II SA/Po 798/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska–Tylewicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym posiedzeniu niejawnym w dniu 15 maja 2024 roku sprawy ze skargi S. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 października 2023 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania postanowienia o wstrzymaniu użytkowania części budynku postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB") postanowieniem z 12 października 2023 r., nr [...], po rozpoznaniu zażalenia S. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta L. (dalej: "PINB") z 23 sierpnia 2023 r., nr [...], w przedmiocie sprostowania pouczenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. PINB postanowieniem z 6 czerwca 2023 r., nr [...], działając na podstawie art. 123 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "K.p.a.") i art. 71a ust. 1 i 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.), wstrzymał użytkowanie części budynku na działkach przy ul. [...] w L., nakładając obowiązek przedstawienia wymienionych w tym postanowieniu dokumentów w terminie do 29 września 2023 r. W pouczeniu podał, że na to postanowienie to przysługuje zażalenie. Postanowieniem z 21 czerwca 2023 r., nr [...], na podstawie art. 113 § 1 K.p.a., PINB sprostował z urzędu błąd pisarski zawarty w pouczeniu. WINB postanowieniem z 14 sierpnia 2023 r., nr [...], uchylił ostatnio podane postanowienie organu I instancji, przekazując temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z 23 sierpnia 2023 r., nr [...], na podstawie art. 111 § 1 i § 1b K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku K. N., PINB sprostował postanowienie z 6 czerwca 2023 r., nr [...], w zakresie pouczenia, które powinno brzmieć: "Na niniejsze postanowienie nie przysługuje stornie zażalenie". W pouczeniu zawarł informacje o przysługującym zażaleniu. WINB podanym na wstępie niniejszego uzasadnienia postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie PINB z 23 sierpnia 2023 r. stwierdzając, że organ ten prawidłowo zastosował art. 111 § 1 K.p.a., a także odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu. W skardze skierowanej do tut. Sądu skarżący S. B., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, a ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucił naruszenie art. 111 § 1 w zw. z art. 28 K.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie z uwagi na uznanie uczestników postępowania stroną posiadającą interes prawny bez sprecyzowania treści rzekomego interesu prawnego. WINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W piśmie z 7 lutego 2024 r. Zofia i K. N. wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy sąd zobowiązany jest sprawdzić, czy przedmiot skargi podlega sądowoadministracyjnej kontroli. Jak przewiduje art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone do tut. Sądu postanowienie wydane na podstawie art. 111 § 1 K.p.a. nie mieści się w żadnej z powyższych kategorii, przez co nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. Postępowanie prowadzone na skutek wniesienia żądania na podstawie art. 111 § 1 K.p.a. nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, zaś postanowienie wydane po jego rozpatrzeniu ma charakter incydentalny. Konstrukcja instytucji uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub pouczenia, czy też sprostowania pouczenia decyzji (postanowienia) powoduje, że orzeczenie w tym przedmiocie nie ma samodzielnego bytu prawnego, pozostając częścią aktu administracyjnego, którego uzupełnienia bądź sprostowania domagała się strona, w tym także dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym). Jego wydanie ma tylko ten skutek, że termin dla strony do wniesienia odwołania (zażalenia), powództwa lub skargi biegnie od dnia doręczenia odpowiedzi (art. 111 § 2 K.p.a.). Na postanowienie w przedmiocie sprostowania pouczenia zawartego w innym postanowieniu, wydane na podstawie art. 111 § 1 K.p.a., nie służy zatem zażalenie, nie jest to postanowienie kończące postępowanie ani też rozstrzygające sprawę co do istoty. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Tymczasem żaden z przepisów art. 111 K.p.a. – w odróżnieniu od art. 113 § 3 K.p.a., który reguluje już jednak inną instytucję procesową, choć także nazwaną sprostowaniem – nie przewiduje, aby na wydawane w tym trybie postanowienie przysługiwało zażalenie. Jak wynika z powyższych rozważań postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 października 2023 r., nr [...] wydane w przedmiocie sprostowania pouczenia, nie należy do żadnej z kategorii postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Bez znaczenia pozostaje, że w poprzedzającym je postanowieniu z 23 sierpnia 2023 r., nr [...], PINB pouczył o prawie do złożenia zażalenia, bowiem organy administracji publicznej nie mogą doprowadzać – poprzez kierowanie do stron błędnych pouczeń w sprawie – do poszerzenia ustawowo określonej kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I. niniejszego postanowienia. W pkt II. postanowiono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.