II SA/Po 815/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-10-26
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która utrzymuje się wyłącznie z niskiej emerytury, ponosi dodatkowe koszty związane z leczeniem i nie posiada majątku, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może zostać przyznana pomoc prawna w całości. Dotyczy to sytuacji, gdy wnioskodawca utrzymuje się z niskiej emerytury, ponosi znaczne wydatki na leki i nie posiada majątku, co uniemożliwia mu pokrycie kosztów sądowych oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca L. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całości, argumentując swoją trudną sytuację materialną wynikającą z niskiej emerytury, konieczności ponoszenia kosztów leczenia oraz braku majątku. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień, skarżąca potwierdziła, że utrzymuje się wyłącznie z emerytury i nie posiada majątku. Sąd uznał, że sytuacja finansowa skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy w całości.Rozstrzygnięcie
Zwolniono L. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Sprawa Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia 1. zwolnić L. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla L. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca L. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całości. Argumentowała, że jest inwalidką, porusza się na wózku inwalidzkim lub przy pomocy tzw. "balkoniku". Utrzymuje się tylko z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie i nie posiada żadnych dodatkowych dochodów. Przewlekle choruje i wydaje środki na leki, które musi stale przyjmować. W rubryce 6 wniosku dotyczącej stanu rodziny wnioskodawczyni wskazała córkę, zięcia i czworo wnucząt. Nadto podała, że posiada dom, mieszkanie i nieruchomość rolną, a następnie wskazała, że nie posiada majątku, a gospodarstwo jest własnością córki i zięcia.
Wobec powyższych sprzeczności wnioskodawczyni została wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie rodziny, majątku i dochodach w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.)
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca oświadczyła, że przekazała gospodarstwo córce i zięciowi w zamian za emeryturę. Nie posiada w związku z tym żadnego majątku nieruchomego. Emerytura stanowi jej jedyny dochód, z którego opłaca koszty lekarstw, odzieży oraz koszty partycypacji w wydatkach za media związane z jej utrzymaniem.
Nadto skarżąca wskazała, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z córką i jej rodziną. Znajduje się wyłącznie na własnym utrzymaniu.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Z uwagi na wiek i stan zdrowia nie pracuje, utrzymuje się jedynie z emerytury w niskiej wysokości. Ograniczone są więc jej możliwości zarobkowania i zwiększone koszty bieżącego utrzymania w związku z dodatkowymi wydatkami na leki. Wysokość osiąganego dochodu pozwala jedynie na skromne zaspokojenie potrzeb bieżącego i koniecznego utrzymania. Przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części.
Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że skarżąca nie ma też możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło