II SA/Po 80/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-04-30
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony po uiszczeniu tych kosztów i po terminie ich uiszczenia, może zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony po uiszczeniu tych kosztów i po terminie ich uiszczenia, nie może zostać uwzględniony, ponieważ wygasa obowiązek ich ponoszenia, a prawo żądania zwrotu kosztów postępowania jest odrębną instytucją. Jednakże, ze względu na trudną sytuację majątkową i rodzinną skarżącego, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od dalszych kosztów sądowych ponad uiszczony wpis.Stan faktyczny
Skarżący L. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący przebywa w szpitalu, jego jedynym dochodem jest renta rehabilitacyjna w kwocie 699,00 zł netto miesięcznie, a na utrzymaniu ma czworo dzieci. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został złożony po uiszczeniu przez skarżącego wpisu od skargi w kwocie 200,00 zł i po terminie jego uiszczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił ustanowić dla L. S. adwokata, zwolnić L. S. od kosztów sądowych ponad uiszczony wpis od skargi, a oddalić wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie sprawności w zakresie kierowania pojazdami; postanawia 1. ustanowić dla L. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. 2. zwolnić L. S. od kosztów sądowych ponad uiszczony wpis od skargi, 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ S. Michalski
Skarżący L. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Na podstawie treści wniosku oraz w oparciu o dokument zgromadzone w aktach administracyjnych (k. 6 oraz k. 6.6.0-6.6.2) ustalono, że Wnioskodawca obecnie przebywa w szpitalu neuropsychiatrycznym. Jedynym źródłem dochody Skarżącego jest renta rehabilitacyjnej w kwocie 699,00zł netto miesięcznie. Na utrzymaniu ma czworo dzieci w wieku od 20, 18,12 i 7 lat. Jest żonaty, lecz zamieszkuje z rodzicami. Nie posiada oszczędności, wartościowych przedmiotów oraz nieruchomości.
Oceniając zasadność zgłoszonego żądania, wskazać należy, że w dniu 16 lutego 2009r. Skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie 200,00zł (k. 14 i 16 akt sądowych); końcowy termin na uiszczenie wpisu przypadał na dzień 17 lutego 2009 roku.
Następnie, w dniu 01 kwietnia 2009r., jeszcze przed rozpoznaniem skargi w pierwszej instancji, Skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (k. 34-35).
Wyjaśnić więc należy, że na obecnym etapie postępowania na Skarżącym, poza obowiązkiem uiszczenia wpisu od skargi, nie ciążą inne opłaty sądowe.
Z kolei zwolnienie od kosztów sądowych oznacza zwolnienie od obowiązku zarówno wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków – art. 241 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Z powołanego przepisu wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych dotyczy jedynie tych opłat i wydatków, których uiszczenie jest aktualne na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy (patrz. H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Warszawa 2005, str. 627).
Skarżący, który uiścił koszty sądowe nie ma interesu prawnego w domaganiu się wydania orzeczenia o zwolnieniu go od uiszczonych opłat. Z chwilą uiszczenia kosztów sądowych wygasa obowiązek ich ponoszenia. Miejsce wskazanego obowiązku zajmuje prawo żądania zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a.).
Zatem, mając na uwadze, że wniosek L. S. odnośnie wpisu od skargi dotyczy wcześniej uiszczonych kosztów sądowych, a do tego żądanie zostało zgłoszone po upływnie terminu na uiszczenie tego wpisu, należało odmówić przyznania prawa pomocy w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.).
Sytuacja majątkowa i rodzinna Skarżącego usprawiedliwia twierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek dalszych kosztów niniejszego postępowania sądowego. Skarżący z uwagi na chorobę pozostaje pod opieką matki, a wysokość osiąganego przez niego dochodu, wedle zasad doświadczenia życiowego, nie przekracza kosztów utrzymania jednej osoby.
Wnioskodawca wykazał, że w jego sytuacji rodzinnej i majątkowej obowiązek uiszczenia dalszych kosztów sądowych, czy konieczność wygospodarowania środków na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru, może prowadzić do ograniczeń w realizacji prawa do sądu. Stąd zasadne okazało się przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w zakresie obejmującym: zwolnienie od kosztów sądowych ponad uiszczony wpis oraz ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153,poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ S.Michalski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło