II SA/Po 796/04
WyrokWSA w Poznaniu2005-04-15
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Barbara Kamieńska, Aleksandra Łaskarzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności poprzez niewłaściwe ogłoszenie o wyłożeniu projektu planu, skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały Rady Miasta?Ratio decidendi
Naruszenie procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, polegające na niezgodnym z prawem ogłoszeniu o wyłożeniu projektu planu (np. poprzez publikację w prasie i obwieszczenie na tablicy ogłoszeń po terminie wyłożenia), stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Nawet jeśli uchybienie procedury nie uniemożliwiło złożenia skargi, to każde naruszenie trybu uchwalania planu skutkuje jego nieważnością.Stan faktyczny
Skarżący zaskarżyli uchwałę Rady Miasta z dnia 30 czerwca 2004r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta S. – część B, zarzucając naruszenie procedury jej uchwalania, w szczególności dotyczące sposobu i terminu wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu oraz ogłoszenia o tym fakcie. Skarżący podnosili, że naruszenia te, w tym błędne informacje o organie właściwym do przyjmowania protestów i zarzutów oraz zbyt późne publikacje, skutkują nieważnością uchwały. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że procedura została przeprowadzona prawidłowo, a wszelkie uchybienia nie miały wpływu na możliwość zapoznania się z projektem planu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność uchwały nr XXI/143/2004 Rady Miasta z dnia 30 czerwca 2004r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta S. – część B, uznał, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Rady Miasta na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga /spr./ Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2005r. przy udziale sprawy ze skargi D. i J. N., E. i W.S. na uchwałę Rady Miasta z dnia 30 czerwca 2004r. Nr XXI/143/2004 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność uchwały nr XXI/143/2004 Rady Miasta z dnia [...] czerwca 2004r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta S. – część B; II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Rady Miasta na rzecz skarżących D. i J. N. kwotę 300zł (trzysta złotych), E. i W. S. kwotę 300zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów wpisu. /-/B. Kamieńska /-/B. Drzazga /-/A. Łaskarzewska
Dnia 27 czerwca 2002r. Rada Miasta S. podjęła uchwałę nr XXXVIII/340/2002 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta S.
Dnia 20 listopada 2003r. Rada Miasta S. podjęła uchwałę nr XIII/94/2003 w sprawie zmiany uchwały nr XXXVIII/340/2002 dotyczącej przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. Zmiana polegała na dodaniu w § 1 ustępu 2 w brzmieniu:
2. Realizacja ustępu 1 może nastąpić poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części Miasta S.
Dnia [...] stycznia 2004r. sporządzono zawiadomienie o terminie wyłożenia do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu oznaczonego symbolem MN5, położonego w rejonie ulic [...],[...],[...].
Wskazano, że nastąpi to dnia od 21 stycznia 2004r. do 16 lutego 2004r. w siedzibie Urzędu Miasta S. przy ulicy [...].
Zawiadomienie zawierało postanowienie art. 23 i 24 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 99.15.139ze zm.). Ponadto pouczenie, iż protesty i zarzuty można składać na piśmie do Zarządu Miasta z podaniem oznaczenia nieruchomości, w terminie nie dłuższym niż 14 dni po upływie okresu wyłożenia.
Odpis zawiadomienia otrzymali skarżący.
Zawiadomienie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta w S. wywieszono od dnia 12 stycznia 2004r. do 16 lutego 2004r.
Komunikat powyższej treści został opublikowany w "[...]" z dnia [...] stycznia 2004r., z tą różnicą, iż to Burmistrza Miasta S. wskazano jako organ, do którego można zgłaszać protesty i zarzuty.
Wspomniany projekt nie zawierał postanowień co do sytuowania bezpośrednio przy granicy działki wolnostojących budynków gospodarczych i garażowych.
Zarzuty co do powyższego projektu złożyli J. i T. G., M. i B. W., J. i W. W., G. i D. B.
Dnia [...] marca 2004r. Burmistrz Miasta S. sporządził zawiadomienie o terminie wyłożenia do publicznego wglądu projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu oznaczonego symbolem MN5, położonego w rejonie ulic [...], [...], [...] wraz z prognozą, o której mowa w przepisach o ochronie środowiska.
Zaznaczono, iż będzie to miało miejsce w dniach od 08 marca 2004r. do 31 marca 2004r. w siedzibie Urzędu Miasta S. Zacytowano treść przepisów art. 23, 24 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 99.15.139 ze zm.).
Pouczono, że zainteresowani mogą zgłaszać protesty i zarzuty na piśmie do Burmistrza Miasta z podaniem oznaczenia nieruchomości w terminie nie dłuższym niż 14 dni po upływie okresu wyłożenia.
Zawiadomienie otrzymali skarżący, zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta S. Przy czym na jednym z dokumentów obwieszczenia wskazano, że miało to miejsce w okresie od 08 marca 2004r. do 15 kwietnia 2004r., zaś na drugim dokumencie wskazano dzień 08 marca 2004r. do 31 marca 2004r.
Komunikat o treści obwieszczenie ukazał się w [...] nr 10 dnia [...] marca 2004r.
M. i B. W., J. i W. W., G. i D. B., T. i J. W. pismami z dnia [...] kwietnia 2004r. oświadczyli, że podtrzymują zarzuty zawarte w piśmie z dnia [...] lutego 2004r.
Dnia [...] maja 2004r. Burmistrz Miasta S. uwzględnił zarzuty
- J. i W. W.,
- M. i B. W.,
- T. i J. W.,
- G. i D. B. w zakresie dopuszczenia zabudowy gospodarczo – garażowej.
Dnia 30 czerwca 2004r. Rada Miasta S. podjęła uchwałę nr XXI/143/2004 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta S. części "B".
W § 5 ustęp 1 pkt 5 zawarto postanowienie dopuszczające zgodnie z przepisami szczególnymi sytuowanie wolnostojących budynków garażowych i gospodarczych
a) w odległości mniejszej niż 3 metry od granicy działki budowlanej lecz nie mniejszej niż 1,5m;
b) ścianą zewnętrzną bez otworów bezpośrednio przy granicy budowy, z zachowaniem minimalnych odległości od budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości sąsiedniej.
Dnia 12 sierpnia 2004r. powyższa uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego.
Dnia [...] lipca 2004r. D. i J. N. powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym wezwali Radę Miasta S. do usunięcia naruszonego uchwałą numer XXI/143/04 z dnia 30 czerwca 2004r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. w części "B" interesu prawnego i nabytych uprawnień.
W uzasadnieniu podnieśli, że treść § 5 pkt 5 lit. B uchwały stwarza realne zagrożenie obudowania całej działki od strony południowej czterema, od strony wschodniej co najmniej jednym takim budynkiem. Budując dom sądzili, że sąsiedzi nie będą mogli nic wznosić przy granicy.
Dnia [...] sierpnia 2004r. Rada Miasta S. skierowała do wymienionych informację, że wezwania z uwagi na przerwę wakacyjną zostanie rozpoznane dnia [...] września 2004r.
Dnia 10 września 2004r. podjęta została uchwała Rady Miasta S. w sprawie uznania wezwania za niezasadne i odmówienia uchylenia uchwały w sprawie planu z dnia 30 czerwca 2004r.
Dnia [...] lipca 2004r. E. i W. S. powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym wezwali Radę Miasta S. do usunięcia ich naruszonego interesu prawnego przez uchwałę nr XXI/143/2004.
W uzasadnieniu nadmieniono, że przyjęte uchwałą rozwiązanie w zakresie posadowienia wolnostojących budynków gospodarczych i garażowych przy granicy stwarza realne zagrożenie obudowania działki ze wszystkich stron.
Podejmując budowę domu przez obowiązujący wówczas plan mieli zagwarantowane, iż sąsiedzi nie będą prowadzić żadnych budów przy granicy.
