczeniem siedmiodniowego terminu. Pismem z dnia 27 października 2011r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy. We wniosku włożonym na urzędowym formularzu PPF wskazała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz o ustanowienie adwokata. Argumentowała, że nie stać jej na opłacenie wynagrodzenia adwokata. Otrzymuje niską emeryturę, z której opłaca koszty leków, mieszkania i na pozostałe wydatki na życie pozostają jej grosze. Oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką. Razem utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 1.637,80 zł brutto miesięcznie. Nadto podała, że posiada mieszkanie o powierzchni 17 m². Oświadczyła, że nie dysponuje żadnymi innymi nieruchomościami, wartościowymi ruchomościami, czy oszczędnościami. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) wniosek o prawo pomocy wywiera skutki prawne od daty jego wniesienia. Nie obejmuje więc zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Oznacza to, że prawo pomocy obejmuje jedynie obowiązek uiszczenia kosztów na przyszłość od dnia złożenia wniosku. Wobec tego zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie obejmuje wpisu od skargi. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania jej i rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Skarżąca wraz z córką utrzymuje się jedynie z emerytur i to w niskiej wysokości. Kwota osiąganego dochodu wskazuje, że wnioskodawczyni z trudem zaspokaja nawet bieżące potrzeby koniecznego utrzymania jej i rodziny. Z uwagi na wiek i stan zdrowia ograniczone są więc jej możliwości zarobkowania i zwiększone koszty bieżącego utrzymania w związku z dodatkowymi wydatkami na leki. Przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części. Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że skarżąca nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Podkreślić przy tym należy, że sprawa znajduje się na etapie ewentualnej skargi kasacyjnej, w którym obowiązuje tzw. przymus adwokacko-radcowski. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska