II SA/Po 817/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-11-03

Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Stanisław Małek, Lilianna Drewniak-Żaba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może rozszerzyć zakres postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego na kwestie, które nie były objęte pierwotną decyzją ostateczną?
Ratio decidendi
Organ administracji naruszył przepisy postępowania, rozszerzając zakres postępowania wznowieniowego na działkę, która nie była objęta pierwotną decyzją ostateczną. Granice postępowania wznowieniowego wyznacza zakres rozstrzygnięcia decyzji ostatecznej, a wyjście poza te granice jest niedopuszczalne. Ponadto, organ pierwszej instancji uchylił decyzję, która została już wcześniej uchylona przez organ odwoławczy, co stanowi naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 kpa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Po wznowieniu postępowania, organ pierwszej instancji rozszerzył inwestycję o dodatkową działkę, co zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów poprzez rozszerzenie inwestycji ponad pierwotny wniosek oraz naruszenie przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 listopada 2004 r. sprawy ze skarg 1/ M.D., 2/W.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz każdego ze skarżących po 50,- zł (pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ B.Kamieńska /-/ St.Małek Prezydent Miasta O. decyzją z [...] października 2000 r. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...]. Ustalono, iż zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta O. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej z 30 marca 1994 r., a termin ważności tej decyzji ustalono do dnia 31 grudnia 2001 r. Pismem z [...] kwietnia 2001 r. M.D. (współwłaściciel sąsiedniej nieruchomości) wniosła o wznowienie postępowania, gdyż ona, jak i drugi współwłaściciel W.G. nie brali udziału w postępowaniu. Postanowieniem z [...] maja 2001 r. Prezydent Miasta na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] października 2000 r. Decyzją z [...] sierpnia 2001 r. Prezydent Miasta ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z uwarunkowaniami i w granicach określonych w załączniku nr 1 i 2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] października 2001 r. uchyliło powyższa decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uznano, iż kwestionowana decyzja narusza wymogi przepisu art. 151 kpa (brak odniesienia się do decyzji z [...] października 2000 r.). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta decyzją z [...] listopada 2001 r. na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 39, art. 40 ust. 1 i 3, art. 42 i art. 46 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 z późn.zm.) - uchylił swoje decyzje z [...] października 2000 r. oraz z [...] sierpnia 2001 r. i ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] z uwarunkowaniami i granicami określonymi w załącznikach nr 1 i 2, ustalając termin ważności tej decyzji do 31 grudnia 2002 r. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w toku postępowania wznowieniowego inwestor przedłożył plan zagospodarowania działek nr [...] i [...], których jest właścicielem. Decyzja z [...] sierpnia 2001 r. została więc rozszerzona w stosunku do decyzji pierwotnej z [...] października 2000 r. o dodatkową działkę nr [...]. Zamierzona inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego z 30 marca 1994 r. Stosownie do ustaleń planu przedmiotowy teren znajduje się w obszarze (symbol D-4), którego dominującą funkcją jest mieszkalnictwo, a usługi pełnią funkcję uzupełniającą z możliwością dopuszczenia innych funkcji nieuciążliwych. Plan określa również, iż zabudowa nie może przekraczać pięciu kondygnacji. M.D. i W.G. wnieśli odwołanie. Odwołujący zarzucili naruszenie przepisu art. 61 § 1 i 2 kpa, przez to, że mimo braku wniosku inwestora rozszerzone zostały granice inwestycji o działkę nr [...]. Ponadto stwierdzili, że decyzja narusza przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1995 r. Nr 10 poz. 46 ze zm.). W szczególności dotyczy to przepisu § 12 ust. 4 pkt 1. Budynek będzie bowiem usytuowany, przy uwzględnieniu podestu o szerokości 1,5 metra w odległości 3,5 metra od granicy z ich nieruchomością. Wskazali także, iż zachowanie wymogów § 13 ust. 1 rozporządzenia uniemożliwi im budowę budynku w odległości mniejszej niż co najmniej 8 metrów od granicy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, iż kwestionowana decyzja nie narusza wymogów przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w tym zwłaszcza przepisu art. 43. Stwierdzono także, iż zarzut dotyczący działki nr [...] nie jest trafny, gdyż teren ten stanowi własność inwestora, który nie kwestionuje rozstrzygnięcia w tym zakresie, a problemy związane z warunkami technicznymi budowy zostaną określone w decyzji o pozwoleniu na budowę. M.D. i W.G. wnieśli skargi żądając stwierdzenia nieważności bądź uchylenia decyzji obu instancji. Skarżący podtrzymali zarzut, iż organ pierwszej instancji orzekł "ponad żądanie strony". Wniosek inwestora nie dotyczył bowiem działki nr [...] (art. 41 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). W niniejszym postępowaniu nie ma też żadnego znaczenia problem własności tego terenu. Przedłożona dokumentacja techniczna nie wywołuje żadnych skutków prawnych, gdyż została podpisana przez projektantów, którzy nie są uprawnionymi do złożenia wniosku o wydanie decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Zarzucili skarżący, iż decyzja wbrew wymogom art. 42 ust. 1 pkt 3 i 5 nie określiła w sposób właściwy warunków zabudowy zgodnie z przepisami szczególnymi i z uwzględnieniem interesów osób trzecich. Naruszono bowiem przepis § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, gdyż odległość projektowanego budynku od granicy wynosi 3,5 metra, a nie jak ustalono ponad 5 metrów. Naruszono również przepis § 13 ust. 1 i 2, gdyż budowa budynku o wysokości ponad 13 metrów powoduje, iż na połowie ich działki nie będzie możliwa budowa jakiegokolwiek obiektu. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 kpa. po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta O. z [...] października 2000 r. Wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem rozstrzygnięcia decyzją ostateczną. Taka granica wynika z przepisu art. 145 § 1 kpa, zgodnie, z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie. Niedopuszczalne jest zatem wyjście poza wskazaną granicę i rozpoznanie sprawy, która nie była objęta tą decyzją. Według decyzji ostatecznej z [...] października 2000 r. zamierzona budowa budynku mieszkalnego zlokalizowana została na działce nr [...] przy ul. [...]. Tymczasem lokalizacja przedmiotowej inwestycji określona w zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji obejmuje działki nr [...] i [...]. Organy orzekające obu instancji naruszyły zatem wyznaczoną granicę postępowania wznowieniowego. W tym postępowaniu rozpoznano bowiem nie tylko sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną, ale również sprawę nie będącą przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego tą decyzją. Podane przez organ odwoławczy okoliczności dotyczące własności działki nr [...] oraz to, iż przyjęta lokalizacja nie była przez inwestora kwestionowana - nie stanowi podstawy do odmiennej oceny zaskarżonej decyzji. Powołane okoliczności pozostają bowiem bez jakiegokolwiek wpływu na ocenę zasadności zaskarżonych decyzji. Zwrócić należy także uwagę, iż z naruszeniem przepisu art. 151 § 1 pkt 2 kpa organ pierwszej instancji uchylił swoją decyzję z [...] sierpnia 2001 r., skoro wcześniejszą decyzją organu odwoławczego z [...] października 2001 r. decyzja ta została uchylona i wyeliminowana z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wyjaśnić należy, czy w świetle zarzutu skarżących wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu został złożony przez zainteresowanego inwestora (art. 41 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Należy mieć na uwadze, że stosownie do przepisu art. 146 § 2 kpa nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Odnosząc się do zarzutów skarg dotyczących naruszenia przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1995 r. Nr 10 poz. 46 ze zm.) - należy stwierdzić, iż nie zasługiwały na uwzględnienie. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów dotyczących odległości zamierzonej budowy od granicy i obiektów znajdujących się na sąsiednich nieruchomościach (§ 12 ust. 4 pkt 1 i § 13 rozporządzenia). Jednolite orzecznictwo sądowo-administracyjne stanowi, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może mieć miejsce tylko w takim zakresie, w jakim nie jest ono objęte regulacjami prawa budowlanego (np. wyrok SN z 3 września 1997 r. OSNAP 1998 Nr 4 poz. 107). Zakresy tej ochrony nie nakładają się na siebie, a przeciwnie należy wyraźnie je rozgraniczać. Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki (zawarte w rozporządzeniu z 14 grudnia 1994 r.) nie są, jak to skarżący sugerują, przepisami szczególnymi w rozumieniu art. 42 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić zatem należy, iż w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu organ administracji ogranicza się wyłącznie do oceny, iż zamierzona inwestycja jest zgodna z prawem. Problematyka związana z ochroną uzasadnionych interesów osób trzecich w zakresie warunków technicznych budowy (zachowania odległości) należy do kompetencji organu wydającego pozwolenie na budowę. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III sentencji wyroku traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wyżej cyt. ustawy. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ B.Kamieńska /-/ St.Małek MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło