II SA/Po 813/09

WyrokWSA w Poznaniu2010-01-22

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego żołnierza zawodowego, żołnierzowi przysługują odsetki ustawowe od zwaloryzowanego uposażenia wypłaconego z opóźnieniem za okres od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do służby, jeśli w międzyczasie pobierał świadczenia emerytalne?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty, czy doszło do zwłoki w wypłacie uposażenia, która uzasadniałaby przyznanie odsetek. Brak kompletnych akt sprawy uniemożliwił sądowi ocenę prawidłowości ustaleń organów, w tym daty wymagalności należności i ewentualnej zwłoki po wydaniu ostatecznej decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania odsetek od zwaloryzowanego uposażenia żołnierzowi zawodowemu, który został zwolniony ze służby, a następnie przywrócony do niej po stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu. Organy uznały, że nie doszło do zwłoki w wypłacie uposażenia, ponieważ żołnierz pobierał inne świadczenia (emeryturę, odprawę) i nie można przypisać winy organowi. Skarżący domagał się uchylenia decyzji, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących odsetek.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. z dnia [..] r.. Nr [...] w przedmiocie odsetek od uposażenia I. uchyla zaskarżoną decyzję II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ W. Batorowicz Decyzją Wojskowego Komendanta Uzupełnień w P. z dnia [...]2008 r. nr [...] sierż. J. H. odmówiono przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia (k.2 akt adm.). W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej organ wskazał, iż w dniu [...]2002 r. Dowódca Wojsk Lądowych wydał rozkaz Nr [...] w sprawie zmian organizacyjnych i dyslokacyjnych w Wojskowych Komendach Uzupełnień, według którego z dniem [...].2003 r. instytucja wojskowa, w której żołnierz pełnił służbę wojskową ulegała przeformowaniu. W związku z powyższym rozkazem uległo likwidacji stanowisko służbowe zajmowane przez J. H. Podoficerowi zawodowemu zaproponowano innego stanowiska służbowego, jednak zainteresowany odmówił jego przyjęcia. W takim stanie rzeczy decyzją Dowódcy P. Okręgu Wojskowego wypowiedziano podoficerowi J. H. stosunek służbowy. Decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...].2006 r. Nr [...] stwierdzono jednak nieważność decyzji Dowódcy P. Okręgu Wojskowego w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej Nr [...] z dnia [...].2002 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Organ wskazał, iż dla celów ewidencyjno- finansowych od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej przyznano J. H. zwaloryzowane należności z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. W dalszej kolejności wskazano, że organy wojskowe zobowiązane były do wypłaty uposażenia za okres, w którym żołnierze faktycznie pozostawali poza służbą, z zaznaczeniem, że mają to być należności zwaloryzowane zgodnie z przepisami. Odnośnie odsetek organ powołał się na treść art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11.09.2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), który stanowi, że tylko w razie zwłoki w wypłacie uposażenia żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie stało się wymagalne. Zdaniem organu instytucja zwłoki (art. 476 k.c.)- w odróżnieniu od opóźnienia (art. 481 k.c.) warunkowana jest winą. Organ podkreślił, że nie sposób przypisać winy organowi zobowiązanemu do zapłaty uposażenia. Wyjaśniono też, że J. H. mimo, iż nie pełnił służby wojskowej to otrzymywał od resortu MON należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, w szczególności dwunastomiesięczne uposażenie, emeryturę wojskową i odprawę wojskową. Organ wyraził przekonanie, że dopiero z chwilą, kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej stała się wykonalna, roszczenia o odsetki można naliczać od tego właśnie momentu, ale nie wstecz, lecz po tej dacie. Od powyższej decyzji J. H. wniósł odwołanie. Dnia [...].2008 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. wydał decyzję nr [...] utrzymującą decyzję organu I instancji w mocy. Organ II instancji powtórzył argumentację Wojskowego Komendanta Uzupełnień w P. nie znajdując podstawy do wypłacenia odsetek. Analogicznie do twierdzeń organu I instancji przyjęto, że J. H. po przywróceniu do służby odmówił zwrotu świadczenia emerytalnego i innych nienależnych świadczeń. Organy obu instancji stanęły na stanowisku, że najbardziej nieuzasadnione wydaje się roszczenie o odsetki za świadczenie, które żołnierz pobrał z góry (roczne uposażenie przez pierwszy rok po zwolnieniu). W przewidzianym ustawą terminie skargę do sądu administracyjnego wniósł J. H. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w P., względnie o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji. Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu organu II instancji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11.09.2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa polegającą na uznaniu, iż wskutek stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego nie powstało po stronie skarżącego przywrócenie stanu poprzedniego, w którym miał on w okresie od dnia [...] 2003 r. do dnia [...] 2006 r. prawo do wypłaty uposażenia w terminie do 10 dnia każdego miesiąca kalendarzowego w tym okresie, a tym samym, iż wypłacenie uposażeń po dacie [...] 2006 r. w formie skumulowanej odbyło się z zawinionym opóźnieniem organów wojskowych (ze zwłoką). Skarżący zaznaczył, że na potwierdzenie swojego stanowiska wielokrotnie przytaczał pogląd, który znalazł wyraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak również w orzecznictwie sądów powszechnych. J. H. wniósł zarazem w skardze o prowadzenie sprawy w trybie uproszczonym oraz wydanie wyroku bez przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...].2008 r. (k.30) organ II instancji poinformował Sąd, że w bliźniaczo podobnych sprawach toczących się wcześniej przed sądami pracy i zakończonych wyrokami II instancji - VI Wydziału Sądu Okręgowego w P. Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wniosła skargi kasacyjne do Sądu Najwyższego. W związku z faktem ich oczekiwania na rozpatrzenie organ wniósł o zawieszenie niniejszej sprawy przed tutejszym sądem do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy zagadnienia prawnego będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Postanowieniem z dnia [...].2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zawiesił postępowanie w sprawie (k.32). W związku z wydaniem przez Sąd Najwyższy w dniu 02.07.2008 r. wyroku o sygn. II PK 8/08 postanowieniem z dnia podjęto [...].2008 r. podjęto postępowanie. Wyrokiem z dnia [...].2008 r. WSA w P. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Jednak wskutek złożonej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22.09.2009 r. sygn. I OSK 69/09 (k.108) uchylił wyrok WSA w P. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA wyjaśnił, że zasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. z 2008 r. Dz. U. Nr 179, poz. 1750) stanowiący, że w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność stały się wymagalne. Istotnie decyzja stwierdzająca nieważność ma charakter deklaratoryjny działający wstecz i w konsekwencji eliminuje skutki prawne decyzji wadliwej, jednakże z drugiej strony tego rodzaju decyzja nie stanowi wyłącznie deklaracji istniejącego wcześniej stanu, lecz tworzy również elementy nowego stanu prawnego, wywierającego skutki w obrocie prawnym, a zatem są to elementy konstytutywne decyzji stwierdzającej nieważność. Moc obowiązująca w czasie decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji nie zamyka się wyłącznie w jej skutku wstecznym, lecz także działa on na przyszłość, legitymując do określonych działań organy administracyjne i strony, daje on podstawę prawną domagania się do znoszenia jej skutków przez osoby trzecie. Usunięcie z obrotu prawnego nieważnej decyzji nie powoduje absolutnie przywrócenia pierwotnego stanu prawnego, lecz ma służyć dopiero usunięciu szeregu następstw jej obowiązywania. Innymi słowy mówiąc, decyzja nieważna wiąże do czasu stwierdzenia jej nieważności i dopiero od dnia doręczenia stronom decyzji stwierdzającej nieważność, ustaje okres obowiązywania decyzji dotkniętej nieważnością oraz domniemanie jej legalności, przy czym nie wszystkie skutki wywołane przez decyzję nieważną są odwracalne, a do skutków o charakterze nieodwracalnym należy upływ czasu, który ma niebagatelne znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W rozpoznawanej sprawie decyzją Dowódcy P. Okręgu Wojskowego z dnia [...] 2002 r. w przedmiocie wypowiedzenia skarżącemu stosunku zawodowej służby wojskowej, wywołała skutek w postaci rozwiązania stosunku służbowego i w konsekwencji został on przeniesiony do rezerwy. Stąd też uzyskał on zupełnie inny status, z którym wiązało się m.in. prawo do emerytury wojskowej i rzeczą oczywistą jest, że w tym czasie nie posiadał on statusu żołnierza zawodowego, bowiem jedno wyklucza drugie. Zatem dopóki w obrocie prawnym pozostawała decyzja wypowiadająca stosunek zawodowej służby wojskowej, dopóty nie powstawało roszczenie o zapłatę uposażenia za okres, który nastąpił po rozwiązaniu stosunku służbowego i uzyskania statusu żołnierza rezerwy, bowiem - co wykazano wyżej - w tym czasie zaktualizowały się wobec niego zupełnie inne uprawnienia. W konsekwencji nie można było wobec niego świadczyć uprawnień wynikających ze stosunku zawodowej służby wojskowej, a powyższa konstatacja czyni uprawnionym pogląd, że nie istniała zwłoka w wypłacie uposażenia, bowiem nie istniał administracyjnoprawny stosunek obligacyjny, stanowiący podstawę do wypłaty tego typu należności. Należy zauważyć, że decyzja wypowiadająca stosunek zawodowej służby wojskowej wywołała skutek wsteczny jedynie w zakresie stosunku zawodowej służby wojskowej i dopiero stwierdzenie jej nieważności spowodowało ewentualne roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, co jest skutkiem prawnym decyzji stwierdzającej nieważność z jej elementem konstytutywnym. Ponadto nie można stracić z pola widzenia treści art. 76 ust. 1 ustawy, w myśl którego prawo do uposażenia powstaje z dniem rozpoczęcia przez żołnierza zawodowego pełnienia zawodowej służby wojskowej, zaś żołnierz zawodowy pełni tę służbę - według brzmienia art. 19 ustawy - jedynie na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 1 i art. 24 ust. 1, w rezerwie kadrowej lub w dyspozycji. Jeżeli zatem ewentualne roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od rozwiązania stosunku zawodowej służby wojskowej do dnia przywrócenia tego stosunku powstało ze skutkiem ex tunc po stwierdzeniu nieważności decyzji wypowiadającej stosunek zawodowej służby wojskowej, to brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie, iż zostały spełnione przesłanki prawa do odsetek za każdy miesiąc okresu, w którym skarżący nie pełnił zawodowej służby wojskowej, o których mowa w art. 75 ust. 3 ustawy i w tej sytuacji Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował jego treść, a w konsekwencji niewłaściwie go zastosował do ustalonego właściwie stanu faktycznego. Reasumując, jeżeli zatem wymagalność uposażenia wypłaconego skarżącemu za okres od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej jest skutkiem decyzji stwierdzającej nieważność decyzji wypowiadającej stosunek zawodowej służby wojskowej, to obowiązkiem Sądu pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie - mając na uwadze poczynione wyżej rozważania - dokonanie ustalenia dokładnej daty wymagalności należności i dopiero wówczas wywiedzenie, czy organ rzeczywiście dopuścił się zwłoki w wypłacie uposażenia. Podobnie rzecz się ma z zarzutem naruszenia art. 81 cytowanej już wyżej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który zasługuje na uwzględnienie i który jest jednocześnie konsekwencją zawartych już wyżej rozważań. Otóż - jak już wcześniej podkreślono - skarżący faktycznie od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w roku 2003 na mocy decyzji Dowódcy P. Okręgu Wojskowego z dnia [...] 2002 r. był żołnierzem rezerwy i korzystał z prawa do emerytury wojskowej. Skoro zaś - jak słusznie wywiedziono w skardze kasacyjnej - prawo do uposażenia jest ściśle powiązane z pełnieniem służby wojskowej na stanowiskach wykazanych już przy rozważaniach na temat zarzutu naruszenia art. 75 ust. 3 ustawy, to w sprawie nie mógł mieć zastosowania zaskarżony przepis. Konsekwentnie bowiem rzecz ujmując, żołnierz zawodowy pobierający świadczenia emerytalne, a więc były żołnierz zawodowy, nie należy do kręgu żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową i nie mają do niego zastosowania uregulowania dotyczące terminów wypłaty należności (art. 81 ust. 3 ustawy), o których mowa w art. 73 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta sprowadza się do badania, czy zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego. Wzruszenie aktu administracyjnego może nastąpić w razie, gdy kontrola wykaże, że zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej ppsa). Działając przy tym w myśl art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. W niniejszej sprawie podkreślenia wymaga również fakt, iż zaskarżona decyzja wydana została w sprawie, w której orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny i wyrokiem z dnia 22.09.2009 r. sygn. II OSK 69/09 uchylił wyrok Sądu I instancji. Zgodnie z art. 190 ppsa, sąd któremu, skutkiem uchylenia wyroku, sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest, zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.09.2009 r. sygn. II OSK 69/09. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wymienionym wyżej wyroku decyzja stwierdzająca nieważność ma charakter deklaratoryjny działający wstecz i w konsekwencji eliminuje skutki prawne decyzji wadliwej, jednakże z drugiej strony tego rodzaju decyzja nie stanowi wyłącznie deklaracji istniejącego wcześniej stanu, lecz tworzy również elementy nowego stanu prawnego, wywierającego skutki w obrocie prawnym, a zatem są to elementy konstytutywne decyzji stwierdzającej nieważność. Moc obowiązująca w czasie decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji nie zamyka się wyłącznie w jej skutku wstecznym, lecz także działa on na przyszłość, legitymując do określonych działań organy administracyjne i strony, daje on podstawę prawną domagania się do znoszenia jej skutków przez osoby trzecie. Usunięcie z obrotu prawnego nieważnej decyzji nie powoduje absolutnie przywrócenia pierwotnego stanu prawnego, lecz ma służyć dopiero usunięciu szeregu następstw jej obowiązywania. Innymi słowy decyzja nieważna wiąże do czasu stwierdzenia jej nieważności i dopiero od dnia doręczenia stronom decyzji stwierdzającej nieważność, ustaje okres obowiązywania decyzji dotkniętej nieważnością oraz domniemanie jej legalności, przy czym nie wszystkie skutki wywołane przez decyzję nieważną są odwracalne, a do skutków o charakterze nieodwracalnym należy upływ czasu, który ma niebagatelne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W rozpoznawanej sprawie decyzja z dnia [...]2002 r., wypowiadająca skarżącemu stosunek zawodowej służby wojskowej, wywołała skutek w postaci rozwiązania stosunku służbowego i w konsekwencji skarżący został przeniesiony do rezerwy. Stąd też uzyskał on zupełnie inny status, z którym wiązało się m.in. prawo do emerytury wojskowej i rzeczą oczywistą jest, że w tym czasie nie posiadał on statusu żołnierza zawodowego. Zatem dopóki w obrocie prawnym pozostawała decyzja wypowiadająca stosunek zawodowej służby wojskowej, dopóty nie powstawało roszczenie o zapłatę uposażenia za okres, który nastąpił po rozwiązaniu stosunku służbowego i uzyskania statusu żołnierza rezerwy. W konsekwencji nie można było wobec niego świadczyć uprawnień wynikających ze stosunku zawodowej służby wojskowej, a w konsekwencji nie istniała zwłoka w wypłacie uposażenia, bowiem nie istniał administracyjnoprawny stosunek obligacyjny, stanowiący podstawę do wypłaty tego typu należności. Należy zauważyć, że decyzja wypowiadająca stosunek zawodowej służby wojskowej wywołała skutek wsteczny jedynie w zakresie stosunku zawodowej służby wojskowej i dopiero stwierdzenie jej nieważności spowodowało ewentualne roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, co jest skutkiem prawnym decyzji stwierdzającej nieważność z jej elementem konstytutywnym. Ponadto nie można stracić z pola widzenia treści art. 76 ust. 1 ustawy, w myśl którego prawo do uposażenia powstaje z dniem rozpoczęcia przez żołnierza zawodowego pełnienia zawodowej służby wojskowej, zaś żołnierz zawodowy pełni tę służbę - według brzmienia art. 19 ustawy - jedynie na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 1 i art. 24 ust. 1, w rezerwie kadrowej lub w dyspozycji. Jeżeli zatem ewentualne roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od rozwiązania stosunku zawodowej służby wojskowej do dnia przywrócenia tego stosunku powstało ze skutkiem ex tunc po stwierdzeniu nieważności decyzji wypowiadającej stosunek zawodowej służby wojskowej, to brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie, iż zostały spełnione przesłanki prawa do odsetek za każdy miesiąc okresu, w którym skarżący nie pełnił zawodowej służby wojskowej, o których mowa w art. 75 ust. 3 ustawy. Reasumując, jeżeli zatem wymagalność uposażenia wypłaconego skarżącemu za okres od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej jest skutkiem decyzji stwierdzającej nieważność decyzji wypowiadającej stosunek zawodowej służby wojskowej, to należało dokonać ustalenia dokładnej daty wymagalności należności i ocenić czy doszło do zwłoki w wypłacie uposażenia po wydaniu ostatecznej decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...].2002 r. Stosownie do treści art. 54 § 2 ppsa organ, do którego skarga została skierowana, zobowiązany jest przekazać Sądowi kompletne akta sprawy. Podstawą orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem. Stosownie do art. 133 § 1 ppsa Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Zatem Sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Sąd bierze pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 