Dnia [...] sierpnia 2004r. Rada Miasta S. wystosowała do wymienionych informację, że przedstawiona w wezwaniu sprawa rozpoznana zostanie na sesji [...] września 2004r., z uwagi na przerwę wakacyjną.
Dnia [...] września do Urzędu Miasta w S. wpłynęła skarga D. i J. małżonków N. na uchwałę Rady Miasta S. numer XXI/143/2004 z dnia 30 czerwca 2004r. z żądaniem stwierdzenia nieważności tej uchwały w całości bądź uchylenie zapisu litery "b" w § 5 pkt 5 uchwały.
Zdaniem skarżących przed uchwaleniem zaskarżonej uchwały został naruszony tryb postępowania określony w art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Komunikat o terminie wyłożenia projektu planu w okresie od 8 - 31 marca 2004r. ogłoszony został w lokalnej prasie tj. w [...],[...] w dniu 09 marca 2004r. czyli w drugim dniu wyłożenia, a nie na wymagane 7 dni przed wyłożeniem.
Podobnie z obwieszczeniem o terminie wyłożenia, które na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta wywieszone było w okresach od 8 do 31 marca i od 8 do 15 kwietnia 2004r.
Skarżący podnieśli, że faktycznie projekt miejscowego planu był wyłożony w siedzibie Urzędu przez okres 18, a nie wymaganych 21 dni.
Zgodnie bowiem z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. IVSA 1683/98 z dnia 04 listopada 1999r. termin 21 dniowy przypadać musi na dni robocze urzędu i w okres ten nie mogą być wliczone dni wolne od pracy.
Zgodnie zaś z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym naruszenie trybu postępowania przy uchwalaniu planu oraz niewłaściwość organów powoduje nieważność uchwały Rady Gminy w całości lub w części.
W wypadku niestwierdzenia przez Sąd nieważności uchwały skarżący z ostrożności procesowej wnoszą o uchylenie § 5 pkt 5 zapisu lit. b w części, w której dopuszcza się sytuowanie budynków gospodarczych i garaży przy granicy. Pozostawienie tego zapisu narusza ich interes, pozbawia nabytych uprawnień, które gwarantował im poprzedni plan zagospodarowania przestrzennego.
Wskutek zapisów skarżonego planu istnieje możliwość zabudowania sąsiedniej nieruchomości i spowodowanie obudowania działki skarżących.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta S. wniosła o oddalenie skargi. W jej ocenie prace związane ze sporządzeniem planu były prowadzone zgodnie z wymaganiami zawartymi w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Wbrew zarzutom projekt planu do publicznego wglądu wyłożony był przez 51 dni. Przy obliczeniu dni uwzględnić należy okres wyłożenia zarówno w styczniu 2004r. jak i marcu tegoż roku.
Ponadto z żadnych przepisów prawa nie wynika, by termin 21 dniowy dotyczył dni roboczych.
Mylne określenie podmiotu w komunikacie prasowym, do którego można składać zarzuty bądź protest nie uniemożliwiło skarżącym ani innym zainteresowanym zapoznanie się z projektem planu.
Identycznie w przypadku błędu w zawiadomieniach kierowanych do właścicieli działek. Świadczy o tym fakt, że zainteresowanie po pierwszym wyłożeniu wnieśli zarzuty, bądź pisma skierowane do Burmistrza. Gdy chodzi zaś o zarzuty merytoryczne to wywieść należy, iż gmina ustalając dopuszczalne położenie przy granicy budynków gospodarczych i garażowych działała w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego. Za tego rodzaju postanowieniami przemawiał interes ogółu mieszkańców terenu. W obecnych czasach, gdy prawie każdy posiada samochód zachodzi potrzeba wznoszenia budynków gospodarczych i garażowych.
Wolnostojącą zabudowę garażową i gospodarczą dopuszczono ze względu na racjonalne wykorzystanie powierzchni działek oraz celem zachowania ładu przestrzennego na wyżej wymienionym terenie.
Dnia [...] października do Urzędu Miasta w S. wpłynęła skarga E. i W. S. na powyżej opisaną uchwałę.
W skardze tej zarówno, gdy chodzi o wnioski jak i podstawową treść zarzutów powtórzono co do zasady argumentację zawartą w skardze małżonków N.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu zawarła argumentację w zasadzie identyczną do tej, którą podniosła w sprawie małżonków N.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
W przedmiotowej sprawie rację mieli skarżący zaznaczając, iż dopuszczono się naruszenia trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta S. część B.
W istocie zaś naruszono przepisy art. 18 ust. 2 punkt 6 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 99.15.139 ze zm.).
W myśl jego postanowień Burmistrz Miasta wykłada projekt planu i prognozy skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze na okres co najmniej 21 dni, a o wyłożeniu ogłasza w miejscowej prasie, oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowy przyjęty w danej miejscowości co najmniej na 7 dni przed wyłożeniem.
Tymczasem w niniejszej sprawie obwieszczenie o wyłożeniu planu wywieszone na tablicy ogłoszeń oraz komunikat w prasie lokalnej ukazały się w dniach, w których wyłożenie miało już miejsce. I tak pierwszy dokument dnia 08 marca 2004r. pozostałe dnia 09 marca 2004r. w sytuacji gdy pierwszym dniem wyłożenia był 08 marca.
Fakt, iż powyższe uchybienie procedury nie doprowadziło do uniemożliwienia złożenia skargi nie ma w sprawie znaczenia. W świetle bowiem jednoznacznych postanowień art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1997r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 99.15.139 ze zm.) każde naruszenie procedury uchwalenia planu skutkuje jego nieważnością.
Za nie znajdujące podstaw prawnych uznać należy stanowisko Rady Miasta co do skutków prawnych wywołanych przez obwieszczenie o wyłożeniu planu z dnia [...] stycznia 2004r.
Skoro bowiem organ nakazał powtórzyć tę czynność z uwagi na uchybienie, to nie może później wywodzić z tych czynności określonych następstw prawnych.
Ponowienie określonych etapów procedury stanowi w istocie rodzaj ich własnej eliminacji. Tym bardziej, że ponowienie ich było zasadne z uwagi na faktycznie występujące naruszenie. I tak obwieszczenie z dnia [...] stycznia 2004r. znajdujące się na tablicy ogłoszeń w Urzędzie oraz skierowane do stron w tym do skarżących zawierało błędną informację co do organu do którego można składać protesty i zarzuty. Ponadto nie zawierało informacji o wyłożeniu do publicznego wglądu prognozy, o której mowa w przepisach o ochronie środowiska.
Informacji tej nie zawierał komunikat jaki ukazał się w [...].
Mając na względzie powyższe stwierdzić należało nieważność uchwały Rady Miasta S. z dnia 30 czerwca 2004r. nr XXI/143/2004.
Powyższego stwierdzenia nie wyklucza bezzasadność zarzutu skargi co do naruszenia procedury uchwalenia planu w zakresie długości okresu wyłożenia jego projektu.
Postanowienie przepisu art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy nie stanowi wymogu, by 21 dniowy okres liczony był z pominięciem sobót i niedziel.
Mając na względzie powyższe orzec należało jak w punkcie 1 sentencji wyroku (art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Jak w punkcie 2 orzeczono na zasadzie art. 152 ustawy.
O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 ustawy jak wyżej.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż Sąd w niniejszym uzasadnieniu pominął rozważania w zakresie prawidłowości postanowień § 5 pkt 5 lit b orzekanej uchwały, dopuszczającej sytuowanie budynków gospodarczych i garaży przy granicy.
Powyższą analizę uznał bowiem za zbędną w sytuacji stwierdzenia nieważności całego aktu.
/-/B. Kamieńska /-/B. Drzazga /-/A. Łaskarzewska
kk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło