II SA/Po 798/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Edyta Podrazik /spr./ Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr.sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Miasta P. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ E.Podrazik W dniu [...].08.2004 r. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania E. D. i I. B., wydał decyzję, w której: - uchylił decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...].10.2003 r. o odmowie zwrotu na rzecz E. D. i I. B. części nieruchomości – działki nr [...] o pow. [...] m2, położonej w P., stanowiącej fragment ulicy [...] - orzekł o zwrocie na rzecz E. D. ¾ części i na rzecz I. B. ¼ części nieruchomości – działki nr [...] o pow. [...] m2, położonej w P. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu organ podał, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona decyzją Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z dnia [...].09.1973 r. Celem wywłaszczenia była realizacja przebudowy ulicy [...] zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...].12.1968 r. Nr [...]. Przed wywłaszczeniem nieruchomość stanowiła współwłasność małżeństwa I. i L. B. oraz E. D. Obecnie przedmiotowa nieruchomość jest zapisana w księdze wieczystej Kw nr [...] i stanowi własność Skarbu Państwa. L. B. zmarł, jego spadkobierczynią w wyniku nabycia udziałów w spadku jest E. D. Działka nr [...] jest częścią pasa zieleni pomiędzy chodnikiem ulicy G. a posesjami położonymi wzdłuż ulicy. Na przedmiotowej nieruchomości znajdują się urządzenia podziemne: przyłącza wodociągowe i telekomunikacyjne, sieć telekomunikacyjna. Działka znajduje się w całości w pasie ochronnym sieci wodociągowych, które znajdują się na sąsiedniej działce nr [...]. Możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości regulują przepisy art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zwrot nieruchomości jest możliwy, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z akt sprawy wynika, że nie podjęto na przedmiotowej nieruchomości żadnych prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia. Żaden podmiot publiczny nie zajmował się porządkowaniem nieruchomości, czynili to właściciele przyległej posesji – dawni jej właściciele. Położenie w granicach działki infrastruktury podziemnej, przy braku prac naziemnych oraz fakt znajdowania się w pasie ochronnym instalacji wodociągowych nie stanowi negatywnej przesłanki zwrotu nieruchomości na rzecz poprzednich właścicieli lub spadkobierców. Pobudowanie infrastruktury podziemnej nie wymaga przejęcia nieruchomości w drodze wywłaszczenia, celowi temu służyła regulacja z art. 35 ustawy z dnia 12.03.1958 o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Realizacja inwestycji w postaci budowy ulicy musi się wiązać z konkretnymi robotami i nakładami inwestycyjnymi. Nie jest równoznaczne z wykonaniem jedynie wydzielenie pasa gruntu przeznaczonego pod ulicę. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Zaistniała więc jedna z przesłanek zbędności z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W przedmiotowej sprawie nieruchomość została wywłaszczona bez odszkodowania, nie znajduje więc zastosowania przepis art. 140 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Od powyższej decyzji skargę złożyło Miasto P. domagając się jej uchylenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż położenie infrastruktury podziemnej stanowi modernizację, która zmienia nieruchomość. Na działce poczynione zostały nakłady w postaci infrastruktury drogowej – podziemnych urządzeń infrastruktury technicznej. Wywłaszczona nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, którym było przebudowanie ulicy [...]. Zaskarżona decyzja w sposób oczywisty narusza interes prawny Miasta P. Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 10.01.2006 r. pełnomocnik skarżącego sprecyzował, że dotychczasowym właścicielem nieruchomości był Skarb Państwa, a Miasto P. swój interes prawny wywodzi z art. 7 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Skarżący Miasto P. nie posiada legitymacji do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, organizacje społeczne, a także inne podmioty, którym ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Rozważenia wymaga więc czy Miasto P. ma interes prawny w rozumieniu powyższego przepisu. Skarżący nie jest żadnym z pozostałych podmiotów wymienionych w przepisie art. 50 ustawy. W sferze prawa administracyjnego interes prawny określonego podmiotu istnieje, gdy znajduje to podstawę w konkretnych przepisach prawa materialnego. Z sytuacją taką mamy do czynienia, gdy wynik sprawy administracyjnej może wpływać na zakres praw, roszczeń i obowiązków podmiotu, a podmiot ten może domagać się od organu ukształtowania swojej sytuacji w taki sposób, by było to zgodne z treścią norm materialnoprawnych. W postępowaniu, którego przedmiotem jest żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uprawnionymi do wniesienia skargi mogą być m.in. dotychczasowy właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoby, których prawa wygasają na podstawie art. 138 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Natomiast powoływany przez skarżące Miasto P. przepis art. 7 ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym nie daje podstawą do przyjęcia istnienia własnego interesu prawnego gminy w tego rodzaju sprawie. Przepis ten ma charakter ustrojowy, określa zakres zadań użyteczności publicznej gminy jako jednostki samorządu terytorialnego. Przepis art. 7 ustawy o samorządzie gminnym nie może być podstawą roszczeń osób trzecich wobec gminy. Podkreślić należy, iż w myśl art. 49 kodeksu cywilnego takie urządzenia jak sieci wodociągowo-kanalizacyjne, gazowe, energetyczne, telekomunikacyjne i podobne nie należą do części składowych gruntu, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu. Wynik sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie ma więc wpływu na stan ich własności. Zaznaczyć również należy, iż przedmiotowa nieruchomość, położona w pasie drogowym ulicy [...], nie jest częścią drogi gminnej – co wynika z faktu, że działka ta jest własnością Skarbu Państwa i treści art. 2a ustawy z dnia 21.03.1985 o drogach publicznych. Miasto P. jako gminna jednostka samorządu terytorialnego nie jest właścicielem ani zarządcą tej drogi. W oparciu o przepis art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych zarządcą drogi jest Prezydent Miasta P. Jednakże skarga w niniejszej sprawie złożona została przez Miasto P., a nie przez Prezydenta Miasta P. jako zarządcę drogi. Reasumując powyższe rozważanie stwierdzić należy, iż skarżący nie ma w przedmiotowej sprawie interesu prawnego w rozumieniu art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tym samym nie jest uprawnionym do wniesienia skargi na decyzję Wojewody z dnia [...].08.2004 r. Z tych względów skargę Miasta P. podlegała oddaleniu, a zaskarżona decyzja nie mogła zostać poddana ocenie sądowej. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ E.Podrazik MK