ppsa), a także dowody uzupełniające z dokumentów (art. 106 § 3 ppsa ), jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości a jednocześnie nie powoduje nadmiernego przedłużenia w sprawie. Co do zasady więc nie prowadzi się postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym. Sąd ten, bowiem kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym. Dopuszczalne jest jedynie przeprowadzenie dowodu uzupełniającego tj. takiego, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją. Jeżeli natomiast zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (por. wyrok NSA z 07.02.2001 r., sygn. V SA 671/00). Przytoczone powyżej okoliczności przesądziły o konieczności uwzględnienia złożonej skargi. W niniejszej sprawie organ nadesłał akta daleko niekompletne i pozbawione szeregu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów. Nadesłanie do Sądu akt, do których nie załączono tak istotnych dla toku postępowania dokumentów jak: wniosek inicjujący postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia czyni niemożliwym dokonanie kontroli legalności zaskarżonej decyzji. W oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał Sąd nie jest w stanie ocenić tak zasadniczych kwestii, jak choćby to czy organ w ogóle prawidłowo zinterpretował treść żądania wniosku. Brak danych na temat daty oraz sposobu złożenia wniosku. Nie jest również jasne jakiego okresu dotyczyło wskazane we wniosku żądanie. Okoliczności te mają zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie, a nie zostały one wyjaśnione również w uzasadnieniach decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego. W aktach sprawy brak również dokumentacji potwierdzającej sposób naliczenia i dokonania wypłaty uposażenia. Stwierdzone braki dotyczą zasadniczej z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy części dokumentacji. Stwierdzone uchybienie stanowi naruszenie prawa do rzetelnej procedury, które ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego ( art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28.01.319; wyrok NSA z 19.X.1993 r.- sygn. V SA 250/93, ONSA 2/94/84). Naruszenie tych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). Warunkiem wydania rozstrzygnięcia w sprawie jest ustalenie, że wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zostały wyjaśnione. Aby to było możliwe, Sąd musi dysponować kompletem akt sprawy, które powinien przesłać organ, którego decyzji dotyczy skarga. Sąd w dacie orzekania nie dysponował kompletnymi aktami sprawy. W świetle zebranego w sprawie materiału, potwierdzenia nie znajduje argumentacja organu, nawet co do faktu wypłaty uposażenia. Tymczasem, w myśl art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Dokonanie stosownych ustaleń jest możliwe wyłącznie w oparciu o akta administracyjne sprawy obrazujące dotychczasowy przebieg postępowania w danej sprawie, czego wyrazem jest m.in. prowadzenie akt administracyjnych sprawy w oryginale, gromadzenie w sprawie, wezwań i skierowań dotyczących sprawy oraz potwierdzeń odbioru rozstrzygnięć przez strony postępowania, a także wszystkich dokumentów potwierdzających w myśl zasady pisemności (art. 14 kpa) podejmowane w toku postępowania czynności. Materiał dowodowy, który stanowi podstawę ustaleń faktycznych i wydanego rozstrzygnięcia musi znajdować się w aktach sprawy administracyjnej. Dokonanie oceny prawidłowości ustaleń w niniejszej sprawie, z uwzględnieniem wytycznych: zawartych w wyroku z dnia 22.09.2008 r. sygn. II OSK 69/09 oraz przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 106) jest niemożliwe w świetle poważnej wadliwości przedłożonych akt administracyjnych. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ppsa orzeczono jak w pkt I wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne stanie się uzupełnienie akt administracyjnych w ten sposób, aby przedstawiały one rzeczywisty przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie. Argumentacja przytoczona na poparcie rozstrzygnięcia wydanego w sprawie musi znajdować potwierdzenie w zebranym w aktach administracyjnych sprawy materiale, w szczególności muszą to być dokumenty wymieniane w uzasadnieniu niniejszego wyroku tj. wniosek w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia, dokumentacja obrazująca sposób naliczenia i termin dokonania na rzecz skarżącego wypłaty uposażenia. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w pkt. II wyroku w oparciu o art. 152 ppsa. /-/E. Podrazik /-/A. Łaskarzewska /-/W. Batorowicz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło