II SA/Po 809/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia WSA Maciej Dybowski Asesor sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. ref. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 marca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi L.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji; oddala skargę. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/St.Małek /-/M.Dybowski II SA/Po 809/03 UZASADNIENIE Prezydent Miasta K. postanowieniem z [...] r. wyraził zgodę na podział nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] i [...] stanowiącej własność E. i M.B. W uzasadnieniu podano, że obie nieruchomości zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą MRN w K. dnia 31 maja 1985 są przeznaczone pod zabudowę zagrodową, oraz pod tereny upraw polowych i ogrodniczych. Urząd Wojewódzki decyzją z [...] r. wyraził zgodę na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze. Prezydent K. decyzją z [...] r. na podstawie art. 12 ust. 1 i 3 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. 1989, Nr 14 poz. 74 ze zm.) oraz na podstawie § 13, § 14, § 15, § 16, § 17 ust. 2 oraz § 19 Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu ustalania granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, rozgraniczania i podziału nieruchomości (Dz.U. z 1989, Nr 14 poz. 77 ze zm.) zatwierdził projekt podziału przedmiotowych nieruchomości. Nieruchomość położoną przy ul. [...] Nr [...] oznaczoną nr [...] o pow. [...] m2 podzielono na działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2, a nieruchomość położoną przy ul. [...] Nr [...], oznaczoną nr [...], o pow. [...] m2 na działki – nr [...] o pow. [...] m2 oraz nr [...] o pow. [...] m2. L.T. wniósł pismem z [...] r. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] r. w przedmiocie podziału nieruchomości położonych przy ul. [...]. Jako podstawę naruszenia prawa wskazał przepis art. 156 § 1 pkt 2 i 5 kpa. W uzasadnieniu podał, że E. i M.B. działali w złej wierze, albowiem w trakcie postępowania zataili, że nieruchomości będące przedmiotem podziału obciążone są służebnością gruntową. Ponadto podał, że decyzja została wydana bez jego udziału gdyż w tym postępowaniu nie występował w charakterze strony. Wskazał też, że w wyniku podziału zostanie pozbawiony dojazdu do gospodarstwa rolnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] r. na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 kpa odmówiło stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z następujących powodów. Służebność gruntowa nie została ujawniona w księdze wieczystej. Zgodnie z art. 290 § 2 Kc w wyniku podziału obciążonej nieruchomości służebność utrzymuje się na częściach utworzonych w wyniku podziału. Postępowanie podziałowe dotyczy wyłącznie interesu prawnego właściciela, a wszelkie spory związane z wykonywaniem prawa przechodu i przejazdu winny być rozstrzygane w postępowaniu przed sądem powszechnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] r., na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że podział nieruchomości został dokonany zgodnie z przepisami prawa geodezyjnego i kartograficznego. Podział ten jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. L.T. nie miał żadnego interesu prawnego aby uczestniczyć w postępowaniu dotyczącym podziału cudzej nieruchomości. W pozostałym zakresie podtrzymano argumentację przytoczoną w poprzedniej decyzji. L.T. wniósł skargę, domagając się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...]. Skarżący zarzucił, że podziału dokonano bez jego udziału jako zainteresowanej strony. Na skutek dokonanego podziału jego działka pozostała bez możliwości dojazdu. Podkreślił skarżący, iż w postępowaniu o podział nie zostało ujawnione, iż na nieruchomościach objętych tym podziałem ustanowiono służebność drogi koniecznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podał, że podział nieruchomości obciążonej nie znosi ustanowionej na niej służebności. Nie jest zatem trafny zarzut skargi o pozbawieniu gospodarstwa rolnego dostępu do drogi publicznej. Z tego względu organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność E. i M.B. przy ul. [...] (działka nr [...]) na działki nr [...] i nr [...] oraz przy ul. [...] (działka nr [...]) na działki nr [...] i nr [...]. Decyzja wydana została na podstawie przepisu art. 12 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1989 r. Nr 14 poz. 74) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu ustalania granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, zorganizowania i podziału nieruchomości (Dz.U. z 1989 r. Nr 14 poz. 77). Stosownie do powołanych przepisów podział nieruchomości może nastąpić, jeżeli jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 12 ust. 1 ustawy). Plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta K. z 31 maja 1985 r. przeznacza przedmiotowe nieruchomości częściowo pod zabudowę zagrodową, a w pozostałym zakresie pod uprawy polowe i ogrodnicze. Urząd Wojewódzki w K. decyzją z [...] r. wyraził zgodę na przeznaczenie przedmiotowych nieruchomości na cele nierolnicze. Stosownie do przepisu § 13 powołanego rozporządzenia Prezydent Miasta postanowieniem z [...] r. pozytywnie zaopiniował projekt podziału przedmiotowych nieruchomości sporządzony przez uprawnionego geodetę. W świetle powyższych okoliczności należy uznać, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] r. Decyzja ta wydana została bowiem zgodnie z wymogami przepisu art. 12 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości i przepisów powołanego rozporządzenia (§ 13- § 19). Przyczyny nieważności decyzji są wyczerpująco wymienione w przepisie art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z art. 16 kpa. Może więc mieć miejsce jedynie w przypadku gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w wskazanym przepisie. Przepis pkt 2 § 1 art. 156 wymienia dwie przyczyny nieważności: wydanie decyzji bez podstawy prawnej i wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Według skarżącego decyzja jest nieważna, gdyż: "podczas postępowania administracyjnego Prezydent Miasta K. został wprowadzony w błąd, bowiem zatajono, że służebność drogi koniecznej ustanowiona została aktem notarialnym i była od lat trzydziestych XX wieku wykonywana". Z aktu notarialnego z [...] r. wynika, iż skarżący jako właściciel sąsiedniej nieruchomości może korzystać z przejazdu i przechodu istniejącą dróżką przez działkę będącą przedmiotem podziału. Ustanowiona w drodze umowy służebność nie ma jednak wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Postępowanie o podział nie jest bowiem z tej przyczyny dotknięte nieważnością gdyż stosownie do art. 290 § 2 Kc – w razie podziału służebność gruntowa utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział. Jeżeli wskutek podziału sposób wykonywania służebności wymaga zmiany, to zainteresowanym przysługuje droga postępowania przed sądem powszechnym (art. 290 § 3 Kc). Podstawą odmiennej oceny zaskarżonej decyzji nie może być zarzut, iż skarżący w postępowaniu o podział nie brał udziału jako strona. Jeżeli bowiem strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to jest to podstawa do wznowienia tego postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa), a nie do stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej (art. 156 kpa). Skarżący jednoznacznie określił swój wniosek z [...] r. jako żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] r. Postępowanie toczyło się zatem zgodnie z żądaniem zainteresowanej strony. Podkreślić należy, iż zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa) wymaga ścisłego przestrzegania granic rozpoznania sprawy dla konkretnego, przewidzianego przez kodeks postępowania administracyjnego, trybu eliminacji z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej. Przesłanki stosowania każdego z trybów nie mogą być stosowane zamiennie bądź łącznie w ramach jednego nadzwyczajnego postępowania (por. wyrok NSA z 4 paźdz. 2002 r. ONSA Nr 4 poz. 140 z 2003 r.). Uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie na podstawie przepisu art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/St.Małek /-/M.Dybowski K.B.