II SA/Po 802/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-11-28
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać rozłożenie na raty należności z tytułu zwrotu refundacji ze środków Funduszu Pracy, jeśli nie przedstawiła pełnej dokumentacji swojej sytuacji finansowej i majątkowej, a posiada majątek, z którego można dochodzić należności?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie wykazała zaistnienia przesłanek z art. 76 ust. 7 u.p.z. do rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu refundacji, ponieważ nie przedstawiła wyczerpującej dokumentacji swojej sytuacji finansowej i majątkowej, a jednocześnie posiada majątek (pojazdy, sprzęt biurowy), z którego można dochodzić należności, co wyklucza zastosowanie art. 76 ust. 7 pkt 1 u.p.z. Ponadto, wartość posiadanego majątku najpewniej przekroczy wydatki egzekucyjne, co wyklucza zastosowanie art. 76 ust. 7 pkt 4 u.p.z.Stan faktyczny
Spółka A. spółka z o.o. wniosła o rozłożenie na raty należności z tytułu zwrotu refundacji ze środków Funduszu Pracy, powołując się na trudną sytuację finansową i brak majątku. Starosta odmówił rozłożenia na raty, wskazując na posiadanie przez spółkę majątku (samochody, sprzęt biurowy) oraz brak pełnej dokumentacji finansowej. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, podkreślając, że spółka nie przedstawiła wymaganych dokumentów mimo wielokrotnych wezwań. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i u.p.z., w tym błędną wykładnię art. 76 ust. 7 u.p.z.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. spółka z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty refundacji ze środków Funduszu Pracy; oddala skargę
Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., [...] Wojewoda (zwany dalej "Wojewodą"), po rozpoznaniu odwołania [...] sp. z o.o., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (zwanego dalej "Starostą") z dnia [...] marca 2018 r., [...] o odmowie rozłożenia na raty zobowiązania wynikającego z wypowiedzenia umowy z dnia 29 marca 2016 r., [...] o refundacji przez okres 12 miesięcy:
- części kosztów poniesionych na wynagrodzenia, nagrody oraz składki na ubezpieczenie społeczne bezrobotnych do 30 roku życia w kwocie należności głównej [...] zł,
- odsetek ustawowych naliczonych od 31 maja 2016 r. do 2 lutego 2018 r. w kwocie [...]zł i odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych od 3 lutego 2018 r. do dnia zapłaty.
Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących, prawidłowo ustalonych przez Wojewodę, okolicznościach.
Dnia 29 grudnia 2017 r. [...] sp. z o.o. wystąpiła do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. (zwanego dalej "Urzędem Pracy") o rozłożenie na raty (po [...] zł) należności z zawartych umów przez Urząd Pracy obejmującej zwrot refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego oraz finansowania i organizacji prac interwencyjnych. Spółka wniosła nadto o umorzenie odsetek ustawowych oraz o nienaliczanie odsetek za opóźnienie.
We wniosku podkreślono, że na refundowanych stanowiskach z różnych przyczyn, niezależnych od pracodawcy, doszło do powstania wakatów, których nie udało się uzupełnić poprzez skierowanie do pracy innych kandydatów. W związku z brakiem kandydatów do pracy na utworzonych stanowiskach spółka zmieniła profil działalności i ograniczyła jej rozmiary, dlatego nie ponosi odpowiedzialności za niezapewnienie uzupełnienia i kontynuacji pracy na refundowanych stanowiskach oraz przy pracach interwencyjnych.
Pismem z dnia 5 stycznia 2018 r. Urząd Pracy wezwał [...] sp. z o.o. do dostarczenia dokumentów i informacji niezbędnych do ustalenia jej sytuacji finansowej i majątkowej, oznaczenie dokładnie jakich umów dotyczy wniosek i określenie proponowanej daty spłaty. W wezwaniu podano jakie dokumenty wskazują na sytuację finansową spółki prawa handlowego (np. sprawozdanie finansowe, bilans rachunku zysków i strat, zeznania podatkowe, wykaz aktualnych zobowiązań i majątku ruchomego i nieruchomego).
W odpowiedzi [...] sp. z o.o. wskazała cztery umowy o refundację oraz wyjaśniła, że termin płatności rat przypada na dzień 15 każdego miesiąca, to jest z każdej czterech z umów po [...] zł miesięcznie. Zaznaczyła, że w 2016 r. poniosła stratę w wysokości [...] zł, co potwierdza zeznanie roczne CIT – 8. Spółka nie posiada bilansu i rachunków zysków za 2016 r., ponieważ poprzednie biuro rachunkowe ich nie przygotowało. Jednocześnie podkreślono, że obecnie trwa audyt całej dokumentacji spółki od 2016 r. przez inne biuro rachunkowe w celu przygotowania brakującego sprawozdania finansowego za lata 2016 i 2017. Wskazano, iż część zadłużenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wynika z załączonego pisma z dnia 4 grudnia 2017 r., a obecnie spółka ponosi koszty miesięczne wynagrodzenia pracownika [...] zł - [...] zł brutto, czynszu najmu lokalu - [...] zł miesięczne oraz koszty stałej obsługi prawnej - [...] zł brutto. [...] sp. z o.o. wyjaśniła też, że utrzymuje się ze środków zgromadzonych w latach poprzednich, a nie z bieżącej działalności oraz dzięki przesunięciom w płatnościach, ale nie są to takie środki, które pozwalają na zwrot refundacji. Zaznaczono, że termin 7 - dniowy na przedstawienie dokumentacji jest terminem zbyt krótkim.
Urząd Pracy pismem z dnia 23 stycznia 2018 r. wezwał spółkę do sprecyzowania numerów umów, których dotyczy wniosek z dnia 28 grudnia 2018 r. oraz poinformował o przedłużeniu terminu na dostarczenie wymaganych dokumentów o 14 dni.
Pismem z dnia 8 lutego 2018 r. pełnomocnik spółki wniósł o przedłużenie terminu do dostarczenia dokumentacji sprawy do dnia 15 marca 2018 r.
Pismem z dnia 9 lutego 2018 r. Urząd Pracy poinformował pełnomocnika [...] sp. z o.o. przedłużeniu terminu do dostarczenia wymaganej dokumentacji do 15 marca 2018 r. Organ zarazem sprecyzował wykaz wymaganych dokumentów do ustalenia sytuacji finansowej spółki.
Pismem z dnia 15 marca 2018 r. pełnomocnik [...] sp. z o.o. wskazał, że jego mandantka nie ma możliwości dostarczenia wymaganych dokumentów finansowych. Obecnie jest właścicielem samochodów [...] oraz posiada inne składniki majątku, w szczególności komputery, drukarki i inne przedmioty. Zaznaczono też, że podano aktualne koszty spółki, jej zobowiązania oraz opisano profil działalności. W piśmie z dnia 15 marca 2018 r. wyjaśniono także szczegółowo z czego wynikał brak możliwości kontynuowania zatrudnienia na refundowanych stanowiskach.
Decyzją z dnia [...] marca 2018 r., [...] Starosta odmówił wnioskodawczyni rozłożenia na raty zobowiązania wynikającego z wypowiedzenia umowy [...] z dnia 29 marca 2016 r. (w zakresie należności opisanej na wstępie niniejszego uzasadnienia).
W odwołaniu [...] sp. z o.o. zarzuciła naruszenie art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę odwołania tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej "K.p.a.") , a także art. 107 § 1 pkt 3 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. Ponadto, wskazano na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (obecnie tekst jednolity Dz. U. 2018 r., poz. 1265 ze zm., dalej "u.p.z.").
W motywach odwołania spółka wskazała jeszcze raz na przyczyny, z powodu których nie udało się uzupełnić powstałych wakatów objętych dofinansowaniem. Wyjaśniono, że na powyższe trudności nałożyły się problemy finansowe spółki wynikające ze złej koniunktury na rynku świadczonych usług, a w konsekwencji spółka w 2016 r. nie odnotowała zysku, lecz dodatkowo przyniosła stratę. Zaznaczono, że spółka posiada zadłużenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i posiada inne zobowiązania. To wszystko powoduje, że aktualna działalność gospodarcza nie przynosi stronie dochodów pozwalających na jednorazowy zwrot refundacji. Spółka nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności, a okoliczność ta wynika choćby z faktu, że posiada zadłużenie wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poniosła stratę finansową na koniec roku podatkowego. Zdaniem [...] sp. z o.o. spełniona została przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 1 u.p.z. (brak majątku pozwalającego na dochodzenie należności), a także art. 76 ust. 7 pkt 2 u.p.z. (dochodzenie środków pozbawi spółkę niezbędnych środków utrzymania).
Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2018 r. Starosta sprostował oczywistą pomyłkę w decyzji z dnia 30 marca 2018 r., [...] w postaci podanego adresata, do którego powinna zostać ona nadana. Zamiast omyłkowo wskazanego P. R. członka zarządu [...] sp. z o.o. wskazano prawidłowego odbiorcę [...] sp. z o.o.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., [...] Wojewoda – działając z powołaniem między innymi na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymał rozstrzygnięcie Starosty w mocy. W motywach decyzji przytoczył treść art. 76 ust. 7 u.p.z. uwypuklając, że w sprawie rozważać można zastosowanie punktów 1 i 4 tego przepisu.
Wojewoda podkreślił, że w opinii Starosty nie ma podstaw do przychylenia się do wniosku spółki, bowiem nie spełnia on przesłanek określonych w art. 76 ust. 7 pkt 1 i 4 u.p.z., a w piśmie z dnia 15 marca 2018 r. wskazano mienie z którego można skutecznie prowadzić egzekucję, m.in. w postaci samochodów, sprzętu wyposażenia biurowego zgromadzonego przez spółkę w latach poprzednich. W zaskarżonej decyzji wskazano także, że wnioskodawca, pomimo przedłużenia terminów na uzupełnienie dokumentacji sprawy, nie przekazał dokumentów określających sytuację majątkową i finansową spółki.
Odnosząc się do powyższego Wojewoda podkreślił, że wielokrotnie pismami z dnia 5, 23 stycznia oraz 9 lutego 2018 r. wzywano spółkę do przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną i finansową. Miała ona dostateczny czas na przedstawienie wskazanej enumeratywnie dokumentacji poświadczającej sytuację spółki od dnia 8 stycznia 2018 r. do dnia 15 marca 2018 r., więc nie można uznać, że to zbyt krótki okres czasu na przedstawienie wszystkich wymaganych dokumentów. W ocenie Wojewody nie można także uznać, iż przedstawienie tylko zeznania PIT- 8 oraz pisma z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wysokości zadłużenia w organie rentowym stanowi pełną informację o sytuacji materialnej i finansowej [...] sp. z o.o. Podstawowymi dokumentami określającymi sytuację spółki są m.in. sprawozdanie finansowe, salda rachunku bankowego, czy roczne zestawienie obrotów i sald.
Zdaniem Wojewody organ pierwszej instancji miał podstawy do wydania decyzji o odmowie rozłożenia na raty należności z tytułu umowy refundacji, skoro w wyniku bierności strony, nie udało się ustalić całościowej sytuacji finansowej [...] sp. z o.o. Z art. 76 ust. 7 u.p.z. wynika, iż rozstrzygnięcie merytoryczne w kwestii rozłożenia na raty należności powinno nastąpić w związku z badaniem przesłanek do rozłożenia na raty należności, a tymczasem wnioskodawca nie przedstawił wszystkich wymaganych informacji na temat swojej sytuacji finansowej i materialnej. Organ jeszcze raz podkreślił, że Starosta w kolejnych pismach jednoznacznie wskazał, iż w przypadku braku udokumentowania sytuacji finansowej i majątkowej wskazanej spółki nastąpi wydanie decyzji na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego. Wnioskodawca powinien być świadomy, że w przypadku braku przedłożenia wymaganych dokumentów i informacji dotyczących przesłanek z art. 76 ust. 7 pkt 1 i 4 u.p.z. wniosek rozłożenie na raty należności będzie rozpatrzony negatywnie.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda podkreślił, że postępowanie z art. 76 ust. 7 u.p.z. toczy się na wniosek podmiotu zainteresowanego, który ma obowiązek w swoim interesie właściwie uprawdopodobnić podnoszone okoliczności. Urząd Pracy zgodnie z art. 7, 77 i 80 K.p.a. kilkukrotnie wzywał [...] sp. z o.o. do przedstawienia dokumentacji i informacji o stanie finansowym i materialnym wskazanej spółki, jednakże strona nie dokonała takiego rodzaju uzupełnienia materiału dowodowego sprawy.
Wojewoda podkreślił, że nie można uznać, iż całkowity ciężar dowodu w sprawach o rozłożenie na raty należności spoczywa na organie zatrudnienia, a strona może zachowywać się biernie i składać tylko niepotwierdzone oświadczenia.
Odnosząc się z kolei do przytaczanych w odwołaniu przyczyn żądania zwrotu środków pobranych w wyniku refundacji na podstawie umowy [...] z dnia 29 marca 2016 r. Wojewoda wyjaśnił, że sprawa dotyczy sprawy rozłożenia na raty żądanej należności i kwestia zasadności należności głównej nie może być brana pod uwagę. Przedmiotem sprawy jest natomiast spełnienie, bądź brak spełnienia przesłanek z art. 76 ust. 7 pkt 1 i 4 u.p.z.
Zdaniem Wojewody wbrew stanowisku spółki w sprawie nie można także brać pod uwagę art. 76 ust. 7 pkt 2 u.p.z.
Końcowo organ odwoławczy zajął stanowisko także w odniesieniu do kwestii sposobu wskazania adresata decyzji. Stwierdził, że powołanie w decyzji nie "[...] sp. z o.o.", ale "Prezesa Zarządu [...] sp. z o.o." nie jest uchybieniem, które uzasadniać może uchylenie decyzji. Z treści rozstrzygnięcia jednoznacznie wynika, że stroną toczącego się postępowania jest [...] sp. z o.o., a nie jej Prezes Zarządu. Zaskarżona decyzja została wysłana skutecznie do pełnomocnika spółki, dlatego też w żaden sposób nie można uznać, że strona nie mogła brać udziału w toczącym się postępowaniu i nie doręczono jej zaskarżonej decyzji. Z dokumentacji wynika, iż pełnomocnik w dniu 4 kwietnia 2018 r. odebrał wskazaną decyzję. Ponadto postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2018 r. Starosta sprostował ten oczywisty błąd w nagłówku decyzji poprzez wskazanie, że adresatem decyzji jest [...] sp. z o.o.
Skargę od decyzji Wojewody wniosła [...] sp. z o.o. przedstawiając zarzuty naruszenia:
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przejawiające się w tym, że organy obu instancji przy rozpoznawaniu sprawy w toku postępowania związanego z wydaną decyzją nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nadto nie wyjaśniły wszystkich wątpliwości w sprawie mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, podczas gdy taki obowiązek ciąży na organach administracji publicznej z mocy prawa;
- art. 107 § 1 pkt 3 w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 i w zw. z art. 113 § 1 K.p.a. poprzez brak wszystkich elementów, które powinna zawierać decyzja administracyjna tj. nieprawidłowe oznaczenie strony, do której skierowano decyzję i wskazanie jako strony P. R., podczas gdy pracodawcą korzystającym z refundacji była spółka pod firmą [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z., wskutek czego doszło do skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną postępowania (stanowi to jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, która nie podlega sprostowaniu);
- art. 8 K.p.a. polegające na tym, że organy obu instancji zaniechały prowadzenia postępowania w sposób, który budziłby zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, czego przejawem jest skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną postępowania, nierzetelnie przeprowadzone postępowanie dowodowe i ocena dowodów oraz niezałatwienie sprawy w zgodzie z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli poprzez odmowę rozłożenia na raty zwrotu refundacji;
- art. 76 ust. 7 u.p.z. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że skarżąca nie spełnia żadnej z przesłanek uprawniających do odroczenia terminu płatności należności, podczas, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności, a nadto dotknięta jest trudnościami natury finansowej i nie dysponuje środkami na zapłatę należności, a zatem dochodzenie tej należności pozbawi skarżącą niezbędnych środków utrzymania i doprowadzi do jej niewypłacalności skutkującego obowiązkiem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, czego organ nie wziął pod uwagę.
Wskazując na powyższe [...] sp. z o.o. wniosła stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji, względnie ich uchylenie, a ponadto o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi spółka wskazała między innymi, że w 2016 r. nie tylko nie odnotowała zysku, lecz dodatkowo przyniosła stratę wynoszącą [...] zł, co wykazała przedstawiając zeznanie podatkowe CIT-8 za 2016 r., a wiec najbardziej aktualne jakim dysponuje. Posiada także wymagalne zadłużenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na ubezpieczenia. Z tytułu zatrudnienia w oparciu o umowę zlecenia składki za 2017 r. wyniosły ogółem [...] zł należności głównej. Do powyższej kwoty doliczyć należy odsetki. Na chwilę obecną z wymienionej kwoty nic nie zostało jeszcze uregulowane. Nadto pozostają do rozliczenia składki od umowy zlecenia dla zleceniobiorcy, który wykonał usługę pomalowania biura, w którym spółka prowadzi działalność. Kwota jaką otrzymał zleceniobiorca wynosiła [...] zł netto. Zadłużenie w ZUS wynika w części z pisma z dnia 4 grudnia 2017 r., przedłożonego przez skarżącą.
W ramach stałych kosztów aktualnie prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca wskazała, że ponosi następujące wydatki: wynagrodzenie zleceniobiorcy (pracownik biurowy): [...] - [...] zł brutto miesięcznie (w zależności od ilości godzin przepracowanych), czynsz najmu lokalu [...] zł brutto miesięcznie, - obsługa prawna (usługa stała): [...] zł brutto miesięcznie. Aktualna działalność gospodarcza nie przynosi skarżącej dochodów pozwalających na jednorazowy zwrot kosztów refundacji. Spółka ma możliwość spłaty refundacji w ratach w zaproponowanej wysokości. [...] sp. z o.o. przede wszystkim utrzymuje się ze środków zgromadzonych w latach poprzednich, niż bieżącej działalności oraz dzięki przesunięciom w płatnościach. Środki zgromadzone przez spółkę w poprzednich latach nie są jednak na tyle znaczne, aby pozwolić na zwrot refundacji w formie jednorazowej wpłaty.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Odniesienie się do skargi rozpocząć należy od zarzutu najdalej idącego, który [...] sp. z o.o. sformułowała poprzez wskazanie na naruszenie grupy powiązanych ze sobą przepisów: art. 107 § 1 pkt 3 w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 i art. 113 § 1 K.p.a. Należy jednak odnotować, że spółka w istocie uwagę koncentruje na art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. uwypuklając, że w decyzji pierwszej instancji Starosta nieprawidłowo oznaczył adresata, przez co rozstrzygnięcie skierowano do P. R. (członka zarządu spółki), podczas gdy powinno być ono skierowane wprost do [...] sp. z o.o.
Sąd nie zgadza się ze skarżącą, iżby miało dojść do skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Przywiązuje ona bowiem zbyt dużą wagę do sposobu sformułowania nagłówka decyzji Starosty z dnia [...] marca 2018 r., [...] Sąd odnotowuje oczywiście, że w nagłówku decyzji pierwszej instancji wpisano "P. P. R. Członek Zarządu [...] sp. z o.o.", jednakże w świetle całokształtu okoliczności sprawy, w tym także opisanych szczegółowo w decyzji, nie budzi najmniejszych wątpliwości, iż adresatem decyzji jest [...] sp. z o.o. W tym miejscu można wskazać chociażby, że na stronie 2 decyzji, w akapicie drugim mowa jest o ustanowieniu pełnomocnika przez P. R. działającego jako "reprezentującego" [...] sp. z o.o. W piątym akapicie z kolei zaznaczono, że do wykonania wezwań zobowiązano samą spółkę. Dalej na stronach 3 i 4 kilkukrotnie organ odnosi się do sytuacji spółki prawa handlowego i sposobu dokumentowania jej sytuacji. Taki wywód odnaleźć można także w podsumowaniu na stronie 6 decyzji Starosty.
Mając na uwadze powyższe Sąd podkreśla, że błędne jest założenie wyjściowe, jakie [...] sp. z o.o. przyjęła za podstawę szerokiej argumentacji dotyczącej skutków skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.). Z całą pewnością bowiem decyzja z dnia [...] marca 2018 r., [...] nie została skierowana do P. R., tylko wprost do [...] sp. z o.o.
Uzupełniająco Sąd przypomina, że zgodnie z art. 205 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1577 ze zm.) "oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism spółce mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu lub prokurenta". Przepis ten oczywiście nie pozwala kierować decyzji administracyjnych do członków zarządu lub prokurentów spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, niemniej jednak usprawiedliwia on Starostę, który wskazanie adresata ("[...] sp. z o.o. z siedzibą w Z.") poprzedził formułą "P. P. R. Członek Zarządu". Ten ostatni pełnił przecież funkcję znanego organowi reprezentanta spółki.
W konsekwencji nie można uznać za zasadne także naruszenia art. 107 § 1 pkt 3 i art. 112 § 1 K.p.a. Decyzja zawierała oznaczenie strony zgodnie z art. 107 §1 pkt 3 K.p.a. ("[...] sp. z o.o. z siedzibą w Z."), a jeśli natomiast chodzi o jej sprostowanie, to nastąpiło to odrębnym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., [...], które potwierdza tylko, że zamiarem organu było skierowanie decyzji do spółki.
Nietrafne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów regulujących administracyjne postępowanie wyjaśniające (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) jak i też przepisu ustanawiającego zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej (art. 8 K.p.a.).
Analiza powyższych zarzutów wymaga oceny, czy organy obu instancji podjęły należyte działania w celu zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a analiza taka nie może z kolei abstrahować od treści przepisów prawa materialnego, w oparciu, o które sprawa jest rozstrzygana.
Sprawa objęta kontrolą Sądu miała za przedmiot rozłożenie na raty należności z tytułu zwrotu refundacji wynikającej z umowy (zawartej przez [...] sp. z o.o. z Urzędem Pracy) z dnia [...] marca 2016 r., [...] w kwocie [...]zł należności głównej, odsetek naliczonych do 2 lutego 2018 r. w kwocie [...]zł i odsetek dalej naliczanych.
Zgodnie z wielokrotnie powoływanym w toku sprawy art. 76 ust. 7 pkt 1 u.p.z. Starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty zwrot refundacji, jeżeli w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały refundację nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności. Z kolei art. 76 ust. 7 pkt 4 u.p.z. stanowi, że opisane rozłożenie refundacji na raty jest możliwe także, gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty refundacji przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Postępowanie z art. 76 ust. 7 u.p.z. jest wyjątkiem od zasady terminowego zwrotu należności przez ich beneficjentów i ma za zadanie przede wszystkim racjonalizować proces zwrotnego pozyskiwania wydatkowanych środków. Pozwala na zaniechanie lub rozłożenie w czasie zobowiązania w sytuacjach skrajnych, to jest, jeżeli obiektywnie nie można go w ogóle uzyskać (art. 76 ust. 7 pkt 1 u.p.z.) lub zachodzi przypuszczenie, że procedura egzekucji będzie droższa aniżeli wartość samej należności możliwej do uzyskania (art. 76 ust. 1 pkt 4 u.p.z.).
Zdaniem Sądu [...] sp. z o.o., która wnioskowała o rozłożenie należności z tytułu zwrotu refundacji na raty, nie wykazała, że zaistniały przesłanki z art. 76 ust. 7 u.p.z. Po pierwsze, pomimo kilkukrotnych wezwań Starosty z dnia 5, 23 stycznia oraz 9 lutego 2018 r. spółka nie przedstawiła wyczerpującej dokumentacji potwierdzającej, że jej sytuacja materialna i finansowa uzasadnia uwzględnienie żądania.
Sąd podkreśla, że [...] sp. z o.o. jest osobą prawną, obowiązaną prawem działać w sposób przejrzysty, przy uwzględnieniu zasad rachunkowości. Skarżąca odpowiadając na wezwania organu przedstawiła zaledwie część elementów mogących świadczyć o jej sytuacji materialnej i finansowej, jednakże nie zobrazowała całości tej sytuacji. Ani Starosta ani Wojewoda nie mieli z kolei obowiązku prowadzić z urzędu postępowania na rzecz wyjaśnienia okoliczności, które dotyczą finansów spółki i których przedstawienie pozostaje wyłącznie jej interesie.
Wreszcie Sąd zgadza się z organami, że już na podstawie samych danych przedstawionych przez [...] sp. z o.o. można wykluczyć przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 1 i 4 u.p.z. Z całą pewnością nie ma podstaw do twierdzenia, że skarżąca "nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności". Sama skarżąca przyznała bowiem za pośrednictwem swojego pełnomocnika w piśmie z dnia 15 marca 2018 r. (zob. s. 2 pisma), że posiada składniki majątku takie jak pojazdy [...] oraz inne składniki, w szczególności komputery, drukarki i inne przedmioty. Skoro [...] sp. z o.o. posiada majątek, to przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 1 u.p.z. nie zachodzi.
Podobnie ocenić należy przesłankę z art. 76 ust. 1 pkt 4 u.p.z. Materiał dowodowy nie pozwala uznać, że zachodzi wymagane tym przepisem przypuszczenie, iż efektywna egzekucja nie przewyższy wartości wydatków egzekucyjnych. Skoro skarżąca posiada szereg składników majątku, w tym kilka pojazdów i sprzęt biurowy, to ich wartość najpewniej przekroczy wydatki w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd nadmienia, że posłużenie się w poprzednim zdaniu słowem "najpewniej" jest zamierzone, gdyż spółka – choć ubiega się o rozłożenie należności na raty między innymi na podstawie art. 76 ust. 7 pkt 4 u.p.z. – nie podjęła się wykazania wartości posiadanego majątku i nie udowodniła, że wartość tego majątku jest niższa niż koszt egzekucji.
Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje także, że nie jest przekonująca w kontekście art. 76 ust. 1 pkt 1 i 4 u.p.z. argumentacja skargi uwypuklająca fakt słabej kondycji finansowej [...] sp. z o.o. Skarżąca zdaje się bowiem nie dostrzegać, że opisane przesłanki rozłożenia należności z tytułu zwrotu refundacji na raty nie odnoszą się do ogólnej sytuacji finansowej podmiotu (gdy chodzi o osoby prawne), ale dotoczą konkretnych relacji związanych z efektywnością egzekucji.
Na marginesie Sąd zaznacza, że w sprawie nie znajdą zastosowania art. 76 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.z. Dotyczą one sytuacji, gdy może dojść do pozbawienia osoby lub osoby pozostającej na jej utrzymaniu "niezbędnych środków utrzymania" oraz gdy osoba zobowiązana do zwrotu należności zmarła. Przesłanki te z całą pewnością nie odnoszą się do spółki prawa handlowego, która nie gromadzi niezbędnych środków utrzymania, a tym bardziej nie może się do niej odnosić przesłanka śmierci zobowiązanego.
Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że nie zostały spełnione przesłanki do wnioskowanego przez [...] sp. z o.o. rozłożenia należności z tytułu zwrotu refundacji na raty. Organy nie naruszyły więc przepisów prawa materialnego (zwłaszcza art. 76 ust. 1 pkt 1 i 4 u.p.z.). Nie uchybiły także regulacjom dotyczącym administracyjnego postępowania wyjaśniającego i zasadzie budzenia zaufania, gdyż podjęły się maksymalnych starań, aby skłonić skarżącą do wyczerpującego nakreślenia swojej sytuacji materialnej i finansowej, rzetelnie pouczając jej pełnomocnika jakie dokumenty są ku temu wymagane. Starosty ani Wojewody nie można natomiast obciążać tym, że nie wywiedli z materiału dowodowego wniosków pozytywnych dla [...] sp. z o.o., skoro spółka mimo wezwań materiału dowodowego do takich wniosków nie dostarczyła. Same zasady ogólne postępowania administracyjnego (np. art. 7 czy 8 K.p.a.) nie mogą być natomiast podstawą do odstąpienia bądź stosowania ulg w odniesieniu do zobowiązań mających za przedmiot środki publiczne.
Końcowo wreszcie Sąd zaznacza, że w sprawie nie mają znaczenia szeroko eksponowane przez [...] sp. z o.o. okoliczności, ze względu na które doszło do powstania obowiązku zwrotu refundacji. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja wydana na podstawie art. 76 ust. 7 u.p.z., która ma za przedmiot przesłanki rozłożenia należności na raty, a nie zasadność samej należności.
Mając na uwadze przedstawione motywy wyroku, Sąd – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a.") – orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło