II SA/Po 816/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-06-04

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o prawo pomocy w całości, która prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem nieposiadającym dochodów i zamieszkującym za granicą, a której dochody przeznaczane są na bieżące utrzymanie i spłatę kredytu, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy w całości. Mimo posiadania pewnych środków na rachunku bankowym i współwłasności nieruchomości, dochody skarżącej są w całości przeznaczane na bieżące utrzymanie rodziny, spłatę kredytu oraz koszty leczenia i utrzymania mieszkań w Polsce i za granicą. Brak wolnych środków uzasadnia zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca E. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Jako podstawę wniosku podała bezrobocie, wychowywanie czwórki dzieci, chorobę oraz niskie dochody z renty rodzinnej. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca przedstawiła dodatkowe informacje dotyczące jej sytuacji materialnej, w tym prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z mężem za granicą, otrzymywanie zasiłku dla bezrobotnych, spłacanie kredytu oraz ponoszenie kosztów utrzymania mieszkań i leczenia.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono E. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 czerwca 2013 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia 1. zwolnić E. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla E. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca E. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu skarżąca argumentowała, że jest osobą bezrobotną, wychowującą czwórkę dzieci w wieku 17, 19, 21 i 28 lat. Najstarszy syn nie pracuje, poszukuje pracy, pozostałe dzieci uczą się. Podała, że choruje i leczy się. Wnioskodawczyni oświadczyła, że rodzina utrzymuje się z renty rodzinnej na trójkę dzieci po zmarłym ojcu w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni dołączyła kserokopie przekazów pocztowych, decyzji o uznaniu ją za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz informację, że poszukuje pracy za granicą. Oświadczyła, że posiada dom jednorodzinny o powierzchni 95 m² oraz nieruchomość o powierzchni 98 arów, stanowiącą drogę. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, skarżąca została wezwana, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wnioskodawczyni w odpowiedzi na wezwanie przesłanej z M. w Anglii oświadczyła, że do dnia 25 lutego 2013 r. pracowała dorywczo, obecnie nie pracuje. Od 12 marca zarejestrowana jest jako poszukująca pracy, od 9 kwietnia 2013 r. otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych. Nadto podała, że 26 kwietnia 2013 r. wyszła za mąż i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Mąż nie pracuje, gdyż nie posiada ważnej wizy i pozwolenia na pracę w Anglii. Wnioskodawczyni oświadczyła, że spłaca regularnie kredyt zaciągnięty w maju 2012 r. na trzy lata, nie posiada żadnego samochodu, ani też innej nieruchomości od tej wskazanej we wniosku, której jest współwłaścicielką w 1/5. Oświadczyła, że ponosi koszty utrzymania mieszkania w Polsce i w Anglii. Dzieci nie pracują, otrzymują rentę po ojcu. Podała, że miesięczne koszty jej leczenia wynoszą około [...] zł, koszty rehabilitacji dwójki dzieci [...] zł, opłata za energię elektryczną – [...] zł, wodę [...] zł, gaz [...] zł, telefon [...] zł, śmieci [...] zł, Internet [...] zł, rata kredytu [...] zł. Przedłożyła kserokopie wyciągów z rachunków bankowych jakie ona i jej mąż posiadają w Anglii oraz wyciągów z jej rachunku w Polsce. Saldo na rachunku skarżącej w okresie od listopada 2012 r. do 10 maja 2013 r. było dodatnie i na koniec okresu wynosi [...] funtów brytyjskich oraz [...] zł na rachunku w banku A, mąż dysponuje kwotą [...] funtów i nie dokonuje obrotów na rachunku. Skarżąca przedłożyła umowę najmu mieszkania z czynszem w wysokości [...] funtów miesięcznie. Potwierdziła, że jej mąż nie ma uregulowanego statusu pobytowego w Anglii. Nadto przedłożyła kserokopie rachunków za media w mieszkaniu w Polsce (prąd [...] zł na dwa miesiące, rata kredytu [...] zł miesięcznie). Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawczyni ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie dysponuje żadnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części. Nadto należy podkreślić, że strona musi wykazać nie tylko swoją sytuację majątkową, ale również sytuację majątkową innych członków rodziny, którzy pozostają z nią we wspólnym gospodarstwie domowym (art. 252 p.p.s.a.). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Prowadzi gospodarstwo domowe razem z mężem, który nie uzyskuje żadnych dochodów. Na jego rachunku bankowym brak operacji i widnieje kwota [...] funtów. Skarżąca tymczasem otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych, z którego pokrywa konieczne koszty utrzymania rodziny, w tym czynsz za mieszkanie w Anglii oraz koszty utrzymania mieszkania w Polsce. Zestawienie osiąganych dochodów oraz kosztów wskazuje, że wnioskodawczyni nie ma wolnych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego chociażby w części. Świadczy o tym stan jej rachunku bankowego, na którym wprawdzie nie ma sald ujemnych, ale kwota [...] funtów brytyjskich nie stanowi oszczędności, z których mogłaby pokryć koszty postępowania sądowego, chociażby w części. Uzyskiwane dochody w całości przeznaczone są na poniesienie wskazanych koniecznych i niezbędnych kosztów bieżącego utrzymania. Wnioskodawczyni nie ma także majątku nieruchomego, z którego mogłaby czerpać dodatkowe dochody, gdyż w Polsce stanowi on współwłasność z dziećmi i służy zapewnieniu im potrzeb mieszkaniowych. Wobec powyższego przyjąć należy, że aktualnie skarżąca nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych oraz wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło