II SA/Po 8/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2025 r. sprawy ze sprzeciwu M. C. od decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 12 listopada 2024 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala sprzeciw. P. I. N. B. dla powiatu [...] decyzją z dnia 29 sierpnia 2024 r., nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "K.p.a."), nakazał inwestorowi M. C. rozbiórkę budynku gospodarczego z wiatą, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], na os. [...] w S., gm. S.. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 17 lipca 2020 r. została przeprowadzona kontrola na nieruchomości położonej przy ul. [...] (dz. nr ewid. [...]) w S.. Podczas kontroli stwierdzono, że na przedmiotowej nieruchomości inwestor M. C. w 2019 r. w tylnej części działki, w zbliżeniu do granicy z działką [...], zrealizował budynek gospodarczy wraz z wiatą. Obiekt o wymiarach w planie 6,90 m x 6,70 m, w tym wiata 3,70 m x 6,70 m jest jednokondygnacyjny, niepodpiwniczony, o konstrukcji drewnianej, z dachem płaskim. Obudowa natomiast zrealizowana jest z płyt warstwowych. Budynek według oświadczenia właściciela został zrealizowany bez stosownych pozwoleń. W toku postępowania organ I instancji uznał, że budynek gospodarczy wraz z wiatą zrealizowany na działce nr [...] nie jest zgodna z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Nr XLV/274/2009 Rady Miejskiej w [...] z dnia 25 sierpnia 2009 r. Działka nr [...] położona jest na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczonej w tekście i na rysunku planu symbolem [...] Z uwagi na fakt, że budynek posiada funkcję gospodarczą, nie został zrealizowany w granicy z działką sąsiednią i posiada dach płaski, należy uznać, iż nie spełnia on zapisów planu miejscowego w zakresie podstawowej funkcji, tzn. nie jest to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Nie został on również zrealizowany w formie zabudowy szeregowej, oraz jego geometria dachu nie jest stroma. W tych okolicznościach organ I instancji w dniu 8 września 2020 r. wydał decyzję, w której nakazał M. C. rozbiórkę spornego budynku. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 30 października 2020 r., jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II SA/Po 42/21, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 8 września 2020 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia 21 grudnia 2021 r. nakazał M. C. wstrzymać roboty budowlane przy budowie budynku gospodarczego z wiatą, zlokalizowanego na działce nr [...] na os. [...] w S. oraz przedstawić w terminie 60 dni od daty doręczenia postanowienia zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy [...] o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W wyniku wniesionego zażalenia, Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 15 marca 2022 r., nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i ustalił nowy termin do dnia 13 czerwca 2022 r., a pozostałą część postanowienia utrzymał w mocy. W związku z wniesioną przez M. C. skargą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 września 2022 r. oddalił skargę M. C.. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2024 r. oddalił skargę kasacyjną M. C.. Przechodząc do meritum organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 48 ust 2 Prawa budowlanego, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W rozpoznawanej sprawie obiekt budowlany jest zbliżony do granicy działki sąsiedniej tj. do granicy nr ewid. [...], co jest niezgodne z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny podlegać budynki oraz ich usytuowanie. Ponadto P. I. N. B. umożliwił M. C. możliwość legalizacji spornego obiektu budowlanego. Z uwagi na fakt, że inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów, należało orzec, jak w sentencji. W odwołaniu z dnia 3 października 2024 r. do Inspektor Nadzoru Budowlanego M. C. wyjaśnił, że do dnia 13 czerwca 2022 r. dopełnił wszelkich możliwych formalności w celu uzyskania zaświadczenia Burmistrza o zgodności z planem miejscowym. W dniu 18 lutego 2022 r. Burmistrz odmówił wydania zaświadczenia, jednak w wyniku wniesionego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 18 marca 2022 r. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W dniu 29 kwietnia 2022 r. Burmistrz ponownie odmówił jednak wydania zaświadczenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 26 lipca 2022 r. utrzymało to postanowienie w mocy. Następnie w dniu 11 października 2022 r. Kolegium przekazało skargę odwołującego do sądu administracyjnego. Od momentu złożenia skargi do dnia dzisiejszego odwołujący nie otrzymał jakiejkolwiek informacji od Burmistrza Miasta i Gminy [...] dotyczącej wydania decyzji, aby odwołujący mógł rozpocząć proces legalizacji przedmiotowej budowli. Brak tej decyzji powoduje, że odwołujący nie może zlecić projektantowi wykonanie wymaganego projektu w procesie legalizacji. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 listopada 2024 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we wcześniejszym wyroku podkreślił, że gdy na terenie, na którym samowolnie wzniesiono obiekt budowlany, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, plan ten wraz z innymi aktami prawa miejscowego jest podstawą oceny zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że choć w przypadku braku zgodności samowoli budowlanej z miejscowym planem legalizacja obiektu nie jest możliwa, to jednak organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, bez uruchamiania procedura z art. 48 ust. 2 jedynie wtedy, gdy brak zgodności z miejscowym planem jest oczywisty i widoczny na pierwszy rzut oka, a ustalenia tego aktu prawa miejscowego w sposób jednoznaczny wykluczają możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Wynika to z faktu, że w świetle art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego to nie organ nadzoru budowlanego jest w pierwszym rzędzie właściwy do oceny zgodności samowoli budowlanej z miejscowym planem lub decyzją o warunkach zabudowy. Tym organem jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta, wydający zaświadczenie, o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Dlatego też jeśli ewentualny brak zgodności z miejscowym planem lub decyzją o warunkach zabudowy nie jest rażący, widoczny w sposób oczywisty, należy dopuścić możliwość dalszego prowadzenia postępowania legalizacyjnego, w tym uzyskania stosownego zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności inwestycji z planem miejscowym. Jak wynika z powyższych wyjaśnień oraz treści wyroku, w niniejszej sprawie niezgodność realizacji spornego budynku gospodarczego z wiatą z planem miejscowym jest nieoczywista. Zatem ocenę, czy przedmiotowa inwestycja jest zgodna (lub nie jest zgodna) z miejscowym planem należy pozostawić organowi właściwemu, tj. Burmistrzowi Miasta i Gminy [...]. Oznacza to, że w niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy art. 48 ust. 2 oraz 3 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r. Dalej organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie obowiązek rozbiórki został nałożony na inwestora z uwagi na niewykonanie obowiązków określonych w postanowieniu z dnia 21 grudnia 2021 r. Niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego wydanie nakazu rozbiórki spornego obiektu jest przedwczesne. Organ I instancji pomimo wiedzy, że równocześnie z postępowaniem sądowym prowadzonym w sprawie prawidłowości wydania postanowienia o obowiązku przedłożenia przez inwestora dokumentów, prowadzone jest odrębne postępowanie sądowe w sprawie odmowy wydania zaświadczenia co do zgodności inwestycji z miejscowym planem, nie wystąpił do odpowiedniego organu z pytaniem na jakim etapie jest to postępowanie i jakie w sprawie zapadły wyroki sądów i rozstrzygnięcia organów. Pomimo bierności zobowiązanego w informowaniu o postępach w uzyskiwaniu odpowiednich dokumentów legalizacyjnych, organ I instancji mógł rozważyć także skierowanie do niego zapytania odnośne stanu sprawy. W zaskarżonej decyzji organ I instancji nie wyjaśnił jednak dlaczego odstąpił od uzupełnienia akt sprawy o te informacje. Ponieważ wskazane powyżej wady postępowania zostały dostrzeżone w toku postępowania odwoławczego, a organ nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości w sprawie, czym naruszył art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a., i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie, to należało zastosować art. 138 § 2 K.p.a., tj. uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Niemożliwe jest przy tym wyeliminowanie przez organ odwoławczy stwierdzonych uchybień w trybie art. 136 K.p.a., albowiem przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przekroczyłoby zakres wynikający z art. 136 K.p.a. i stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności wynikającej z treści art. 15 K.p.a. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy w sprawie zaświadczenia o zgodności z planem miejscowym zapadło ostateczne rozstrzygnięcie. Jeśli nie, organ I instancji winien rozważyć potencjalne zawieszenie postępowania w tej sprawie. W sprzeciwie z dnia 16 grudnia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. C. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jako naruszającej art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego oraz wniósł o wyznaczenie terminu rozprawy na okoliczność przesłuchania świadków, a także osób wydających odmowne decyzje urzędowe dotyczące zalegalizowania przedmiotowej budowli. W uzasadnieniu skarżący podjął polemikę co do ustaleń odnoszących się do położenia obiektu na działce, co do ustalonej funkcji tego obiektu, co do zgodności z zapisami planu miejscowego w zakresie nachylenia dachu oraz co do konieczności dokonania zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę dla tego obiektu. Podniósł również, że zdemontował część zabudowy i teraz sporny obiekt spełnia wymogi wiaty. W odpowiedzi na sprzeciw Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jego oddalenie. Na rozprawie w dniu 7 maja 2025 r. skarżący wniósł i wywiódł jak w sprzeciwie. Podkreślił, że jego zdaniem przedmiotowy obiekt jest wiatą, a nie budynkiem gospodarczym z wiatą i nigdy nie był budynkiem gospodarczym. W 2020 r. skarżący zdemontował ściankę działową po sugestii pracownika PINBu, że po zdemontowaniu ścianki obiekt będzie wiatą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sprzeciw okazał się niezasadny. Przedmiotem sądowej kontroli jest wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 12 listopada 2024 r., nr [...], uchylająca decyzję P. I. N. B. dla powiatu [...] z dnia 29 sierpnia 2024 r., nr [...] i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Zaprezentowane przez Sąd w niniejszym wyroku stanowisko wymaga na wstępie poczynienia kilku uwag o charakterze ogólnym, odnoszących się do instytucji sprzeciwu od decyzji kasacyjnej. W myśl art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "P.p.s.a."), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie z art. 64e P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. (art. 151a § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 P.p.s.a.). Kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza więc konieczność dokonania przez sąd oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej będzie zatem przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Przedmiotem kontroli, w razie wniesienia sprzeciwu, jest zatem wyłącznie zasadność wydania konkretnego rozstrzygnięcia procesowego (decyzji kasatoryjnej), na gruncie uwarunkowań prawnych, zakreślonych przez organ administracji. Przedmiotem kontroli nie może być natomiast w danym postępowaniu kwestia właściwego rozumienia przepisów prawa materialnego, w ramach których organ uznał, że sprawa wymaga przekazania do ponownego rozpoznania, w ramach kryteriów zakreślonych w art. 138 § 2 K.p.a. W takiej sytuacji organ administracji orzekający w przyszłości w sprawie (jak i sąd, badający legalność jego decyzji) będzie związany wyrokiem w przedmiocie sprzeciwu tylko w tym zakresie, że - wobec określonych ocen organu, co do materialnoprawnych uwarunkowań sprawy - zachodziły przesłanki do jej przekazania do ponownego rozpoznania w I instancji. Orzeczenie w przedmiocie sprzeciwu ma wobec tego niejako wyłącznie charakter procesowy i nie kreuje żadnych skutków, gdy chodzi o zakres praw i obowiązków stron postępowania zainteresowanych konkretnym rozstrzygnięciem. Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji, ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. W myśl art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Treść tego przepisu oznacza, że wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest dopuszczalne w przypadku, gdy zostaną łącznie spełnione wszystkie określone w nim przesłanki. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy uznał, że organ I instancji przedwcześnie wydał nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z uwagi na niewykonanie przez skarżącego obowiązków nałożonych na niego postanowieniem z dnia 21 grudnia 2021 r., albowiem pomimo wiedzy, że prowadzone jest postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia co do zgodności inwestycji z planem miejscowym, nie wystąpił do odpowiedniego organu z pytaniem na jakim etapie jest to postępowanie i jakie w sprawie zapadły wyroki sądów i rozstrzygnięcia organów. W pierwszej kolejności organ I instancji winien więc ustalić, czy w sprawie zaświadczenia zapadło ostateczne rozstrzygnięcie, a jeśli nie, to organ I instancji winien rozważyć potencjalne zawieszenie postępowania do czasu uzyskania ostatecznego rozstrzygnięcia tej sprawy. Kwestie te były przy tym podniesione przez skarżącego w odwołaniu z dnia 3 października 2024 r. W tak ukształtowanym stanie faktycznym i prawnym zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, z powyższego powodu należało decyzję organu I instancji uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, bowiem decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i at. 80 K.p.a., konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a dostrzeżone uchybienia w tym zakresie nie mogły zostać usunięte w trybie art. 136 § 1 K.p.a. bez narażenia się na zarzut naruszenia art. 15 K.p.a., z którego wynika podstawowa zasada rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie przez organy administracji publicznej pierwszej i drugiej instancji. Odnosząc się przy tym do zarzutów sprzeciwu podważających klasyfikację spornego obiektu jako budynku gospodarczego z wiatą, a także odnoszących się do zgodności z zapisami planu miejscowego w zakresie nachylenia dachu oraz co do konieczności dokonania zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę dla tego obiektu wskazać należy, że wszystkie te kwestie zostały już prawomocnie przesądzone, wobec czego skarżący nie ma już możliwości ich podważania. Zarówno Sąd, jak i organy rozstrzygające w sprawie na mocy art. 153 P.p.s.a. są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniach sądu wydanymi w tej sprawie. Po pierwsze, w prawomocnym wyroku z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II SA/Po 42/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylając pierwotne decyzje wydane w przedmiocie rozbiórki spornego obiektu zaakceptował stanowisko organów nadzoru budowlanego, że w sprawie mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2019 r., a także, że sporny obiekt jest budynkiem gospodarczym z wiatą. WSA zaakceptował także ustalenia dokonane w zakresie wymiarów przedmiotowego obiektu budowlanego i przesądził, że jego budowa wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. WSA wskazał jednak, że organy nadzoru budowlanego nie mogły samodzielnie ocenić, czy inwestycja jest zgodna z zapisami planu miejscowego, albowiem sprzeczność z planem nie jest rażąca, widoczna na pierwszy rzut oka. Wobec tego nakazał, aby organy nadzoru budowlanego wdrożyły i prowadziły postępowanie legalizacyjne, o jakim mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego i wydały postanowienie nakładające na inwestora obowiązki określone w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Skarżący nie skorzystał z prawa zaskarżenia tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec czego wyrok ten stał się prawomocny z dniem 16 listopada 2021 r. Konsekwencją tego wyroku było wydanie w dniu 21 grudnia 2021 r. przez P. I. N. B. dla powiatu [...] postanowienia nakazującego skarżącemu wstrzymanie robót budowlanych, a także przedłożenie wymaganych prawem dokumentów – zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy [...] o zgodności spornej inwestycji z planem miejscowym, 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 15 marca 2022 r., w którym zmieniono jedynie termin wykonana obowiązków, wskazując termin do dnia 13 czerwca 2022 r. Skarżący nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 września 2022 r., sygn. akt II SA/Po 403/22, oddalił jego skargę. W uzasadnieniu WSA wyjaśnił skarżącemu, że w sprawie o sygn. akt II SA/Po 42/21 polecono organom przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego, aby "uratować" zrealizowaną samowolę budowlaną, o ile skarżący wykaże stosowne zainteresowanie. Jeżeli skarżący będzie bierny i nie przedstawi wymaganych dokumentów, PINB wyda wówczas nakaz rozbiórki. WSA ocenił, że organy prawidłowo wydały postanowienie nakładające na inwestora obowiązki określone w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 16 kwietnia 2024 r., albowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 470/23, oddalił skargę kasacyjną wywiedzioną przez skarżącego od tego wyroku. Powyższe oznacza, że na obecnym etapie postępowania legalizacyjnego obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest ustalenie, czy skarżący wywiązał się z obowiązków nałożonych na niego w postanowieniu z dnia 21 grudnia 2021 r., tj. czy przedłożył w terminie dokumenty, w tym zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy [...] o zgodności inwestycji z planem miejscowym. Na tym etapie postępowania organy nie dokonują już ponownej oceny funkcji spornego budynku i jego wymiarów. Kwestie te zostały już prawomocnie przesądzone i organy rozstrzygające w sprawie są związane wyżej wskazanymi wyrokami tut. Sądu na mocy art. 153 P.p.s.a. Na obecnym etapie postępowania legalizacyjnego pozostała więc do ustalenia jedynie kwestia, czy skarżący wywiązał się z obowiązków nałożonych na niego w postanowieniu wydanym w oparciu o art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy przychylił się przy tym do odwołania wniesionego przez skarżącego i wziął pod uwagę, że skarżący podjął próby uzyskania zaświadczenia o zgodności planowanej inwestycji z planem miejscowym i wskazał organowi I instancji na konieczność ustalenia, na jakim etapie jest obecnie to postępowanie, a jeśli jest w toku, wskazał na możliwość zawieszenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Sąd z urzędu posiada przy tym wiedzę, że wyrokiem z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Po 739/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił postanowienia organów I i II instancji w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności spornej inwestycji z planem miejscowym na wniosek skarżącego, i wyrok ten jest prawomocny od dnia 24 kwietnia 2024 r., na skutek oddalenia skargi kasacyjnej od tego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem w sprzwie o sygn. akt II OSK 626/23. Oznacza to, że sprawa trafiła do ponownego rozpoznania przez Burmistrza Miasta i Gminy [...], jednak w aktach niniejszej sprawy brak jest informacji o dalszych losach tego postępowania. Stanowisko organu odwoławczego w kwestii konieczności wyjaśnienia na jakim etapie znajduje się to postępowanie jest więc zasadne i w dodatku przychylne skarżącemu, który wykazał się biernością w sprawie i nie zgłaszał organowi I instancji przed upływem terminu wskazanego w postanowieniu wydanym na mocy art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, ani już po upływie tego terminu, że wystąpił o wydanie zaświadczenia i postępowanie to jest cały czas w toku, co uzasadniałoby przedłużenie terminu na dostarczenie wymaganych dokumentów (postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, które następnie skarżący zaskarżył, pochodzi z 29 kwietnia 2022 r., natomiast termin do przedstawienia dokumentów był wyznaczony do dnia 13 czerwca 2022 r.). Słusznie więc organ odwoławczy pouczył skarżącego, że strona postępowania, która pragnie legalizacji samowoli budowlanej, dbając o swoje interesy, winna informować organ I instancji na jakim etapie jest realizacja obowiązków określonych w postanowieniu z dnia 21 grudnia 2021 r. Końcowo odnosząc się do wniosków skarżącego o przesłuchanie świadków wskazać należy, że na mocy art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić wyłącznie dowody uzupełniające z dokumentów. Sąd administracyjny nie jest kolejną instancją w postępowaniu administracyjnym i nie orzeka merytorycznie (nie załatwia sprawy administracyjnej). Obowiązkiem Sądu jest wyłącznie kontrola działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Kwestie podniesione przez skarżącego w sprzeciwie, a dotyczące konfliktu z sąsiadem, czy też bezstronności pracowników zajmujących się wydawaniem zaświadczeń o zgodności inwestycji z planem miejscowym nie są przy tym kwestiami, które mogą być oceniane przez Sąd w niniejszym postępowaniu. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a., oddalił sprzeciw.