II SA/Po 797/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 grudnia 2011r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2011r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia 1. ustanowić dla B. D. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 27 października 2011r. odrzucił skargę B. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2011r. Skarżąca pismem z dnia 24 listopada 2011r. wniosła o przyznanie adwokata z urzędu w związku z możliwością złożenia skargi kasacyjnej. Wezwana do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu, skarżąca domagała się przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (k. 61 akt sąd.). W uzasadnieniu wniosku wskazała, że poważanie choruje i leczenie zabiera sporą część renty i nie ma pieniędzy na opłacenie adwokata. Wnioskodawczyni oświadczyła, że utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości 1.365,79 zł miesięcznie. Nadto skarżąca wskazała jedynie, że nie posiada majątku nieruchomego i oszczędności. W oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) wnioskodawczyni została wezwana do osobistego uzupełniania wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi wnioskodawczyni wskazała, że jedynym źródłem jej dochodów jest renta rodzinna po mężu. Oświadczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, czasem pomaga jej córka. Nie posiada lokat bankowych, ma natomiast kredyty w P. na kwotę 30.000 zł, w S. – 12.000 zł oraz debety w kartach kredytowych w banku B. – 1.800 zł, S. na kwotę 7.000 zł, przy czym oświadczyła, że wszystkie zobowiązania spłaca terminowo i nie ma żadnych zajęć komorniczych. Mieszkanie, w którym mieszka od 2003r. jest własnością córki i zięcia, w całości oni opłacają koszty jego utrzymania. Wnioskodawczyni podała, że za swoje utrzymanie i za leki płaci około 200 zł. W załączeniu wnioskodawczyni przedłożyła: - kserokopie decyzji ZUS o wysokości renty, która wynosi 1.365,79 zł netto miesięcznie, - kserokopię zeznania rocznego PIT za 2010r. z którego wynika, że łączny przychód skarżącej wyniósł 18.876,56 zł, - kserokopie umowy restrukturyzacyjnej zadłużania z P. z [...] lipca 2009r. na łączną kwotę 36.954,46 zł ze spłatą w wysokości 636,08 zł miesięcznie, - kserokopię umowy pożyczki konsolidacyjnej ze S. z [...] marca 2010r. na łączną kwotę 23.867,83 zł ze spłatą w wysokości 412,80 zł miesięcznie, - kserokopię z informacji z S. o wysokości limitu kredytowego na kwotę 7.000 zł z wymagalną ratą na dzień 16 grudnia 2011r. w wysokości 438,18 zł., - kserokopię informacji z B. o całkowitym limicie kredytowym w wysokości 2.200 zł z minimalną wymagalną miesięczną spłatą na dzień 7 grudnia 2011r. w wysokości 96,28 zł., - kserokopię aktu notarialnego z [...] maja 2003r. umowy podziału majtku wspólnego małżeńskiego i działu spadku. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 4 p.p.s.a. zgodnie, z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy złożonego na formularzu nie przedstawiła swojej rzeczywistej sytuacji finansowej i dochodowej. Wskazuje na to chociażby zestawienie wysokości osiąganego przez wnioskodawczynię miesięcznego dochodu w wysokości 1.365 zł z wysokością miesięcznych kosztów obsługi zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek na łączną kwotę 1.583,34 zł., które zgodnie z oświadczeniem realnie ponosi i to w terminie. Nadto, zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni, do jej koniecznych miesięcznych wydatków doliczyć także należy 200 zł, które jak wskazała, przekazuje córce na swoje utrzymanie i leki. Wobec powyższego udokumentowane łączne wydatki wynoszą 1.783 zł miesięcznie, co istotnie przewyższa zadeklarowany przez wnioskodawczynię dochód. Wątpliwości budzą twierdzenia wnioskodawczyni co do tego, że prowadzi ona samodzielnie swoje gospodarstwo domowe. Córka odbiera bowiem korespondencję adresowaną do wnioskodawczyni jako dorosły domownik. Nadto z aktu notarialnego wynika, że zamieszkuje pod tym samym adresem co wnioskodawczyni. Z uzupełnienia wniosku o prawo pomocy wynika również, że córka wnioskodawczyni ponosi wydatki na opłaty za utrzymania mieszkania i wnioskodawczyni. W zakresie zatem w jakim dochody i obciążenia finansowe osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym współkształtują sytuację finansową wnioskodawczyni, tj. jej koszty utrzymania i potencjalne dochody, zasadne było wezwanie w oparciu o art. 255 p.p.s.a. o dokumenty źródłowe obrazujące sytuację majątkową domowników wnioskodawczyni. Wezwanie w tym zakresie nie zostało wykonane. Przyznanie prawa pomocy warunkuje nie tylko to, czy wnioskodawczyni uzyskuje, czy też nie uzyskuje dochody, lecz ocena zasadności wniosku polega na zbadaniu, czy strona posiada obiektywną zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych (postanowienie WSA z 10 października 2008 roku, sygn. akt. II SA/Łd 480/08, Lex nr 504537). Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy oraz jego uzupełnienie nie sposób było ustalić, czy poniesienie wydatków na koszty sądowe spowoduje zachwianie sytuacji finansowej i bytowej rodziny w taki sposób, że nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum socjalnego. Oddalono, więc wniosek skarżącej o zwolnienie od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając jednak na uwadze, że wydano postanowienie kończące postępowanie w sprawie i skarżąca deklaruje wniesienie skargi kasacyjnej, przy sporządzeniu której obowiązuje tzw. przymus adwokacko-radcowski oraz biorąc pod uwagę przyjęte stawki wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru w tym zakresie zasadne jest ustanowienie dla skarżącej profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z dyspozycją art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska