II SA/Po 801/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-12-09
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący trwałym inwalidą z poważnymi problemami zdrowotnymi i ograniczonymi dochodami, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że jego trudna sytuacja zdrowotna, uniemożliwiająca podjęcie pracy i generująca wysokie koszty leczenia, w połączeniu z niskimi dochodami z renty inwalidzkiej, uniemożliwia mu ponoszenie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, sąd przyznał mu prawo pomocy w całkowitym zakresie, zwalniając go od kosztów sądowych i ustanawiając radcę prawnego.Stan faktyczny
Skarżący S. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie, argumentując swoją trudną sytuacją zdrowotną (trwały inwalida, problemy z kręgosłupem, choroba wieńcowa, blizny pooperacyjne) i finansową (niska renta inwalidzka, wysokie koszty leczenia). Wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i ponosi wysokie koszty utrzymania. Sąd, analizując przedstawione przez skarżącego dowody (zaświadczenie o rencie, faktury, rachunki, PIT, wyciągi bankowe), uznał, że jego sytuacja finansowa i zdrowotna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono S. F. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla S. F. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. F. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej postanawia 1. zwolnić S. F. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla S. F. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący S. F. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest trwałym inwalidą. Od 2005r. ma otwartą bliznę pooperacyjną wymagająca stałego leczenia. Drugi rok porusza się na wózku inwalidzkim. Prócz tego stale leczy się na rozległą chorobę wieńcową oraz w związku z urazem kręgosłupa i narządów ruchu. Oświadczył, że koszty leczenia pochłaniają połowę renty. W części wniosku podał, że w połowie jest współwłaścicielem działki rekreacyjnej o powierzchni [...] m², drugi właściciel użytkuje działkę nieodpłatnie. Wnioskodawca oświadczył, że uzyskuje rentę inwalidzka w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Do wniosku załączono kartę leczenia szpitalnego, zaświadczenie o wysokości renty, z którego wynika, że do wypłaty wnioskodawca otrzymuje [...] zł miesięcznie oraz fakturę VAT z apteki na kwotę 1.087,77 zł. i 1.84,84 zł.
Wnioskodawca wezwany w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) oświadczył, że swoje gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie i mieszka sam. Nie prowadzi działalności gospodarczej. Działka rekreacyjna, której jest współwłaścicielem nie przynosi dochodu, a opiekę nad nią sprawuje nieodpłatnie córka wnioskodawcy. Wnioskodawca wyszczególnił swoje miesięczne koszty utrzymania: czynsz lokatorski – 276,72 zł wraz z zaległością z tego tytułu na kwotę 874,46 zł, opłata w Multi Medic – 58,99 zł, energia elektryczna – około 76 zł (152,98 zł na dwa miesiące), telefon – 41,33 zł, lekarstwa – 1.829,15 zł w listopadzie 2009r. Wnioskodawca podał, że jest na specjalnej diecie. Nadto dołączył dowodowy zapłaty za usługę medyczną na kwotę 40 zł, za usługę protetyczną na kwotę 500 zł, zaświadczenie o zaległości w tytułu czynszu na kwotę 874,76 zł, kopię PIT-37 za 2008r. z którego wynika, że roczny dochód wyniósł 29.774,16 zł. oraz wyciągi z rachunku bankowego, na których na dzień 30 listopada 2009r. widnieje debet na kwotę -998,05 zł. Wnioskodawca wskazał, że braki finansowe uzupełnia debetem w rachunku bankowym.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych należności sądowych nawet w części (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy w całości. Gospodarstwo domowe wnioskodawca prowadzi sam, zatem samodzielnie musi ponosić wszystkie koszty swojego utrzymania. Z uwagi na poważny stan zdrowia – cierpi na chorobę wieńcową, niesprawność kręgosłupa i narządów ruchu oraz niegojące się blizny pooperacyjne - nie ma możliwości podjęcia pracy, co uniemożliwia mu uzyskanie dodatkowych środków finansowych. Aktualnie porusza się na wózku inwalidzkim. Utrzymuje się, więc jedynie z renty inwalidzkiej, która mimo znacznej wysokości, nie pozwala na pokrycie wszystkich kosztów bieżącego utrzymania. Wnioskodawca ponosi zwiększone wydatki z uwagi na stan swojego zdrowia. Wnioskodawca udokumentował, że znaczne kwoty przeznacza na leczenie i leki. Sytuacja zdrowotna spowodowała, że powstały zaległości w płatnościach za czynsz za mieszkanie, co zmusiło go do skorzystania z debetu w rachunku bankowym. Wnioskodawca jest wprawdzie współwłaścicielem działki rekreacyjnej, ale nie przynosi ona dochodu, a uzyskanie dodatkowych środków poprzez wydzierżawienie jej lub sprzedaż jest ograniczone brakiem możliwości swobodnego nią dysponowania. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a tym bardziej na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy w całości.
W tym miejscu należy wskazać, że w ramach prawa pomocy ustanowić można jedynie jednego fachowego pełnomocnika do reprezentowania wnioskodawcy w niniejszej sprawie – albo adwokata albo radcę prawnego dla celowego dochodzenia swoich praw (art. 200 i art. 246 §3 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło