II SA/Po 811/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2012 roku Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; oddala skargę Decyzją z dnia 19 lipca 2012 r. na G.L. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu (dalej: Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Poznania (dalej: Prezydent) z dnia 12 kwietnia 2012 r. nr [...], którą organ ten umorzył postępowanie w sprawie przyznania G.L. pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na opłacenie czynszu za grudzień 2011 r., styczeń 2012 r. kwocie 300 zł i luty 2012 r. w kwocie po 300 zł oraz opłacenie energii elektrycznej w kwocie 61,64 zł. Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia 12 marca 2012 r. nr [...] Prezydent, działając na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 7 pkt 1, 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, ze zm. - dalej: "u.p.s.) oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 127, poz. 1055) - rozpoznał wniosek G.L. z dnia 1 lutego 2012 r. i odmówił jej przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na opłacenie czynszu za miesiące grudzień 2011 r. w kwocie 299,68 zł, styczeń 2012 r. w kwocie 299,68 zł i luty w kwocie 449,68 zł oraz energii elektrycznej w wysokości 61,64 zł (k. 7 akt administracyjnych I instancji). Wnioskiem z dnia 1 marca 2012 r. G.L. wystąpiła o pomoc, między innymi, na czynsz mieszkaniowy i energię (k. 13 akt administracyjnych I instancji). Kolejnym pismem datowanym na 6 marca 2012 r. ponowiła żądanie. Podczas wywiadu środowiskowego w dniu 13 marca 2012 r. wyjaśniła, że wnioski zawarte w piśmie z dnia 1 lutego oraz 6 lutego 2012 r. należy traktować odrębnie i nie powinny być one łączone. Zaznaczyła, iż wnosi o przyznanie czynszu mieszkaniowego po 300 zł miesięcznie od grudnia 2011 r. (m.in. za grudzień 2011 r. i styczeń oraz luty 2012 r.). Ponowiła też wystąpienie o opłacenie energii elektrycznej w wysokości 61,64 zł (k. 50 verte akt administracyjnych I instancji). Decyzją z dnia 14 kwietnia 2012 r. Prezydent, działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej: K.p.a.) i art. 106 ust. 1 i 4 u.p.s. umorzył postępowanie z wniosku wyrażonego przez G.L. w pismach z dnia 1 i 6 marca 2012 r. Podkreślił, że prośba objęta tym wnioskiem w zakresie opłacenia rachunku czynsz za grudzień 2011, styczeń i luty 2012 r. oraz energię elektryczną w wysokości 61,64 zł została już rozpatrzona odmownie decyzją z dnia 12 marca 2012 r. nr [...]. Od tej decyzji złożono odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które (w dacie rozstrzygania przez Prezydenta) oczekiwało na rozpoznanie. Zdaniem organu, w związku z ustaleniem, iż nastąpiło ponowne wniesienie wniosku o zaspokojenie tych samych potrzeb, postępowanie w sprawie ich przyznania podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Prezydent wyjaśnił też, że ponowne rozpatrywanie tej samej potrzeby w obecnym postępowaniu prowadziłoby do obejścia przepisów o kontroli instancyjnej wydanej decyzji. Nie jest bowiem możliwe prowadzenie równolegle dwóch postępowań w tej samej sprawie, to jest wówczas gdy zachodzi tożsamość wniosku o przyznanie pomocy, a więc i tożsamość sprawy administracyjnej. W odwołaniu od decyzji z dnia 12 kwietnia 2012 r. G.L. podniosła, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, nie udzielając jej pomocy, przyczynia się do utraty przez nią mieszkania. Podkreśliła, że nie ma możliwości samodzielnie opłacać czynszu, a właśnie brak tych opłat jest podstawą utraty mieszkania. Zaznaczyła, że sprawa związana z jej mieszkaniem została skierowana do Trybunału w Strasbourgu. Decyzją z dnia 19 lipca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało decyzję w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Organ odwoławczy podkreślił, że pierwotna decyzja, którą załatwiono wniosek G.L. z dnia 1 marca 2012 r., to jest decyzja Prezydenta z dnia 12 marca 2012 r. została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 lipca 2012 r. nr [...]. Decyzja ta niewątpliwie dotyczyła pomocy finansowej za czynsz za grudzień 2011 r., za styczeń i luty 2012 r. oraz opłacenia energii elektrycznej w kwocie 61,64 zł. Wskazując na te okoliczności Kolegium zgodziło się z organem pierwszej instancji, że postępowanie z wniosków z dnia 1 i 6 marca 2012 r. należało umorzyć z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Prowadziłoby ono bowiem do wydania ponownego rozstrzygnięcia w tym samym przedmiocie, za ten sam okres i w ramach tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Dopóki orzeczenia rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę pozostają w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe nawet wtedy, gdy forma lub treść wydanego orzeczenia kończącego sprawę jest wadliwa. Dopiero eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. W skardze G.L. ponownie podniosła, że Miejski Środek Pomocy Społecznej, odmawiając jej pomocy, doprowadził do powstania zadłużenia, a w konwencji do pozbawienia skarżącą mieszkania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko. W piśmie z dnia 21 października 2012 r. skarżąca odniosła się do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę. Podkreśliła, że rozpatrywana sprawa objęta skargą nie jest tożsama z żadną inną. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie uiszczał czynszu za jej mieszkanie, pomimo że przez cały czas korzystała z jego pomocy. To spowodowało wzrost zadłużenia i wystąpienie przez administrację mieszkania o eksmisję skarżącej. Dlatego obecnie okoliczności sprawy są odmienne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie budzi wątpliwości, że decyzją z dnia 12 marca 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta Poznania, działając na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 7 pkt 1, 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, ze zm. - dalej: "u.p.s.) odmówił przyznania G.L. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na opłacenie czynszu za miesiące grudzień 2011 r., styczeń 2012 r., luty 2012 r. oraz energii elektrycznej (k. 7 akt administracyjnych I instancji), o którą wnioskowała 1 lutego 2012 r. Jest też bezspornym, że te same potrzeby zgłosiła organowi pismami z dnia 1 marca 2012 r. oraz z 6 marca 2012 r., natomiast podczas wywiadu środowiskowego w dniu 13 marca 2012 r. wyjaśniła, że wnioski zawarte w pismach z dnia 1 lutego 2012 r. oraz 6 lutego 2012 r. należy traktować odrębnie (nie łączyć z wnioskiem z dnia 1 lutego 2012 r.). Zaznaczyła wówczas, iż wnosi o przyznanie czynszu mieszkaniowego po 300 zł miesięcznie od grudnia 2011 r. (m.in. za grudzień 2011 r. i styczeń oraz luty 2012 r.). Ponowiła też wystąpienie o opłacenie energii elektrycznej w wysokości 61,64 zł (k. 50 verte akt administracyjnych I instancji). W tych okolicznościach należy podzielić stanowisko organów, że bezprzedmiotowe było odrębne, ponowne rozpatrywanie wniosków o przyznanie pomocy finansowej na opłacenie czynszu mieszkaniowego za grudzień 2011 r., styczeń i luty 2012 r. oraz na opłacenie energii elektrycznej, skoro żądania te zostały rozpatrzone odmownie dnia 12 marca 2012 r., a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze 16 lipca 2012 r. Odrębne rozpoznanie wniosków o czynsz i energię elektryczną, czego domagała się skarżąca podczas wywiadu środowiskowego w dniu 13 marca 2012 r. prowadziłoby do sytuacji, że ponownie wydano by rozstrzygnięcie w tej samej kwestii. Zachodziłaby bowiem tożsamość podmiotowa (pomocy żąda ta sama osoba od tego samego organu) i przedmiotowa (pomocy strona żąda na ten sam cel i w sytuacji, gdy zakres czasowy żądania zgłoszonego później zawiera się w zakresie czasowym wcześniej zgłoszonego żądania, które zostało załatwione decyzją z dnia 12 marca 2012 r.) sprawy. Prowadzone przez Prezydenta postępowanie zakończone wydaniem decyzji z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sytuacji, gdy ta sama sprawa została wcześniej zakończona decyzją z dnia 12 marca 2012 r. należało uznać za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że postępowanie, które umorzono w istocie dotyczyło tożsamej sprawy, zarówno w zakresie zastosowanych przepisów, stanu faktycznego, jak i zakresu rozpatrywanej pomocy - przyznania wsparcia finansowego w postaci zasiłku celowego za ten sam okres (art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej). W tym tanie rzeczy nie mogły być skuteczne zarzuty skarżącej, w których odwołuje się ona do trudnej sytuacji materialnej i mieszkaniowej oraz powołuje fakt wzrostu zadłużenia. Pomimo zrozumienia dla takich trudności, Sąd podkreśla, że mogą być one uwzględniane, jeżeli zostaną zgłoszone w toku postępowania administracyjnego. Nie można jednak, nie bacząc na wydane już decyzje (zwłaszcza odmowne), ponownie żądać od organu rozpatrzenia tych samych potrzeb w nowym, odrębnym postępowaniu. Mając to wszystko na względzie, Sąd podzielił stanowisko organu, że nie było podstaw do ponownego prowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego co do wniosku skarżącej o przyznanie pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na opłacenie czynszu za grudzień 2011 r., w kwocie 300 zł, opłacenie czynszu za styczeń 2012 r. w kwocie 300 zł, opłacenie czynszu za luty 2012 r. w kwocie 300 zł oraz opłacenie energii elektrycznej w kwocie 61,64 zł, gdyż prośba o udzielenie takiej pomocy została rozstrzygnięta decyzją z dnia 12 marca 2012 r. Dlatego zachodziła podstawa do oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).