II SA/Po 801/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-05-19
Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Edyta Podrazik, Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego może zostać utrzymana w mocy, jeśli nie ustalono jednoznacznie, kto jest inwestorem lub właścicielem obiektu, na którego gruncie się znajduje?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego została wydana z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, ponieważ organy nadzoru budowlanego nie ustaliły jednoznacznie, kto jest inwestorem lub właścicielem samowolnie postawionych obiektów budowlanych, co jest warunkiem koniecznym do nałożenia obowiązku rozbiórki na podstawie art. 52 Prawa budowlanego. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą D. F. rozbiórkę samowolnie ustawionej wiaty stalowej i 6 kiosków handlowych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego, postępowania administracyjnego oraz Kodeksu cywilnego, kwestionując kwalifikację prawną obiektów i ograniczanie jego prawa własności. Sąd uznał skargę za zasadną z uwagi na brak jednoznacznego ustalenia, kto jest inwestorem lub właścicielem obiektów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik spr./ Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2006r. sprawy ze skargi D. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 755,-zł (siedemset pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W.Batorowicz /-/ B.Kamieńska /-/ E.Podrazik
Decyzją z dnia [...].05.2005 r., po rozpoznaniu odwołania D. F. , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...].04.2005 r., nakazującą D. F. rozbiórkę (usunięcie) samowolnie ustawionej wiaty stalowej oraz 6 kiosków handlowych (szczęk metalowych) ustawionych na działce nr [...]. przy zbiegu ulic [...] i [...] w O..
W uzasadnieniu podano, iż na opisanej wyżej działce wybudowano wiatę składającą się z zadaszenia z płyt PCV opartego na słupach stalowych przykręconych do podłoża, o wymiarach 4,70 m x 6,0 m i powierzchni 28,20 m2. Z uwagi na powierzchnię zabudowy przedmiotowa wiata nie jest objęta zwolnieniem z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane i wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Ustawione kioski handlowe (szczęki metalowe) jako obiekty kontenerowe są tymczasowymi obiektami budowlanymi (art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane). Na ich ustawienie na okres dłuższy niż 120 dni konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Inwestorem opisanych obiektów był dzierżawca terenu D. F.. Inwestor nie występował o pozwolenie na budowę ani nie dokonywał zgłoszenia zamiaru wykonania inwestycji. Legalizacja obiektów jest niemożliwa, bowiem - jak wynika z pisma Urzędu Miejskiego w O. z dnia [...]..04.2005 r. – teren, na którym się znajdują nie jest objęty żadnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto teren podlega ochronie konserwatorskiej, a Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...]..11.2004 r. odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na ustawieniu przy ulicy [...].-[...]. tymczasowych kiosków handlowych.
Od powyższej decyzji skargę złożył D. F., domagając się jej uchylenia i zarzucając jej naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane, przepisów postępowania administracyjnego i art. 140 kodeksu cywilnego, polegające na sprzecznym z prawem przyjęciu, że zadaszenie jest wiatą, uzależnieniu postawienia 6 szczęk handlowych od zgody konserwatora zabytków, ograniczeniu prawa własności nieruchomości.
Skarżący podniósł, iż wiata jest tymczasowym zadaszeniem i nie jest związana trwale z gruntem. Przedmiotowa działka jest terenem prywatnym, którym do tej pory konserwator zabytków nie interesował, po drugiej stronie ulicy istnieją takie same kioski handlowe. Postępowanie powinno zostać zawieszone, bowiem skarżący wystąpił o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, choć z odmiennych względów niż w niej podniesione.
W toku postępowania administracyjnego prawidłowo ustalono, iż na działce nr [...] przy zbiegu ulic [...] i [...] w O. wykonano konstrukcję stalową z blaszanym zadaszeniem, o powierzchni zabudowy 28,20 m2 oraz ustawiono 6 obiektów kontenerowych o funkcji handlowej – szczęk metalowych. Przedmiotowa konstrukcja stalowa z zadaszeniem jest trwale związana z gruntem poprzez połączenie metalowymi łącznikami i śrubami ze ścianą sąsiedniego budynku (dowód: zdjęcie na karcie 11 akt administracyjnych) i stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały ją jako wiatę. Z uwagi na powierzchnię zabudowy przekraczającą 10 m2 obiekt ten nie jest objęty zwolnieniem z art. 29 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy i jego wykonanie wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Prawidłowo także ustalono, że obiekty kontenerowe stanowią tymczasowe obiekty budowlane, których usytuowanie na okres dłuższy niż 120 dni także wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Bezspornym jest wykonanie wymienionych wyżej obiektów bez pozwolenia na budowę. Niewątpliwym jest również, że teren przedmiotowej działki nr [...] nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co jest okolicznością wykluczającą możliwość legalizacji samowoli budowlanej.
W tych okolicznościach zarzuty skargi są całkowicie nietrafne.
W trakcie prowadzonego postępowania organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły jednak wszystkich okoliczności istotnych do rozstrzygnięcia sprawy.
W myśl art. 52 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego może zostać nałożony wyłącznie na właściciela lub inwestora lub zarządcę obiektu.
Organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie przyjęły, że inwestorem opisanej budowy jest D. F.. Jednakże ustalenie to nie znajduje żadnego potwierdzenia w dotychczas zebranym materiale dowodowym. W protokole oględzin z dnia [...].04.2005 r. skarżącego określono jako dzierżawcę terenu. W dokumencie tym brak jakiegokolwiek oświadczenia skarżącego, czy biorących udział w oględzinach właścicieli nieruchomości A. i P. P. , kto wybudował przedmiotowe obiekty. Skarżący podał do protokołu oględzin, że dzierżawi teren od 2 lat, zaś szczęki handlowe "stały na tym placu od około 20 lat". Na rozprawie przed Sądem skarżący zaprzeczył, by to on ustawił na działce nr [...]. przedmiotowe obiekty kontenerowe. W istocie nie wiadomo na czym opierały się organy nadzoru budowlanego uznając skarżącego za inwestora.
Nie ustalono, kto jest właścicielem 6 obiektów kontenerowych, które jako nie związane trwale z gruntem nie są jego częścią składową.
Sama treść umowy dzierżawy (nazwanej umową najmu) z dnia [...]..06.2002 r., zawartej między skarżącym a właścicielami nieruchomości, nie daje podstaw do uznania, że skarżący jest zarządcą przedmiotowych obiektów budowlanych w rozumieniu przepisu art. 52 ustawy. Zasadniczo bowiem dzierżawca zobowiązany jest utrzymywać przedmiot dzierżawy w stanie nie pogorszonym, wykonywać dzierżawę zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki, bez zgody wydzierżawiającego nie może zmieniać przeznaczenia przedmiotu dzierżawy (art. 696, art. 697 kodeksu cywilnego).
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 kpa oraz art. 52 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, co miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego należało uchylić. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę należy ustalić osoby zobowiązane z art. 52 ustawy Prawo budowlane i stosownie do poczynionych ustaleń wydać rozstrzygnięcie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wymienionej ustawy. Rozstrzygnięcie w zakresie wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o treść art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W.Batorowicz /-/ B.Kamieńska /-/ E.Podrazik
Brak podpisu sędziego spowodowany
jest jego nieobecnością
/-/ B.Kamieńska
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło