II SA/Po 81/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-06-20
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, zwłaszcza w kontekście wymogu "przymusu adwokacko-radcowskiego" na etapie skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata, ponieważ ich sytuacja finansowa, mimo posiadania stałych dochodów z renty i emerytury, nie pozwala na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, szczególnie w sytuacji, gdy sprawa znajduje się na etapie skargi kasacyjnej, gdzie obowiązuje przymus adwokacko-radcowski.Stan faktyczny
Skarżący A. M. i J. M. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata, argumentując, że ze względu na wiek, stan zdrowia i sytuację majątkową nie są w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Posiadają mieszkanie, ale ich dochody z renty i emerytury ledwo pokrywają koszty utrzymania i leczenia. Wnioskodawcy nie byli w stanie uzupełnić wniosku o wymagane dokumenty z powodu wyjazdu syna za granicę. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla A. M. i J. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. M. i J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia ustanowić dla A. M. i J. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący A. M. i J. M. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata. Uzasadniali, że przedmiot i charakter sprawy wymaga ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jednocześnie nie są w stanie bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania udźwignąć wynagrodzenia takiego pełnomocnika. Wiek oraz stan zdrowia i status majątkowy nie pozwala na ustanowienie obrońcy z wyboru. Wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Posiadają mieszkanie o powierzchni [...] m² o wartości [...] zł., nie mają innych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Skarżący oświadczyli, że utrzymują się z renty skarżącej w wysokości [...] zł netto miesięcznie oraz emerytury skarżącego w wysokości [...]zł miesięcznie. Ponoszą koszty utrzymania mieszkania w wysokości [...]zł miesięcznie oraz leków i wizyt lekarskich w wysokości [...]zł. miesięcznie.
Skarżący wezwani do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy oświadczyli, że nie są w stanie przygotować wymaganych dokumentów, syn który ich reprezentował wyjechał za granicę do pracy. Oświadczyli, że są osobami starszymi, schorowanymi i nie potrafią poprowadzić swojej sprawy.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718, dalej "P.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania siebie i rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich kosztów postępowania sądowego.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawców pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w części poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wprawdzie wnioskodawcy uzyskują stałe dochody z tytułu ubezpieczenia społecznego, ale ich wysokość pozwala tylko na zaspokojenie stałych miesięcznych kosztów koniecznego utrzymania rodziny. Z uwagi na wiek i stan zdrowia ponoszą zwiększone wydatki bieżnego utrzymania na leki oraz wizyty u lekarzy specjalistów. Wnioskodawcy dysponują majątkiem nieruchomym w postaci mieszkania, ale majątek ten jest wykorzystywany na zaspokojenie potrzeb bytowych. Nie stanowi, zatem źródła dodatkowego dochodu. Po zapłaceniu stałych miesięcznych zobowiązań pozostałe środki przeznaczają na żywność i dalsze konieczne koszty bytowe. Nie dysponują zatem wolnymi środkami, które mogliby przeznaczyć na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Mając na uwadze wysokość rynkowego honorarium adwokata, przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że skarżący nie są w stanie wygospodarować środków na zapłacenie wynagrodzenia takiego pełnomocnika. Nadto sprawa znajduje się na etapie skargi kasacyjnej, gdzie obowiązuje tzw. "przymus adwokacko-radcowski".
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło